HPV type 56 là gì? Đâu là điểm đáng lo ngại?

16/10/2026 Tác giả: Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome

HPV type 56 có nguy hiểm không, có gây ung thư cổ tử cung và có thể tự đào thải khỏi cơ thể không? Mặc dù thuộc nhóm HPV nguy cơ cao, chủng virus này có khả năng gây tổn thương tiền ung thư thấp hơn nhiều chủng khác. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm kéo dài vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Vậy làm thế nào để phát hiện, theo dõi và phòng ngừa nhiễm virus hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin chi tiết giúp bạn hiểu rõ hơn về chủng HPV này.

Bài viết có sự tư vấn y khoa của BS Lê Thị Minh Nguyệt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC

HPV type 56

HPV type 56 là gì?

HPV type 56 là một chủng virus thuộc họ Papillomavirus, nằm trong hơn 200 type HPV đã được xác định. Chủng này được phát hiện thông qua các phương pháp sinh học phân tử, ban đầu bằng kỹ thuật Southern blot với đầu dò DNA HPV-31 trong các tổn thương tân sinh nội biểu mô cổ tử cung (CIN).

Qua phân tích di truyền, HPV 56 được xác định là một type HPV riêng biệt do không có phản ứng chéo với các type HPV từ 1 đến 55 trong điều kiện lai ghép nghiêm ngặt. Ở điều kiện ít nghiêm ngặt hơn, HPV 56 có mối liên quan gần với HPV 30 và HPV 45.

Về cấu trúc, HPV 56 mang đặc điểm điển hình của HPV với bộ gen DNA và các khung đọc mở (ORF) đặc trưng. Phân tích trình tự nucleotide cho thấy virus này có cấu trúc tương tự các type HPV nguy cơ cao khác.

Các nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận HPV 56 xuất hiện với tần suất thấp hơn so với các type phổ biến như HPV 16 hay 18. HPV 56 được phát hiện trong 2 trong số 464 mô cổ tử cung bình thường, trong 5 trong số 227 u nhú sinh dục và CIN ở cổ tử cung, trong 2 trong số 84 ung thư xâm lấn cổ tử cung.

Theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, HPV 56 được xếp vào nhóm virus có khả năng gây ung thư. Dữ liệu dịch tễ học năm 2023 cho thấy HPV 56 cùng với HPV 53 và HPV 66 chiếm khoảng 1,9% các trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn cầu và khoảng 2,2% tại Trung Quốc.

Ngoài ra, trong một số nghiên cứu về phân bố các type HPV nguy cơ cao, HPV 56 chiếm khoảng 8% trong tổng số các ca nhiễm, thấp hơn so với HPV 16 (17%) và HPV 52 (13%), nhưng vẫn là một type cần được lưu ý trong tầm soát và phòng ngừa.

HPV type 56 là gì?

HPV type 56 là một chủng virus HPV thuộc nhóm nguy cơ cao, có khả năng gây tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung nếu nhiễm kéo dài. Tuy nhiên, nguy cơ gây ung thư thấp hơn HPV 16 và 18. Phần lớn trường hợp nhiễm không có triệu chứng và có thể tự khỏi.

HPV type 56 gây ra bệnh gì?

HPV type 56 là một trong những chủng HPV nguy cơ cao, có khả năng làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư nguy hiểm ở cả nam và nữ. Mặc dù tỷ lệ gặp thấp hơn so với HPV 16 và 18, nhưng HPV 56 vẫn góp phần đáng kể vào gánh nặng bệnh tật toàn cầu:

  • Ung thư cổ tử cung: Là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ trên thế giới, xếp thứ tư về tỷ lệ mắc. HPV 56 được ghi nhận trong một tỷ lệ nhỏ phụ nữ có kết quả tế bào học bình thường (khoảng 0,8%), nhưng tỷ lệ này tăng lên ở các tổn thương tiền ung thư, khoảng 6,6% ở tổn thương mức độ thấp và khoảng 1% ở tổn thương mức độ cao.
  • Ung thư dương vật: Ung thư dương vật là bệnh lý hiếm gặp, thường xảy ra ở nam giới trên 40 tuổi. HPV 16 và 18 là nguyên nhân chính, tuy nhiên HPV 56 vẫn có thể liên quan đến một số trường hợp, dù tỷ lệ không cao.
  • Ung thư âm hộ và âm đạo: Các loại ung thư này ít phổ biến hơn ung thư cổ tử cung, nhưng phần lớn có liên quan đến HPV. Cụ thể, khoảng 75% ung thư âm đạo và 69% ung thư âm hộ có liên quan đến virus HPV. HPV 56 tuy không phải là type phổ biến nhưng vẫn được phát hiện trong một số ca bệnh.
  • Ung thư hậu môn: HPV đóng vai trò quan trọng trong ung thư hậu môn, với khoảng 90% trường hợp có liên quan đến nhiễm virus. Nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những người suy giảm miễn dịch, đặc biệt là người nhiễm HIV. Dù HPV 16 là type phổ biến nhất, các type nguy cơ cao khác như HPV 56 cũng có thể góp phần gây bệnh.
  • Ung thư đầu và cổ: Ngoài HPV 16, các chủng HPV nguy cơ cao khác, bao gồm HPV 56, cũng có liên quan đến ung thư vùng đầu – cổ. Nguy cơ mắc bệnh có thể tăng khi có quan hệ tình dục bằng đường miệng hoặc hậu môn với người nhiễm HPV.

Dấu hiệu nào cảnh báo nhiễm HPV type 56?

HPV type 56 thường không gây ra triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, vì vậy nhiều người nhiễm virus nhưng không hề hay biết. Phần lớn các trường hợp chỉ được phát hiện khi đi khám hoặc thực hiện các xét nghiệm tầm soát như Pap smear hay HPV DNA.

Tuy nhiên, khi nhiễm HPV 56 kéo dài và bắt đầu gây tổn thương tế bào, tiến triển thành ung thư, một số dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện như:

  • Ung thư cổ tử cung: Chảy máu âm đạo bất thường (sau quan hệ, giữa chu kỳ hoặc sau mãn kinh), khí hư ra nhiều và có mùi, đau khi quan hệ, đau vùng chậu, phù chân.
  • Ung thư dương vật: Thay đổi màu sắc hoặc độ dày da dương vật, xuất hiện vết loét, sùi hoặc tổn thương gây đau, chảy máu kéo dài.
  • Ung thư hậu môn: Chảy máu hậu môn, đau, ngứa, tiết dịch bất thường hoặc thay đổi thói quen đi tiêu.
  • Ung thư âm hộ: Thay đổi màu sắc hoặc độ dày da vùng kín, ngứa kéo dài, đau mạn tính hoặc xuất hiện khối u bất thường.
  • Ung thư vùng hầu họng: Đau họng hoặc đau tai dai dẳng, ho kéo dài, khó nuốt, khó thở, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện khối u ở cổ.
Hình minh họa virus HPV phóng to tấn công tử cung và cổ tử cung

HPV type 56 thường không gây triệu chứng rõ ràng, vì vậy hầu hết người nhiễm đều không biết mình đã mang virus trong cơ thể.

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán HPV type 56

Để chẩn đoán nhiễm HPV type 56 và phát hiện sớm các tổn thương liên quan, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp xét nghiệm sau:

  • Xét nghiệm Pap (Pap smear): Đây là phương pháp xét nghiệm tế bào học phổ biến, giúp thu thập và phân tích các tế bào tại cổ tử cung. Mục tiêu của xét nghiệm là phát hiện những bất thường về cấu trúc và hình thái tế bào như loạn sản, dị sản, những dấu hiệu sớm có thể tiến triển thành ung thư. Xét nghiệm Pap đóng vai trò quan trọng trong tầm soát, giúp bác sĩ phát hiện bất thường để chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu hơn khi cần thiết.
  • Xét nghiệm ThinPrep: ThinPrep là phương pháp phết tế bào cổ tử cung cải tiến từ Pap smear, giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán. Khi thực hiện, bác sĩ sử dụng chổi chuyên dụng để lấy mẫu tế bào tại cổ tử cung. Mẫu sau đó được bảo quản trong dung dịch chuyên biệt và xử lý tự động tại phòng xét nghiệm để tách chiết, dàn đều lên lam kính. Cuối cùng, bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ phân tích mẫu và đưa ra kết luận, giúp phát hiện sớm các tổn thương bất thường.
  • Xét nghiệm HPV DNA: Đây là phương pháp có giá trị cao trong việc phát hiện sự hiện diện của HPV trong cơ thể, bao gồm các type nguy cơ cao như HPV 56. Xét nghiệm sử dụng công nghệ sinh học phân tử hiện đại để phân tích DNA của virus. Mặc dù không dùng để chẩn đoán xác định ung thư, nhưng kết quả giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ mắc bệnh trong tương lai và xây dựng kế hoạch theo dõi, phòng ngừa phù hợp. Thông thường, xét nghiệm HPV DNA được thực hiện kết hợp với Pap smear hoặc ThinPrep để nâng cao hiệu quả tầm soát.

Phác đồ xử trí khi kết quả dương tính với HPV 56

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu giúp loại bỏ hoàn toàn HPV type 56 cũng như các type HPV khác ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, khi có kết quả dương tính với HPV 56, người bệnh không nên quá lo lắng mà cần tuân thủ đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Đối với các tổn thương lành tính do HPV gây ra như mụn cóc sinh dục, u nhú hay sùi mào gà, hiện có nhiều phương pháp điều trị hỗ trợ, bao gồm: sử dụng thuốc theo chỉ định, chiếu laser, áp lạnh, đốt điện, phá hủy bằng hóa chất hoặc can thiệp phẫu thuật. Các phương pháp này giúp loại bỏ tổn thương, hạn chế lây lan và cải thiện triệu chứng.

Trong trường hợp tế bào bị tổn thương tiến triển thành ác tính, nguy cơ ung thư sẽ tăng cao. Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị chuyên sâu như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị tùy theo mức độ và giai đoạn bệnh.

Bác sĩ trao đổi kết quả xét nghiệm với người bệnh nữ tại phòng khám

Khi có kết quả dương tính, người bệnh không nên quá lo lắng, nên tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ để ngăn virus tiến triển thành ung thư.

Cách phòng ngừa và hạn chế tái nhiễm HPV 56

HPV type 56 thuộc nhóm virus nguy cơ cao, có khả năng gây ung thư nên việc chủ động phòng ngừa là vô cùng cần thiết. Dưới đây là những biện pháp giúp giảm nguy cơ nhiễm và hạn chế biến chứng do HPV 56 gây ra:

1. Tầm soát định kỳ

Thực hiện các xét nghiệm như Pap smear hoặc HPV DNA định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường ở tế bào cổ tử cung, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Nhờ đó, bác sĩ có thể can thiệp kịp thời, giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư.

2. Quan hệ tình dục an toàn

Sử dụng bao cao su đúng cách và duy trì mối quan hệ chung thủy một vợ một chồng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV. Tuy nhiên, cần lưu ý virus vẫn có thể lây qua tiếp xúc da – niêm mạc, những nơi bao cao su không thể che phủ nên không thể phòng ngừa tuyệt đối. Do đó, cần kết hợp quan hệ tình dục an toàn cùng các biện pháp khác như tiêm vắc xin.

3. Không quan hệ tình dục quá sớm

Quan hệ tình dục quá sớm, trước 18 là yếu tố tăng nguy cơ nhiễm HPV và dẫn đến ung thư cổ tử cung ở nữ giới. Nhiều nghiên cứu cho thấy, phụ nữ quan hệ tình dục trước 18 tuổi có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao gấp 3 lần.

4. Giữ vệ sinh cơ thể và bộ phận sinh dục

Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đặc biệt là vùng kín, giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và tạo môi trường không thuận lợi cho virus phát triển. Tránh sử dụng chung các vật dụng cá nhân như khăn tắm, đồ lót.

5. Duy trì thói quen sống lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, tập luyện thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại sự xâm nhập và tồn tại của HPV.

Người phụ nữ vui vẻ ăn rau củ và salad giúp tăng cường miễn dịch

Duy trì thói quen sống lành mạnh, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng giúp tăng cường ệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thế chống lại HPV.

6. Tiêm vắc xin HPV

Mặc dù vắc xin HPV hiện nay chưa có khả năng bảo vệ đặc hiệu trước HPV type 56, tiêm chủng vẫn là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiều chủng HPV nguy cơ cao khác. Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cung cấp vắc xin HPV chính hãng, quy trình bảo quản theo tiêu chuẩn và dịch vụ tư vấn tiêm chủng phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe. Bạn có thể liên hệ VNVC để được tư vấn, kiểm tra lịch sử tiêm chủng và đặt lịch tiêm vắc xin HPV theo hướng dẫn chuyên môn.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa HPV an toàn, hiệu quả và tiết kiệm nhất hiện nay. Vắc xin Gardasil 9 do Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ) nghiên cứu và phát triển, có khả năng bảo vệ cơ thể trước 9 type HPV phổ biến gồm: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, cùng các tổn thương tiền ung thư, loạn sản và mụn cóc sinh dục, với hiệu quả bảo vệ lên đến trên 90% khi tiêm đủ và đúng lịch.

Vắc xin được chỉ định cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9 – 45 tuổi.

HPV type 56 thuộc nhóm virus nguy cơ cao, có khả năng gây tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung nếu nhiễm dai dẳng, nhưng nguy cơ thấp hơn nhiều chủng HPV khác. Phần lớn trường hợp nhiễm virus có thể tự đào thải nhờ hệ miễn dịch mà không cần điều trị đặc hiệu. Việc chủ động xét nghiệm, theo dõi định kỳ và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm tổn thương bất thường, giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Đánh giá bài viết
14:56 16/10/2026
Nguồn tham khảo
  1. Rational design of a triple-type HPV53/56/66 vaccine with one preferable base particle incorporating two identified immunodominant sites. (n.d.). https://link.springer.com/content/pdf/10.1186/s12951-024-03080-5.pdf
  2. Prevailing of HPV-16 and 52 genotype in 2022–2023 in Sanandaj, Iran. (n.d.). https://link.springer.com/content/pdf/10.1186/s12985-024-02373-3.pdf
›