Mở cửa 7h30 - 17h00 / T2 - CN xuyên trưa
Ung thư cổ tử cung sống được bao lâu là mối băn khoăn của nhiều bệnh nhân khi đối mặt với căn bệnh ác tính nguy hiểm này. Việc hiểu rõ tiên lượng bệnh, các yếu tố chi phối và phương hướng điều trị giúp bệnh nhân có định hướng tích cực, đồng thời chủ động chăm sóc sức khỏe đúng cách.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Bùi Công Sự – Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.
Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính có tỷ lệ mắc và tử vong cao, với hơn 660.000 ca mới và 350.000 trường hợp tử vong toàn cầu năm 2022, phản ánh mức độ nguy hiểm của tình trạng này. Tại Việt Nam, số ca mắc và tử vong vẫn đáng kể, cho thấy nhu cầu tầm soát, tiêm vắc xin HPV và chẩn đoán sớm để cải thiện triển vọng sống còn.
Ung thư cổ tử cung sống được bao lâu phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, thể trạng và đáp ứng điều trị. Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt trên 90%; ở giai đoạn muộn, tỷ lệ này giảm đáng kể. Tuân thủ phác đồ và theo dõi định kỳ giúp cải thiện tiên lượng. Cụ thể:
Ở giai đoạn này, các tế bào ung thư chỉ mới xuất hiện tại lớp niêm mạc cổ tử cung, chưa xâm lấn sang các mô lân cận. Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn này rất cao, thường đạt 95% nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ khối u hoặc cắt tử cung, trong một số trường hợp có thể kết hợp xạ trị hoặc hóa xạ trị.
Nhìn chung, bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn 1 có khả năng phục hồi tốt, sinh hoạt bình thường và chất lượng sống sau điều trị tương đối ổn định.
Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn 2, tế bào ung thư đã bắt đầu xâm lấn mô quanh cổ tử cung, có thể lan đến phần trên của âm đạo nhưng vẫn giới hạn trong vùng chậu.
Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn này dao động khoảng 70%, tùy thuộc vào mức độ lan rộng và khả năng đáp ứng điều trị của từng người bệnh. Việc điều trị ở giai đoạn này thường đòi hỏi kết hợp giữa xạ trị, hóa trị và phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết.
Dù tiên lượng giảm so với giai đoạn đầu, người bệnh vẫn có cơ hội hồi phục cao nếu kiên trì theo đúng phác đồ và duy trì sức khỏe ổn định trong suốt quá trình điều trị.
Ở giai đoạn này, ung thư lan rộng đến vùng chậu, hạch bạch huyết hoặc thành âm đạo, thậm chí có thể chèn ép niệu quản, gây sưng phù hoặc rối loạn bài tiết. Đây là giai đoạn tiến triển nặng, đòi hỏi điều trị tích cực và theo dõi sát sao.
Tỷ lệ sống sau 5 năm giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 40%. Phương pháp điều trị chủ yếu là xạ trị kết hợp hóa trị đồng thời, nhằm kiểm soát sự phát triển của khối u, ngăn ngừa di căn xa và kéo dài thời gian sống. Kết quả điều trị phụ thuộc nhiều vào thể trạng, dinh dưỡng, sức đề kháng và khả năng dung nạp thuốc của người bệnh.
Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, mỗi bệnh nhân sẽ có phác đồ điều trị cá nhân hóa phù hợp.
Giai đoạn 4 là giai đoạn cuối cùng và nguy hiểm nhất, khi tế bào ung thư đã di căn đến các cơ quan xa như phổi, bàng quang, trực tràng… Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn này rất thấp, chỉ khoảng 15%. Mục tiêu điều trị chủ yếu là giảm nhẹ triệu chứng, kiểm soát đau đớn và kéo dài thời gian sống.
Hiện nay, y học đã phát triển thêm nhiều phương pháp hỗ trợ như liệu pháp miễn dịch, thuốc nhắm trúng đích, mang lại hy vọng mới cho người bệnh. Tuy nhiên, kết quả vẫn phụ thuộc vào thể trạng và mức độ lan rộng của khối u.
Ngoài giai đoạn bệnh, thời gian sống của bệnh nhân ung thư cổ tử cũng còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như sức khỏe tổng thể, phác đồ điều trị và mức độ di căn.
Giai đoạn phát hiện là yếu tố quyết định hàng đầu đến tiên lượng sống. Phụ nữ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có khả năng chữa khỏi nhờ các phương pháp điều trị ít xâm lấn. Trong khi đó, bệnh ở giai đoạn 3 hoặc 4 thường đã lan rộng, việc điều trị chỉ mang tính kiểm soát.
Do đó, việc tầm soát định kỳ bằng Pap smear và xét nghiệm HPV đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện tổn thương tiền ung thư trước khi bệnh phát triển.
Hiệu quả của phác đồ điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có thể trạng, tuổi tác và mức độ lan rộng. Các phương pháp điều trị phổ biến gồm:
Mỗi bệnh nhân có mức độ đáp ứng khác nhau. Việc tuân thủ điều trị, duy trì chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý giúp tối ưu kết quả, kéo dài thời gian sống đáng kể.
Những người có thể trạng yếu hoặc mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch… thường gặp khó khăn khi trải qua hóa – xạ trị do tác dụng phụ mạnh. Ngược lại, người có sức khỏe tốt, ăn uống đủ chất và duy trì tinh thần tích cực sẽ có khả năng hồi phục nhanh hơn.
Đặc biệt, hệ miễn dịch khỏe mạnh là yếu tố quan trọng giúp cơ thể chống lại sự tiến triển của tế bào ung thư, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm trùng trong quá trình điều trị.
Khi ung thư đã di căn xa đến các cơ quan khác, tiên lượng sống giảm mạnh vì việc kiểm soát khối u trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của liệu pháp miễn dịch và thuốc nhắm trúng đích, một số bệnh nhân vẫn có thể duy trì tình trạng ổn định trong 1 khoảng thời gian.
Dù ung thư cổ tử cung là bệnh nguy hiểm, người bệnh vẫn có thể kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua các biện pháp như:
Tầm soát là biện pháp hiệu quả nhất để giảm tỷ lệ tử vong.
Tuân thủ phác đồ là yếu tố then chốt quyết định kết quả điều trị. Mỗi giai đoạn bệnh có phương pháp điều trị riêng và việc tuân thủ điều trị giúp tăng tỷ lệ sống sót ở bệnh nhân ung thư cổ tử cung. Theo nghiên cứu, việc tuân thủ hướng dẫn có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung ở giai đoạn I và II xuống 0,22 lần.
Một chế độ sống lành mạnh là nền tảng giúp cải thiện tiên lượng. Người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ vitamin, chất xơ, protein và hạn chế rượu, bia, thuốc lá.
Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc thiền giúp tăng sức đề kháng, giảm mệt mỏi do tác dụng phụ điều trị. Bên cạnh đó, giữ tinh thần lạc quan và được gia đình, bạn bè đồng hành là “liều thuốc tinh thần” hỗ trợ hồi phục mạnh mẽ.
Người bệnh nên tham gia các nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư cổ tử cung do bệnh viện hoặc hội ung thư tổ chức. Đây là môi trường giúp họ chia sẻ kinh nghiệm, nhận tư vấn tâm lý và tiếp cận thông tin điều trị mới nhất. Sự đồng hành của cộng đồng là yếu tố quan trọng giúp người bệnh duy trì niềm tin và nghị lực chiến đấu lâu dài.
Tham gia, chia sẻ cùng các bệnh nhân khác giúp thúc đẩy tinh thần lạc quan, chiến đấu với bệnh tật.
Tiên lượng ung thư cổ tử cung sống được bao lâu không có một con số cố định cho mọi trường hợp, bởi thời gian sống phụ thuộc giai đoạn bệnh, thể trạng, mức độ xâm lấn và khả năng đáp ứng điều trị. Tỷ lệ sống 5 năm thường cao khi phát hiện ở giai đoạn sớm và giảm mạnh ở giai đoạn muộn. Vì vậy, chẩn đoán sớm và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp giữ vai trò quyết định trong việc cải thiện cơ hội sống cho người bệnh.
