Triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu không nên bỏ qua

Ung thư cổ tử cung là bệnh ung thư phụ khoa nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của phụ nữ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện và điều trị đúng cách ở giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sót sau 5 năm có thể lên đến 91%. Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu có ý nghĩa vô cùng quan trọng, nhằm ngăn chặn sự tiến triển của bệnh, kéo dài sự sống.

Bài viết có sự tư vấn y khoa của BS Bùi Thanh Phong – Quản lý Y khoa vùng 3 – Hồ Chí Minh, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC

Ung thư cổ tử cung giai đoạn 1 là gì?

Ung thư cổ tử cung giai đoạn 1 là khi tế bào ung thư chỉ giới hạn ở cổ tử cung và chưa lan ra ngoài. Ở giai đoạn này, ung thư có thể xâm lấn lớp mô sâu hơn nhưng vẫn khu trú. Phát hiện sớm ở giai đoạn 1 giúp tăng khả năng điều trị khỏi hoàn toàn và cải thiện tiên lượng lâu dài.

Ở giai đoạn này, ung thư được chia thành hai nhóm nhỏ, bao gồm giai đoạn 1A và giai đoạn 1B.

Giai đoạn 1A

Ở giai đoạn 1A, các khối u rất nhỏ, đến mức chỉ có thể nhìn thấy bằng kính hiển vi hoặc máy soi cổ tử cung. Giai đoạn này có thể chia thành 2 nhóm nhỏ hơn, bao gồm:

• Giai đoạn 1A1: Ung thư đã phát triển 3 mm hoặc ít hơn vào các mô của cổ tử cung.
• Giai đoạn 1A2: Ung thư đã phát triển từ 3 – 5 mm vào mô cổ tử cung.

Giai đoạn 1B

Ung thư cổ tử cung giai đoạn 1B được xác định khi khối u đã phát triển lớn hơn, xâm lấn sâu trên 5mm vào mô cổ tử cung nhưng vẫn giới hạn trong cổ tử cung, chưa lan sang cơ quan khác. Ở giai đoạn này, khối u thường có thể quan sát được bằng mắt thường, mặc dù trong một số trường hợp chỉ phát hiện qua xét nghiệm chuyên sâu. Giai đoạn 1B tiếp tục được chia thành 3 nhóm nhỏ để mô tả cụ thể mức độ phát triển của ung thư.

• Giai đoạn 1B1: Khối u sâu hơn 5 mm nhưng không quá 2 cm.
• Giai đoạn 1B2: Khối u có ít thước ít nhất là 2 cm nhưng không lớn hơn 4 cm.
• Giai đoạn 1B3: Kích thước khối u lớn hơn 4 cm nhưng vẫn chỉ ở cổ tử cung.

Ung thư cổ tử cung ở giai đoạn đầu là khi khối u chỉ ở cổ tử cung, chưa lan mô lân cận hay các cơ quan khác.

8 triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu thường gặp

Triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu thường không rõ ràng, nhưng có thể bao gồm chảy máu âm đạo bất thường, tiết dịch âm đạo bất thường và đau khi quan hệ. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa thông thường, khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn. Ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu có thể nhận biết qua các dấu hiệu sau:

1. Chảy máu âm đạo bất thường

Chảy máu âm đạo bất thường là dấu hiệu phổ biến nhất khi mắc bệnh ung thư cổ tử cung. Chảy máu có thể xảy ra ở giữa các kỳ kinh nguyệt, sau khi quan hệ tình dục hoặc sau khi mãn kinh. Theo các chuyên gia, bất kỳ trường hợp chảy máu không rõ nguyên nhân nào cũng rất nguy hiểm, cần được thăm khám ngay để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, tính mạng.

2. Tiết dịch âm đạo bất thường

Một trong những dấu hiệu sớm khác của ung thư cổ tử cung là sự thay đổi về tính chất của dịch âm đạo. Dịch có thể có màu sắc bất thường, chẳng hạn như màu hồng nhạt, nâu hoặc có lẫn máu. Ngoài ra, dịch có thể có mùi hôi khó chịu và kết cấu lỏng hơn bình thường.

3. Đau hoặc chảy máu khi quan hệ tình dục

Nếu cảm thấy đau hoặc xuất hiện máu sau khi quan hệ tình dục, đây có thể là dấu hiệu sớm của ung thư cổ tử cung. Cảm giác đau có thể xuất hiện từ nhẹ đến nặng. Nếu tình trạng này kéo dài, cần đi khám sớm để loại trừ nguyên nhân ung thư.

4. Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt

Ung thư cổ tử cung có thể gây ra những thay đổi rõ rệt trong chu kỳ kinh nguyệt. Một số phụ nữ có thể nhận thấy chu kỳ của mình trở nên dài hơn, ngắn hơn hoặc lượng máu ra nhiều hơn bất thường. Tình trạng kinh nguyệt không đều, rong kinh hoặc kinh nguyệt kéo dài dai dẳng không rõ lý do đều là những dấu hiệu cần lưu ý.

Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt có thể là một trong những triệu chứng ung thư cổ tử cung ở giai đoạn đầu.

5. Đau vùng chậu hoặc đau lưng dưới âm ỉ

Khi khối u ung thư cổ tử cung phát triển, chúng có thể chèn ép lên các dây thần kinh và cơ quan vùng chậu, gây ra cảm giác đau âm ỉ kéo dài. Cơn đau thường không dứt, đôi khi lan xuống vùng lưng dưới, dễ bị nhầm với đau bụng kinh hoặc đau lưng thông thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, lặp lại và không thuyên giảm, nữ giới cần đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.

6. Khó khăn khi đi tiểu hoặc thay đổi thói quen đi tiểu

Nếu khối u ở cổ tử cung phát triển đủ lớn, có thể chèn ép lên bàng quang và niệu đạo. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu không tự chủ, hoặc cảm giác muốn đi tiểu liên tục ngay cả khi bàng quang không đầy. Những thay đổi này cho thấy bệnh có thể đã tiến triển, nhưng đây vẫn được xem là dấu hiệu sớm so với các giai đoạn muộn hơn.

7. Sưng phù chân

Ở giai đoạn muộn hơn của giai đoạn đầu, các tế bào ung thư có thể chèn ép lên các mạch máu và hạch bạch huyết ở vùng chậu, gây cản trở sự lưu thông của chất lỏng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng sưng phù ở một hoặc cả hai chân. Nếu nhận thấy chân sưng bất thường và không phải do chấn thương hay đứng lâu, đây có thể là một dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.

8. Sụt cân không rõ nguyên nhân và mệt mỏi kéo dài

Sụt cân không chủ ý (không phải do ăn kiêng hay tập luyện) và cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài là những dấu hiệu chung của nhiều bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm cả ung thư. Tế bào ung thư sử dụng năng lượng của cơ thể để phát triển, khiến cơ thể suy nhược và mệt mỏi. Nếu cảm thấy sụt cân đột ngột mà không tìm được lý do và luôn cảm thấy thiếu năng lượng, hãy đến gặp bác sĩ để tìm ra nguyên nhân.

Khi gặp tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân và mệt mỏi kéo dài nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra kịp thời để loại trừ trường hợp ung thư cổ tử cung.

Tại sao ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu thường khó phát hiện, dễ bị nhầm lẫn?

Ung thư cổ tử cung là căn bệnh nguy hiểm nhưng lại rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Thực tế, phần lớn các trường hợp chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn muộn, khiến việc điều trị phức tạp hơn và tỷ lệ sống sót giảm đáng kể. Ở giai đoạn đầu, bệnh khó phát hiện bởi các lý do sau:

• Triệu chứng nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa khác: Các dấu hiệu ban đầu của ung thư cổ tử cung như chảy máu âm đạo bất thường, tiết dịch âm đạo có mùi hôi hoặc đau vùng chậu là những triệu chứng rất phổ biến ở phụ nữ. Chúng có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm nhiễm phụ khoa, rối loạn nội tiết tố, u xơ tử cung hay polyp cổ tử cung. Do đó, người bệnh thường có tâm lý chủ quan và tự điều trị tại nhà thay vì đi khám chuyên khoa.
• Thiếu kiến thức về bệnh và tâm lý xem nhẹ triệu chứng: Nhiều phụ nữ thường bỏ qua các dấu hiệu bất thường trên cơ thể vì nghĩ rằng đó chỉ là những thay đổi nhỏ, không đáng lo ngại. Tâm lý chủ quan này xuất phát từ việc thiếu kiến thức về mức độ nguy hiểm của bệnh ung thư cổ tử cung và sự cần thiết của việc tầm soát sớm. Họ chỉ đi khám khi các triệu chứng đã trở nên nghiêm trọng, lúc này bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn hơn.
• Không chú trọng khám sức khỏe định kỳ: Nhiều phụ nữ chỉ đi khám khi có triệu chứng rõ rệt, trong khi ung thư cổ tử cung có thể được phát hiện rất sớm thông qua các xét nghiệm sàng lọc như xét nghiệm Pap hoặc xét nghiệm HPV. Việc không khám định kỳ đã bỏ lỡ “thời điểm vàng” để phát hiện và điều trị bệnh hiệu quả.

Ở giai đoạn khởi phát, các triệu chứng thường khá mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa thông thường. Khi bệnh bước sang nấc thang mới, người bệnh sẽ đối mặt với những triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn 2 rõ rệt hơn như đau vùng chậu dữ dội hoặc dịch âm đạo có mùi hôi bất thường. Hiểu rõ sự chuyển biến này giúp chị em phụ nữ không chủ quan và kịp thời thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.

Các phương pháp chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung

Để chẩn đoán ung thư cổ tử cung, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các phương pháp xét nghiệm sau:

• Xét nghiệm Pap (phết tế bào cổ tử cung): Đây là xét nghiệm sàng lọc quan trọng giúp phát hiện các tế bào bất thường, tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung. Bác sĩ sẽ sử dụng mỏ vịt để mở rộng âm đạo, sau đó lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung. Mẫu tế bào sẽ được kiểm tra dưới kính hiển vi để phát hiện sớm những thay đổi có nguy cơ tiến triển thành ung thư.
• Xét nghiệm HPV: Đây là xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, nhằm tìm kiếm DNA của các loại HPV nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung. Trong một số trường hợp, xét nghiệm này có thể được thực hiện trên cùng một mẫu tế bào được thu thập trong quá trình xét nghiệm Pap.
• Soi cổ tử cung: Với phương pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng máy soi cổ tử cung (một dụng cụ phóng đại có đèn) để kiểm tra âm hộ, âm đạo và cổ tử cung. Phương pháp này thường được thực hiện sau khi xét nghiệm Pap bất thường hoặc xét nghiệm HPV dương tính, cho thấy tình trạng tiền ung thư cổ tử cung hoặc ung thư cổ tử cung.
• Sinh thiết: Nếu kết quả xét nghiệm Pap cho thấy nghi ngờ có thể bị ung thư cổ tử cung, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện thêm sinh thiết. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô cổ tử cung nhỏ và sau đó gửi đến phòng thí nghiệm để phát hiện và xác nhận các tế bào ung thư. Đây là phương pháp giúp xác nhận sự hiện diện của tế bào ung thư.
• Xét nghiệm hình ảnh: Trong trường hợp ung thư được chẩn đoán, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các xét nghiệm hình ảnh để xác định giai đoạn ung thư cổ tử cung. Các xét nghiệm đó có thể bao gồm chụp MRI, chụp CT, chụp PET, siêu âm và chụp X-quang.

Để chẩn đoán ung thư cổ tử cung ở giai đoạn đầu, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện các xét nghiệm như xét nghiệm Pap, xét nghiệm HPV, soi cổ tử cung, sinh thiết…

Mặc dù ung thư cổ tử cung là bệnh nguy hiểm, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Theo ước tính, 99,7% trường hợp ung thư cổ tử cung là do HPV gây ra. Hiện nay, đã có vắc xin HPV phòng bệnh cho trẻ từ 9 tuổi đến người lớn 45 tuổi. Hiện nay, có hai loại vắc xin phòng ung thư cổ tử cung bao gồm vắc xin Gardasil (Mỹ) và vắc xin Gardasil 9 (Mỹ).

Bên cạnh việc tiêm vắc xin HPV đầy đủ và đúng lịch, phụ nữ cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa ung thư cổ tử cung như duy trì quan hệ tình dục an toàn, hạn chế quan hệ với nhiều bạn tình, xây dựng lối sống khoa học và lành mạnh. Đặc biệt, việc tầm soát định kỳ đóng vai trò then chốt trong phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị. Các chuyên gia khuyến nghị nữ giới nên bắt đầu xét nghiệm Pap từ 21 tuổi và duy trì đều đặn 3 năm/lần cho đến 65 tuổi để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Ung thư cổ tử cung là căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Việc chú ý đến những triệu chứng ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu kết hợp với thói quen tầm soát định kỳ và tiêm vắc xin HPV đầy đủ sẽ giúp nữ giới bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống.