HPV type 35 là gì? Phân loại và đặc điểm dịch tễ học

HPV type 35 có nguy hiểm không, có gây ung thư cổ tử cung hay tự đào thải khỏi cơ thể được không? Dù không phổ biến như HPV 16 và 18, chủng virus này vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương tiền ung thư nếu nhiễm kéo dài. Đặc biệt, nhiều người nhiễm không có triệu chứng rõ ràng nên khó phát hiện sớm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mức độ nguy hiểm, đường lây truyền, phương pháp chẩn đoán, điều trị và cách phòng ngừa phù hợp.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Đoàn Thị Khánh Châm – Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC

HPV type 35 là gì?

HPV 35 là một type HPV thuộc nhóm nguy cơ cao, có khả năng gây ung thư, phổ biến sau HPV 16 và 18. Theo dữ liệu nghiên cứu, type HPV này xuất hiện trong khoảng 2% các trường hợp ung thư trên toàn cầu và được xếp vào nhóm có nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung.

Đường lây truyền chủ yếu của HPV type 35 là qua quan hệ tình dục. Virus xâm nhập qua niêm mạc hoặc các vết trầy xước rất nhỏ, đi vào lớp tế bào bên dưới và gây biến đổi gen theo thời gian. Quá trình này diễn ra âm thầm, nhiều trường hợp không có biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Ngoài quan hệ tình dục, HPV 35 HPV vẫn có thể lây qua một số con đường không liên quan đến tình dục, dù tỷ lệ thấp hơn.

Một cơ chế được ghi nhận là tự lây nhiễm, tức là virus có thể truyền từ vị trí nhiễm sang vị trí khác trên cùng cơ thể. Sự hiện diện của DNA HPV trên tay người nhiễm cho thấy khả năng lan truyền qua tiếp xúc trực tiếp là có thể xảy ra.

HPV cũng có thể lây từ mẹ sang con. Con đường lây truyền có thể xảy ra trước sinh, trong khi sinh hoặc sau sinh. Trong đó, nguy cơ cao nhất được ghi nhận khi trẻ đi qua đường sinh dục của mẹ trong quá trình sinh thường.

Ngoài ra, lây nhiễm trong môi trường y tế cũng đã được ghi nhận, liên quan đến đầu dò siêu âm qua đường âm đạo. Dù đã được khử khuẩn và sử dụng màng bảo vệ, một số trường hợp vẫn phát hiện sự hiện diện của HPV trên thiết bị này.

Điểm chung của các con đường lây truyền là virus cần xâm nhập qua các tổn thương rất nhỏ trên da hoặc niêm mạc để đi vào lớp tế bào bên dưới và bắt đầu quá trình nhiễm.

Nguy cơ nhiễm HPV 35 tăng cao ở những người có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục sớm, không sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ, suy giảm miễn dịch… tạo điều kiện để virus xâm nhập.

HPV type 35 là chủng virus HPV thuộc nhóm nguy cơ cao, có khả năng gây tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung khi nhiễm kéo dài. Phần lớn trường hợp nhiễm không có triệu chứng và có thể được hệ miễn dịch kiểm soát trong vòng 1-2 năm.

Đặc điểm dịch tễ và mối liên hệ giữa HPV 35 với ung thư

HPV type 35 là một trong các loại HPV nguy cơ cao, có khả năng gây ung thư cổ tử cung và các tổn thương tiền ung thư. Loại virus này xuất hiện phổ biến hơn ở phụ nữ gốc Phi và một số vùng tại Đông Nam Á, chiếm tỷ lệ đáng kể trong các trường hợp ung thư cổ tử cung tại những cộng đồng này.

Nghiên cứu AFRICOS, một chương trình theo dõi sức khỏe dài hạn tại bốn quốc gia châu Phi gồm Tanzania, Kenya, Uganda và Nigeria, khảo sát cả phụ nữ sống với HIV và không sống với HIV, cho thấy HPV type 35 đứng thứ ba về tỷ lệ nhiễm trong nhóm HPV nguy cơ cao, với 9,3% ở phụ nữ sống với HIV, chỉ sau HPV 16 và HPV 52. Với tỷ lệ nhiễm đáng kể này, việc hiểu cơ chế gây bệnh của HPV 35 trở nên quan trọng để phòng ngừa hiệu quả.

Khi xâm nhập vào tế bào cổ tử cung, HPV 35 nhân lên và tránh được hệ miễn dịch. Nếu nhiễm kéo dài, DNA virus có thể tích hợp vào bộ gen của tế bào, làm rối loạn cơ chế kiểm soát tăng trưởng và gây bất ổn định gen. Từ đó, các tế bào cổ tử cung có thể hình thành tổn thương tiền ung thư. Nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời, những tổn thương này có thể tiến triển thành ung thư xâm lấn sau nhiều năm. Tuy nhiên, đây vẫn là một cơ hội quan trọng để phòng ngừa nếu can thiệp sớm.

Ngoài ung thư cổ tử cung, HPV type 35 còn có thể liên quan đến các loại ung thư khác như ung thư âm đạo, âm hộ, hậu môn và vòm họng. Mặc dù tần suất thấp hơn so với HPV 16 và 18, nhưng nguy cơ vẫn tồn tại, do đó HPV 35 cần được quan tâm trong các chương trình sàng lọc và phòng ngừa.

Nhiễm HPV type 35 có triệu chứng không?

HPV type 35 thuộc nhóm nguy cơ cao. Tuy nhiên, nhiễm HPV nguy cơ cao thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, nên nhiều người không nhận biết được mình đã nhiễm.

Khi nhiễm kéo dài trong nhiều năm, virus có thể gây ra các biến đổi bất thường ở tế bào, gọi là tăng sản và loạn sản, là giai đoạn tiền ung thư. Những thay đổi này có thể tiến triển thành ung thư và bắt đầu xuất hiện triệu chứng.

Khi bệnh tiến triển, một số dấu hiệu nhiễm HPV type 35 có thể gặp bao gồm:

1. Tại cổ tử cung

• Thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu;
• Chủ yếu được phát hiện qua xét nghiệm xét nghiệm Pap smear định kỳ.

2. Tại cơ quan sinh dục và hậu môn

• Chảy máu bất thường;
• Đau hoặc khó chịu, đặc biệt khi quan hệ;
• Xuất hiện khối u, tổn thương hoặc vùng da dày, sần.

3. Tại vùng họng

• Đau họng kéo dài;
• Khó nuốt;
• Xuất hiện khối u hoặc sưng ở cổ.

Chẩn đoán HPV type 35 bằng cách nào?

Việc phát hiện HPV type 35 chủ yếu dựa trên các xét nghiệm giúp nhận diện virus và đánh giá những thay đổi bất thường ở tế bào cổ tử cung. Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:

• Xét nghiệm Pap (Pap smear): Đây là phương pháp sàng lọc giúp phát hiện sớm các tế bào bất thường tại cổ tử cung. Trong quá trình làm xét nghiệm, bác sĩ lấy mẫu tế bào bằng bàn chải mềm và dụng cụ phẳng từ cổ tử cung. Người bệnh có thể cảm thấy áp lực nhẹ trong thời gian ngắn. Kết quả giúp đánh giá nguy cơ nhiễm HPV, bao gồm HPV type 35, và nguy cơ ung thư cổ tử cung, từ đó bác sĩ đưa ra hướng chăm sóc phù hợp;
• Xét nghiệm HPV DNA: Xét nghiệm này phát hiện sự hiện diện của các type HPV nguy cơ cao, bao gồm HPV 35, giúp xác định nguy cơ tổn thương tiền ung thư. Tuy nhiên, xét nghiệm này không phát hiện trực tiếp tế bào tiền ung thư hoặc ung thư;
• Soi cổ tử cung: Nếu Pap smear hoặc xét nghiệm HPV dương tính, bác sĩ có thể chỉ định soi cổ tử cung để quan sát chi tiết cổ tử cung, âm đạo và môi âm hộ. Bác sĩ sử dụng colposcope, thiết bị ánh sáng mạnh và phóng đại như kính hiển vi, để phát hiện các tế bào bất thường. Nếu phát hiện mô nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết;
• Sinh thiết: Thủ thuật này được thực hiện khi có khu vực bất thường. Mẫu mô nhỏ được lấy từ cổ tử cung, âm đạo hoặc môi âm hộ và gửi phòng thí nghiệm kiểm tra. Kết quả giúp xác định chính xác có tế bào tiền ung thư hoặc ung thư hay không, từ đó quyết định phương án điều trị hoặc theo dõi phù hợp.

HPV type 35 có tự khỏi không? Điều trị như thế nào?

Hiện Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu để loại bỏ hoàn toàn HPV 35 trong cơ thể. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV, kể cả HPV 35, được hệ miễn dịch kiểm soát và tự khỏi trong vòng 1 – 2 năm nếu không có tổn thương tế bào rõ rệt. Tuy nhiên, một số trường hợp virus tồn tại lâu dài, có thể gây tổn thương tiền ung thư hoặc tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

1. Điều trị tổn thương do HPV 35

Khi nhiễm HPV 35 gây tổn thương tế bào cổ tử cung hoặc vùng sinh dục, mục tiêu điều trị là loại bỏ các tế bào bất thường, chứ không phải diệt virus trực tiếp. Các phương pháp chính gồm:

• Đốt điện, laser, áp lạnh hoặc phẫu thuật khoét chóp: Giúp loại bỏ tế bào tổn thương. Lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào kích thước, vị trí và mức độ sâu của tổn thương;
• Thuốc bôi tại chỗ: Ví dụ imiquimod hoặc podophyllin, dùng theo hướng dẫn bác sĩ, áp dụng cho các tổn thương nhỏ hoặc mụn cóc sinh dục. Hiệu quả thường thấy sau nhiều tuần, cần tuân thủ phác đồ.

2. Điều trị ung thư liên quan đến HPV 35

Nếu tổn thương tiến triển thành ung thư, phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn dựa trên vị trí, giai đoạn và mức độ xâm lấn:

• Phẫu thuật: Loại bỏ khối u hoặc một phần tử cung, âm đạo, hậu môn… nhằm tiêu diệt hoàn toàn mô ung thư;
• Xạ trị: Sử dụng tia năng lượng cao nhắm vào vùng ung thư còn sót lại sau phẫu thuật hoặc khi không thể phẫu thuật;
• Hóa trị: Thuốc tiêu diệt tế bào ung thư toàn thân, thường áp dụng với ung thư tiến triển hoặc di căn.

Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ do bác sĩ chuyên khoa đánh giá, đảm bảo hiệu quả điều trị và theo dõi lâu dài.

Vắc xin đối với HPV type 35 và biện pháp phòng ngừa

Tiêm vắc xin phòng HPV hiện là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa lây nhiễm các type HPV nguy cơ cao. Vắc xin giúp cơ thể sản sinh kháng thể, phòng ngừa virus xâm nhập và gây tổn thương tế bào. Tuy nhiên, các loại vắc xin hiện nay như Gardasil và Gardasil 9 không trực tiếp phòng ngừa HPV type 35, nên vẫn cần duy trì sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương.

Tại hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, hiện có hai loại vắc xin HPV với khả năng bảo vệ cao là Gardasil và Gardasil 9. Gardasil phòng chống bốn type HPV phổ biến 6, 11, 16 và 18, được áp dụng cho trẻ em gái và phụ nữ từ 9 – 26 tuổi.

Với phạm vi bảo vệ rộng hơn, Gardasil 9 có thể chống lại chín type HPV nguy cơ cao, bao gồm các virus có khả năng gây ung thư cổ tử cung, ung thư vòm họng, hậu môn, trực tràng, mụn cóc sinh dục, tổn thương tiền ung thư và các biến chứng nguy hiểm khác. Vắc xin này được tiêm cho trẻ em gái, trẻ em trai, thanh niên nam, nữ và các nhóm cộng đồng có nguy cơ cao như LGBT, MSM từ 9 – 45 tuổi, với hiệu quả bảo vệ lên đến 94%.

Ngoài tiêm vắc xin, để chủ động phòng ngừa các bệnh do HPV, chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, thực hiện sàng lọc bằng Pap smear hoặc xét nghiệm HPV DNA theo hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời, cần thận trọng trong quan hệ tình dục, sử dụng bao cao su và hạn chế nhiều bạn tình để giảm nguy cơ lây nhiễm. Việc kết hợp tiêm vắc xin với các biện pháp sàng lọc và phòng ngừa cá nhân sẽ giúp bảo vệ sức khỏe hiệu quả, giảm nguy cơ tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung.

Mặc dù HPV type 35 chưa nằm trong phạm vi bảo vệ trực tiếp của các vắc xin HPV hiện hành, việc tiêm chủng vẫn giúp phòng ngừa những chủng HPV khác có trong vắc xin, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan. Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cung cấp dịch vụ tiêm vắc xin HPV cho nam và nữ trong độ tuổi được khuyến cáo, với quy trình khám sàng lọc và tư vấn trước tiêm. Khách hàng có thể liên hệ VNVC để được tư vấn loại vắc xin, lịch tiêm và đặt lịch tiêm chủng phù hợp.

HPV type 35 thuộc nhóm virus nguy cơ cao, có khả năng gây tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung nếu nhiễm kéo dài. Tuy nhiên, không phải trường hợp nhiễm virus nào cũng tiến triển thành ung thư, bởi hệ miễn dịch có thể kiểm soát virus theo thời gian. Việc chủ động tầm soát, theo dõi định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường, từ đó có hướng xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.