Ung thư cổ tử cung có quan hệ được không và cần lưu ý gì?

Ung thư cổ tử cung không chỉ đe dọa sức khỏe mà còn khiến nhiều phụ nữ lo lắng về khả năng duy trì chuyện chăn gối. Câu hỏi ung thư cổ tử cung có quan hệ được không thường bị bỏ ngỏ vì e ngại, thiếu thông tin chính xác và tâm lý tự ti sau điều trị. Thực tế, việc quan hệ có an toàn hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị và mức độ hồi phục. Bài viết này sẽ giúp người bệnh và bạn đời hiểu đúng, quyết định đúng và từng bước lấy lại sự tự tin trong đời sống tình dục sau chẩn đoán.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Bùi Công Sự – Quản lý Y khoa vùng 3 – miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.

Ung thư cổ tử cung có quan hệ được không?

Ung thư cổ tử cung có thể quan hệ tình dục được nhưng cần tuân theo hướng dẫn y khoa. Trong giai đoạn điều trị hoặc chưa hồi phục hoàn toàn, nên kiêng để tránh biến chứng và nguy cơ lây nhiễm HPV cho bạn tình. Quan hệ chỉ nên thực hiện khi bác sĩ xác nhận an toàn.

Ung thư không truyền từ người này sang người khác. Tuy nhiên, 99% trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan tới HPV, là virus gây u nhú ở người, lây truyền qua tiếp xúc da – niêm mạc ở vùng sinh dục; vì vậy quan hệ tình dục có thể truyền HPV giữa các đối tác (điều này là yếu tố nguyên nhân gây ung thư).

Trên thực tế, người bị ung thư cổ tử cung vẫn có thể quan hệ tình dục trong một số trường hợp nhất định và câu trả lời chính xác phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, triệu chứng hiện tại (đau/ra máu), phương pháp điều trị, chu kỳ điều trị và tình trạng sức khỏe tổng thể.

Theo đó, các chuyên gia khuyến cáo tạm ngưng quan hệ khi có chảy máu âm đạo bất thường, vết mổ chưa liền hoặc khi đang có nhiễm khuẩn, vì lúc này quan hệ có thể gây đau, tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc làm nặng thêm tình trạng tại chỗ. Ngoài ra, trong giai đoạn điều trị cấp (ví dụ sau phẫu thuật trong vài tuần đầu) bác sĩ sẽ hướng dẫn thời điểm an toàn để bắt đầu lại.

Các phương pháp điều trị ung thư cổ tử cung, chẳng hạn như phẫu thuật cắt tử cung hoặc nạo hạch, xạ trị vùng chậu, hóa trị và liệu pháp hormone, thường gây ra nhiều tác dụng phụ vật lý ảnh hưởng đến sức khỏe tình dục. Những tác dụng phụ này bao gồm:

• Đau khi quan hệ: Sau phẫu thuật hoặc xạ trị, vùng chậu có thể trở nên nhạy cảm, gây đau hoặc khó chịu khi quan hệ.
• Khô âm đạo: Xạ trị và liệu pháp hormone có thể làm giảm tiết chất nhờn tự nhiên, dẫn đến khô âm đạo, khiến việc quan hệ trở nên khó khăn.
• Teo hẹp âm đạo: Xạ trị vùng chậu có thể gây xơ hóa mô, dẫn đến teo hoặc hẹp âm đạo, ảnh hưởng đến sự thoải mái khi quan hệ.
• Thay đổi hình dáng cơ quan sinh dục: Phẫu thuật cắt tử cung hoặc một phần cơ quan sinh dục có thể làm thay đổi cấu trúc cơ thể, gây khó khăn trong việc quan hệ.
• Giảm ham muốn tình dục: Các phương pháp điều trị, đặc biệt là hóa trị và liệu pháp hormone, có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố, làm giảm ham muốn tình dục.

Bên cạnh các tác dụng phụ vật lý, ung thư cổ tử cung còn để lại những tác động tâm lý đáng kể. Nhiều phụ nữ cảm thấy tự ti về cơ thể mình sau khi trải qua phẫu thuật hoặc điều trị. Những cảm xúc tiêu cực như lo lắng, sợ hãi, trầm cảm và mặc cảm tội lỗi có thể ảnh hưởng đến đời sống tình dục và mối quan hệ với bạn đời. Những thay đổi về ngoại hình, khả năng sinh sản hoặc cảm giác mất đi sự nữ tính có thể làm giảm sự tự tin, khiến phụ nữ ngại ngần trong việc duy trì sự thân mật.

Khi nào nên tạm ngưng quan hệ tình dục?

Để đảm bảo an toàn và sức khỏe, có một số trường hợp bệnh nhân ung thư cổ tử cung nên tạm ngưng quan hệ tình dục. Những trường hợp này bao gồm:

• Tổn thương cổ tử cung lan rộng: Khi bệnh ở giai đoạn tiến triển, tổn thương ở cổ tử cung có thể dễ bị kích ứng hoặc chảy máu khi quan hệ.
• Đang trong thời gian xạ trị hoặc hóa trị: Các phương pháp điều trị này có thể làm suy yếu cơ thể, tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc gây tổn thương thêm cho vùng chậu.
• Xuất huyết âm đạo không rõ nguyên nhân: Đây là dấu hiệu cần được kiểm tra ngay lập tức, và quan hệ trong thời điểm này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng.
• Cảm giác đau hoặc khó chịu khi quan hệ: Nếu quan hệ gây đau hoặc khó chịu, bệnh nhân nên tạm ngưng và tham khảo ý kiến bác sĩ để tìm nguyên nhân và cách khắc phục.

Tạm ngưng quan hệ khi đang bị đau hoặc xuất huyết bất thường không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Cách quan hệ an toàn cho người bị ung thư cổ tử cung

Duy trì đời sống tình dục an toàn và lành mạnh là hoàn toàn có thể đối với nhiều bệnh nhân ung thư cổ tử cung, nhưng cũng tuân thủ các hướng dẫn y tế và chăm sóc sức khỏe phù hợp.

1. Thời điểm phù hợp để quan hệ

Thời điểm để quay lại đời sống tình dục phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và tiến trình hồi phục của bệnh nhân. Một số yếu tố cần xem xét bao gồm:

• Sau khi lành tổn thương: Quan hệ chỉ nên được thực hiện khi các tổn thương ở cổ tử cung hoặc vùng chậu đã lành hoàn toàn, không còn viêm nhiễm hoặc chảy máu. Kiêng tuyệt đối trong thời gian đang điều trị hoặc nếu chưa hồi phục hoàn toàn.
• Theo hướng dẫn của bác sĩ: Trước khi quan hệ tình dục, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị để đảm bảo an toàn và xác định thời điểm phù hợp.

2. Các lưu ý khi quan hệ

Để đảm bảo an toàn và thoải mái khi quan hệ cho người bệnh và phòng ngừa lây nhiễm HPV cho bạn tình, cặp đôi cần lưu ý:

• Luôn sử dụng bao cao su: Giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và bảo vệ vùng niêm mạc tổn thương.
• Quan hệ nhẹ nhàng, không thô bạo: Các động tác mạnh hoặc thô bạo có thể gây kích ứng hoặc tổn thương vùng chậu. Lựa chọn các tư thế quan hệ nhẹ nhàng, phù hợp với tình trạng cơ thể.
• Sử dụng chất bôi trơn: Chất bôi trơn gốc nước có thể giúp giảm khô âm đạo, tăng sự thoải mái khi quan hệ.
• Kiêng quan hệ khi có dấu hiệu bất thường: Sau khi quan hệ, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau, chảy máu hoặc dấu hiệu nhiễm trùng, cần liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra.

3. Vai trò của tâm lý và giao tiếp giữa hai vợ chồng

Tâm lý và giao tiếp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đời sống tình dục và mối quan hệ giữa hai vợ chồng. Những tác động tâm lý như mặc cảm, mất tự tin hoặc sợ hãi có thể khiến bệnh nhân né tránh sự thân mật.

Việc chia sẻ cởi mở với bạn đời về cảm xúc, nhu cầu và lo lắng sẽ giúp cả hai hiểu nhau hơn, từ đó xây dựng sự hỗ trợ tinh thần và duy trì tình cảm. Các cặp đôi cũng có thể tham khảo ý kiến chuyên gia tâm lý hoặc tham gia các buổi tư vấn để cải thiện mối quan hệ và đời sống tình dục.

Cách chăm sóc sức khỏe tình dục sau điều trị ung thư tử cung

Sau khi hoàn tất điều trị ung thư cổ tử cung, việc chăm sóc sức khỏe tình dục là một phần quan trọng để cải thiện chất lượng cuộc sống. Một số cách chăm sóc hiệu quả có thể kể đến như:

• Tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa: Định kỳ thăm khám với bác sĩ phụ khoa hoặc chuyên gia ung bướu để theo dõi tình trạng sức khỏe và nhận hướng dẫn cụ thể về đời sống tình dục.
• Sử dụng liệu pháp hỗ trợ: Các biện pháp như sử dụng chất bôi trơn, liệu pháp hormone (nếu được bác sĩ chỉ định) hoặc các bài tập vật lý trị liệu vùng chậu có thể giúp cải thiện tình trạng khô âm đạo, teo hẹp âm đạo và đau khi quan hệ.
• Tập trung vào sức khỏe tâm lý: Tham gia các buổi tư vấn tâm lý hoặc nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư có thể giúp giảm lo âu, trầm cảm và xây dựng lại sự tự tin.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục nhẹ nhàng và ngủ đủ giấc có thể cải thiện sức khỏe tổng thể, từ đó hỗ trợ sức khỏe tình dục.
• Xây dựng mối quan hệ thân mật với bạn đời: Dành thời gian cho các hoạt động gắn kết như trò chuyện, đi dạo hoặc tham gia các sở thích chung có thể giúp củng cố tình cảm và giảm áp lực về quan hệ tình dục.

Việc chia sẻ cởi mở với bạn đời đề về tình trạng sức khỏe, cảm xúc và nhu cầu giúp giải tỏa căng thẳng, gắn kết tình cảm gia đình.

Việc quan tâm chuyện vợ chồng là hoàn toàn chính đáng, kể cả khi đang điều trị hay đã vượt qua ung thư cổ tử cung. Câu hỏi ung thư cổ tử cung có quan hệ được không không có câu trả lời tuyệt đối, mà cần cân nhắc dựa trên từng giai đoạn bệnh và phương pháp điều trị cụ thể. Giao tiếp cởi mở với bác sĩ và bạn đời sẽ giúp người bệnh tìm lại sự an toàn và thoải mái khi quan hệ trở lại. Với sự hỗ trợ y khoa phù hợp, nhiều phụ nữ vẫn có thể phục hồi toàn diện cả về sức khỏe thể chất lẫn cảm xúc sau điều trị.