Tiêm HPV bao nhiêu tuổi để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu nhất?

Tiêm HPV đúng thời điểm giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động trước nguy cơ phơi nhiễm virus, vì vậy nhiều người quan tâm tiêm HPV bao nhiêu tuổi để đạt lợi ích phòng bệnh phù hợp. Vắc xin có thể được tiêm từ 9 tuổi, trong đó giai đoạn 9-14 tuổi thường được ưu tiên vì đáp ứng miễn dịch tốt và khả năng chưa tiếp xúc HPV cao. Người từ 15 đến 45 tuổi vẫn có thể tiêm theo chỉ định. Lịch tiêm, số mũi và thời điểm bắt đầu sẽ khác nhau tùy độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vắc xin sử dụng.

Bài viết được BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC review và duyệt nội dung chuyên môn, nhằm đảm bảo thông tin về độ tuổi, chỉ định và lịch tiêm vắc xin HPV được trình bày phù hợp với hướng dẫn y khoa hiện hành.

Tiêm HPV có thể bắt đầu từ 9 tuổi, trong đó nhóm 9-14 tuổi thường được ưu tiên vì đáp ứng miễn dịch tốt và khả năng chưa phơi nhiễm virus cao. Người từ 15 đến 45 tuổi vẫn có thể tiêm theo chỉ định, tùy loại vắc xin và tình trạng sức khỏe.

Tiêm HPV bao nhiêu tuổi?

Vắc xin phòng HPV được chỉ định tiêm cho cả nam và nữ giới từ 9 – 45 tuổi. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF, từ 9 – 14 là “độ tuổi vàng” chủng ngừa để vắc xin phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất cũng như tính sinh miễn dịch bền vững.

Lý giải điều này các chuyên gia cho biết, con đường lây truyền chủ yếu của HPV là qua đường tình dục, mà 9 – 14 là độ tuổi trước khi trẻ có hoạt động tình dục. Khi tiêm vắc xin ở độ tuổi này sẽ mang lại hiệu quả bảo vệ tốt hơn trước khi trẻ có nguy cơ tiếp xúc với virus.

Theo dữ liệu tổng hợp từ 21 nghiên cứu được công bố từ năm 2007 – 2022 để đánh giá hiệu quả của vắc xin phòng HPV theo độ tuổi khởi đầu tiêm, có khoảng 17/21 nghiên cứu cho thấy vắc xin có hiệu quả cao nhất ở nhóm tuổi nhỏ. Đặc biệt là độ tuổi 9 – 14, hiệu quả phòng bệnh của vắc xin dao động từ 74 – 93%. Tiếp đến ở nhóm tuổi 15 – 18 cho thấy, hiệu quả từ 12 – 90%. Có thể thấy tiêm vắc xin sớm cho hiệu quả đáp ứng miễn dịch tốt hơn sau tiêm.

Hơn nữa, trẻ em năm và nữ từ 9 – 14 tuổi khi bắt đầu tiêm vắc xin HPV chỉ cần tiêm 2 liều trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Trong khi đó, khi bắt đầu tiêm từ lúc 15 tuổi, trẻ em và người lớn sẽ cần tiêm đủ 3 mũi trong vòng 6 tháng để đảm bảo sinh kháng thể đầy đủ, hiệu quả bảo vệ lâu dài. Chính vì thế, không chỉ mang lại hiệu quả bảo vệ vượt trội, tiêm HPV cho trẻ từ 9 – 14 tuổi giúp tiết kiệm đáng kể chi phí, thời gian và số lần tiêm ngừa, mang lại trải nghiệm thoải mái hơn cho hành trình tiêm chủng.

Vắc xin phòng HPV được chỉ định tiêm cho cả nam và nữ giới từ 9 – 45 tuổi, trong đó, 9 – 14 tuổi là độ tuổi vàng tiêm chủng để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu.

Có thể tiêm vắc xin HPV đến bao nhiêu tuổi?

Mặc dù tiêm HPV tốt nhất là trong độ tuổi 9 – 14 tuổi nhưng theo khuyến cáo của nhà sản xuất, các tổ chức y tế toàn cầu và Bộ Y tế Việt Nam, có thể tiêm phòng HPV cho người từ 9 – 45 tuổi.

Lý do, các nghiên cứu ước tính có khoảng 80% phụ nữ và 90% nam giới có quan hệ tình dục sẽ nhiễm ít nhất 1 tuýp huyết thanh HPV trong đời. Với hơn 200 tuýp huyết thanh khác nhau, tuy không phải chủng HPV nào cũng có khả năng gây bệnh và gây ung thư. Song ước tính có khoảng 25% nam giới và 20% nữ giới từ 18 – 59 tuổi nhiễm các chủng HPV gây ung thư.

Hầu hết các trường hợp nhiễm HPV đều không có triệu chứng và virus có thể tự đào thải sau 6 – 24 tháng. Tuy nhiên vẫn sẽ có khoảng 20% trường hợp nhiễm virus không đào thải, phát triển thành mụn cóc và các loại ung thư sau 20 – 25 năm. Trong khi đó nhóm tuổi trung niên thường đã sinh hoạt tình dục nhiều năm, nếu không có biện pháp phòng bệnh từ sớm, khả năng nhiễm virus và ủ bệnh sẽ cao hơn so với lứa tuổi trẻ.

Mặt khác, từ 27 – 45 tuổi là lứa tuổi có hoạt động tình dục đa dạng, thường xuyên nên việc tiêm vắc xin không chỉ phòng nguy cơ lây nhiễm virus cho bản thân mà còn cả bạn tình, tăng khả năng miễn dịch trong cộng đồng.

Một nghiên cứu của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy, mức độ bao phủ của vắc xin càng cao thì lợi ích bảo vệ cho các giới càng rõ rệt. Nếu chỉ có 60% hai giới tiêm phòng thì lợi ích thu được chỉ tập trung giảm số ca mắc ung thư do HPV ở nữ giới. Còn nếu độ bao phủ vắc xin đạt đến 80% thì khả năng bảo vệ ở nữ sẽ tăng thêm 50%, nam giới tăng thêm 15%, nhóm quan hệ đồng giới tăng 35%. Khi vắc xin bao phủ 90% dân số đồng nghĩa tất cả các giới sẽ được bảo vệ.

Mặc dù tiêm HPV tốt nhất là trong độ tuổi 9 – 14 tuổi nhưng theo khuyến cáo của nhà sản xuất, các tổ chức y tế toàn cầu và Bộ Y tế Việt Nam, có thể tiêm phòng HPV cho người từ 9 – 45 tuổi.

Lịch tiêm chủng HPV và số liều dùng theo từng độ tuổi

Hiểu rõ lịch tiêm và số liều cần thiết theo từng độ tuổi không chỉ giúp các gia đình chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe mà còn góp phần vào công cuộc phòng ngừa bệnh tật trong cộng đồng. Theo đó, trẻ em và người lớn tùy vào thời điểm bắt đầu tiêm chủng, cần tiêm ngừa đầy đủ số liều vắc xin tương ứng sau đây:

1. Lịch tiêm 2 liều dành cho trẻ từ 9-14 tuổi

2. Lịch tiêm 3 liều với người từ 15 tuổi trở lên

Bên cạnh tiêm vắc xin phòng HPV, để phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm virus, người dân nên thực hiện song song một số biện pháp sau:

• Khám sức khỏe định kỳ: HPV là một loại virus không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, do đó việc kiểm tra định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm sự hiện diện của virus, từ đó có hướng theo dõi xử trí kịp thời.
• Quan hệ tình dục an toàn: Quan hệ tình dục không an toàn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng, không chỉ lây nhiễm HPV mà còn nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Do đó, việc quan hệ an toàn không chỉ phòng ngừa hiệu quả nguy cơ lây nhiễm HPV mà còn bảo vệ bản thân và bạn tình trước các vấn đề sức khỏe khác lây truyền qua đường tình dục.
• Giữ vệ sinh cơ thể và bộ phận sinh dục: Thường xuyên tắm rửa và vệ sinh bộ phận sinh dục giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua con đường này. Sau quan hệ, bạn nên đi tiểu và vệ sinh bộ phận sinh dục bằng xà phòng và nước để loại bỏ virus bám trên bề mặt da.

Nếu còn băn khoăn tiêm HPV bao nhiêu tuổi, bạn có thể đến Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC để được bác sĩ khám sàng lọc, tư vấn độ tuổi phù hợp, loại vắc xin, số mũi và lịch tiêm theo chỉ định. VNVC cung cấp dịch vụ tiêm chủng cho trẻ em và người lớn, theo dõi lịch sử tiêm và nhắc lịch các mũi tiếp theo. Việc tiêm cần được thực hiện đúng chỉ định, đủ liều và phù hợp với tình trạng sức khỏe để hỗ trợ phòng ngừa các bệnh liên quan đến HPV.

Tiêm HPV bao nhiêu tuổi phụ thuộc vào độ tuổi, loại vắc xin và tình trạng sức khỏe của mỗi người, nhưng nên ưu tiên tiêm sớm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm virus. Trẻ từ 9 tuổi đã có thể bắt đầu tiêm, trong đó nhóm 9-14 tuổi thường có lợi thế về đáp ứng miễn dịch và phác đồ tiêm. Người từ 15 đến 45 tuổi vẫn có thể tiêm theo chỉ định phù hợp. Dù đã quan hệ tình dục hoặc từng nhiễm HPV, việc tiêm vẫn có thể giúp phòng các type virus chưa từng mắc.