Ăn trứng có bị sẹo lồi không là vấn đề đang tồn tại nhiều thông tin trái chiều. Một số ý kiến cho rằng trứng giàu dinh dưỡng nên giúp vết thương mau lành. Song, các ý kiến khác lại lo ngại nguồn dưỡng chất dồi dào này có thể kích thích quá mức quá trình sản sinh tế bào mới, khiến vùng da tổn thương hình thành sẹo lồi. Vậy, bị sẹo có ăn trứng được không? Ăn trứng có làm sẹo lồi không? Hãy cùng Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome tìm hiểu ngay trong bài viết sau.
Ăn trứng có bị sẹo lồi không?
Ăn trứng không gây sẹo lồi vì sẹo lồi hình thành khi nguyên bào sợi (tế bào tạo mô liên kết của da) sản xuất collagen quá mức trong lúc lành vết thương, còn trứng không chứa hoạt chất nào kích hoạt quá trình này. Hiện chưa có nghiên cứu y khoa có kiểm soát nào chứng minh trứng làm tăng nguy cơ sẹo lồi.
Ngược lại, trứng cung cấp protein, vitamin A và kẽm, là những dưỡng chất mà cơ thể cần để tái tạo mô da. Vì vậy, người có vết thương và không dị ứng trứng có thể ăn trứng như một phần của chế độ ăn cân đối.
Vì sao nhiều người cho rằng ăn trứng gây sẹo lồi?
Nhiều người cho rằng ăn trứng gây sẹo lồi vì quan niệm này bắt nguồn từ kinh nghiệm truyền miệng và thói quen kiêng cữ sau chấn thương, chứ không dựa trên bằng chứng y khoa. Những lý do khiến quan niệm này tồn tại bao gồm:
- Kinh nghiệm truyền miệng: Lời dặn kiêng trứng khi da có vết thương được truyền qua nhiều thế hệ, nên thường được làm theo mà không qua kiểm chứng.
- Nhầm lẫn giữa trình tự thời gian và nguyên nhân: Sẹo lồi xuất hiện sau khi ăn trứng chỉ cho thấy hai sự việc nối tiếp nhau, không chứng minh trứng tạo ra sẹo.
- Nhiều yếu tố thay đổi cùng lúc: Sau chấn thương, người bệnh thay đổi cả cách ăn, thuốc và cách chăm sóc da, trong khi sẹo lồi chủ yếu do cơ địa, mức độ viêm/nhiễm trùng/áp lực tại vị trí vết thương.
- Bằng chứng cá nhân thiếu đối chứng: Trải nghiệm của một người không có nhóm so sánh, còn nghiên cứu có kiểm soát theo dõi nhiều người trong điều kiện tương đồng để loại trừ yếu tố gây nhiễu.
Nhìn chung, kiêng trứng là lựa chọn văn hóa cần được tôn trọng, tuy nhiên kinh nghiệm dân gian không thay thế chỉ định điều trị của bác sĩ.
Trứng ảnh hưởng thế nào đến quá trình lành vết thương?
Trứng ảnh hưởng đến quá trình lành vết thương thông qua các dưỡng chất tham gia tái tạo mô da, cụ thể như sau:
- Protein: Protein cung cấp axit amin để cơ thể tổng hợp collagen, duy trì chức năng miễn dịch và tăng sinh tế bào, giúp mô mới lấp đầy vùng da tổn thương.
- Vitamin A: Vitamin A thúc đẩy quá trình biệt hóa tế bào biểu mô (tế bào lớp ngoài của da trưởng thành và nhận chức năng), giúp bề mặt vết thương khép lại.
- Kẽm: Kẽm cần cho quá trình tổng hợp ADN, tổng hợp protein và phân chia tế bào, từ đó hỗ trợ hình thành mô hạt (lớp mài màu đỏ hồng phủ nền vết thương).
Protein từ trứng cung cấp axit amin giúp tổng hợp collagen và hỗ trợ tái tạo mô da tổn thương
Những yếu tố nào thực sự làm tăng nguy cơ sẹo lồi?
Các yếu tố thực sự làm tăng nguy cơ sẹo lồi gồm cơ địa và tiền sử gia đình, vị trí và loại tổn thương da, cùng với nhiễm trùng, viêm kéo dài và lực căng vết thương. Cụ thể như sau:
1. Cơ địa và tiền sử gia đình
Đặc điểm bẩm sinh của mỗi người quyết định mức độ phản ứng của da khi lành thương. Vì vậy, người đang băn khoăn ăn trứng có bị sẹo lồi không nên xem xét trước các yếu tố cơ địa sau:
- Tiền sử gia đình: Khoảng 1/3 nhóm người bị sẹo lồi có người thân ruột thịt (cha mẹ, anh chị em, con) cũng bị sẹo lồi, cho thấy yếu tố di truyền tham gia vào xu hướng tạo collagen quá mức.
- Tiền sử sẹo lồi của bản thân: Người từng có sẹo lồi cần chăm sóc kỹ cả những vết thương nhỏ vì da có xu hướng lặp lại phản ứng tạo sẹo quá mức.
- Màu da: Người có da sẫm màu đối mặt với nguy cơ sẹo lồi cao hơn sau tổn thương da.
- Độ tuổi: Người trong độ tuổi 10 – 30 có xu hướng hình thành sẹo lồi cao hơn các nhóm tuổi khác.
2. Vị trí và loại tổn thương da
Nguy cơ sẹo lồi thay đổi theo vùng da bị tổn thương. Những vị trí dễ hình thành sẹo lồi bao gồm:
- Vùng giữa ngực: Sẹo lồi thường xuất hiện tại đây sau phẫu thuật mở xương ức.
- Lưng và vai: Sẹo lồi ở hai vùng này thường hình thành sau mụn trứng cá.
- Dái tai: Sẹo lồi ở dái tai thường xuất hiện sau khi xỏ khuyên.
Người lo lắng ăn trứng có bị sẹo lồi không cũng cần lưu ý các loại tổn thương da dễ để lại sẹo lồi, trong đó bao gồm:
- Mụn trứng cá nặng và thủy đậu: Sẹo lồi có thể hình thành từ sẹo mụn trứng cá nặng hoặc sẹo thủy đậu.
- Vết bỏng, vết côn trùng cắn và vết gãi: Các tổn thương này đều có thể dẫn đến sẹo lồi ở người có cơ địa dễ tạo sẹo.
- Vết xỏ khuyên và hình xăm: Xỏ khuyên và xăm hình là hai nguyên nhân thường gặp của sẹo lồi.
3. Nhiễm trùng, viêm kéo dài và lực căng vết thương
Diễn tiến của vết thương sau tổn thương tác động trực tiếp đến lượng collagen mà da tạo ra. So với nỗi lo ăn trứng có bị sẹo lồi không, những yếu tố sau có bằng chứng y khoa rõ ràng hơn:
- Nhiễm trùng: Nhiễm trùng tại vết thương là một nguyên nhân dẫn đến sẹo lồi vì vi khuẩn khiến vết thương lâu khép, kéo dài thời gian da phải sửa chữa.
- Viêm kéo dài: Chấn thương lặp lại trên cùng một vùng da hoặc dị vật nằm trong vết thương duy trì phản ứng viêm, có thể khiến nguyên bào sợi tiếp tục tạo collagen.
- Lực căng vết thương: Da bị kéo căng quá mức khi đóng vết thương làm tăng nguy cơ sẹo lồi, điều này lý giải vì sao ngực, vai và lưng dễ hình thành sẹo lồi.
Nhiễm trùng khiến vết thương lâu khép và kéo dài quá trình sửa chữa da
Khi nào người có vết thương nên hạn chế hoặc tránh ăn trứng?
Người có vết thương nên hạn chế hoặc tránh ăn trứng khi bị dị ứng trứng hoặc đang theo chế độ ăn điều trị bệnh nền, cụ thể như sau:
- Người bị dị ứng trứng: Hệ miễn dịch phản ứng với protein trong trứng và gây nổi mề đay, ngứa hoặc khó thở, vì vậy nhóm này cần loại trứng khỏi thực đơn và chọn nguồn protein khác theo tư vấn của bác sĩ.
- Người có bệnh nền hoặc cần theo chế độ ăn đặc thù: Người bị bệnh thận mạn cần giới hạn lượng protein, còn người rối loạn mỡ máu cần kiểm soát cholesterol, do đó lượng trứng mỗi tuần cần theo chỉ định của bác sĩ dinh dưỡng.
Cách chăm sóc vết thương để hạn chế nguy cơ sẹo lồi
Chăm sóc vết thương đúng cách tác động đến nguy cơ sẹo rõ ràng hơn so với việc cân nhắc ăn trứng có bị sẹo lồi không. Các bước chăm sóc cần thực hiện bao gồm:
- Giữ sạch vết thương: Rửa nhẹ và thay băng mới mỗi ngày cho đến khi vết thương lành giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng.
- Không gãi hoặc cạy vảy: Gãi và cạy vảy tạo chấn thương lặp lại trên vùng da đang hồi phục.
- Dùng gel hoặc miếng dán silicone ngừa sẹo: Đây là sản phẩm bôi hoặc dán ngoài da có bán tại nhà thuốc, tạo lớp màng che phủ sẹo. Người có vết thương bắt đầu dùng khi vết thương đã đóng vảy và duy trì khoảng 6 tháng.
- Hạn chế căng kéo: Tránh vận động mạnh khiến vùng da quanh vết thương bị kéo giãn.
- Chống nắng cho sẹo: Tia cực tím làm sẹo sẫm màu và có thể làm chậm lành thương, vì vậy cần che chắn và dùng kem chống nắng SPF 30 trở lên sau khi vết thương lành.
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ: Tái khám đúng hẹn và dùng thuốc theo chỉ định giúp phát hiện sớm sẹo bất thường.
Ăn gì để vết thương mau lành và giảm nguy cơ sẹo bất thường?
Để vết thương mau lành và giảm nguy cơ sẹo bất thường, nên ăn đủ các nhóm thực phẩm nên ưu tiên, đồng thời tránh những sai lầm dinh dưỡng gây hại hơn kiêng trứng.
1. Nhóm thực phẩm nên ưu tiên
Bữa ăn của người có vết thương cần cung cấp đủ nguyên liệu để tái tạo da. Vì vậy, thay vì chỉ lo ăn trứng có bị sẹo lồi không, người bệnh nên ưu tiên các nhóm thực phẩm sau:
- Thực phẩm giàu protein (thịt nạc, cá, trứng, đậu hũ…): Protein cung cấp axit amin để cơ thể tổng hợp collagen và tạo tế bào da mới, giúp mô mới lấp đầy vùng tổn thương và vết thương khép miệng đúng tiến độ.
- Rau và trái cây giàu vitamin C (ổi, cam, ớt chuông, bông cải xanh…): Vitamin C là chất mà cơ thể cần để sản xuất collagen, nhờ vậy mô mới đủ bền chắc và vết thương ít bị chậm lành hoặc nhiễm trùng.
- Thực phẩm giàu kẽm (hàu, thịt bò, hạt bí…): Kẽm tham gia tổng hợp protein và phân chia tế bào, giúp tế bào da mới tăng sinh đủ nhanh để phủ kín nền vết thương.
- Thực phẩm giàu vitamin A (gan động vật, cà rốt, bí đỏ…): Vitamin A thúc đẩy tế bào lớp ngoài của da trưởng thành và kích thích tạo collagen, giúp bề mặt vết thương sớm liền lại.
Cà rốt và bí đỏ giàu beta-carotene, tiền chất của vitamin A, hỗ trợ da thúc đẩy tái tạo tế bào
2. Những sai lầm dinh dưỡng cần tránh hơn kiêng trứng
Một số thói quen trong giai đoạn hồi phục cản trở quá trình lành da nhiều hơn so với nỗi lo ăn trứng có bị sẹo lồi không. Những sai lầm này bao gồm:
- Kiêng nhiều nhóm thực phẩm theo lời truyền miệng.
- Chỉ ăn cháo hoặc thức ăn “nghèo” protein trong thời gian dài.
- Tự uống vitamin hoặc khoáng chất liều cao để vết thương nhanh lành.
- Dùng rượu thuốc, thuốc lá hoặc sản phẩm không rõ thành phần lên vết thương.
- Bỏ qua yếu tố bệnh nền, dinh dưỡng then chốt mà chỉ tập trung vào tiêu thụ thực phẩm ít “gây sẹo”.
Chế độ dinh dưỡng cân đối đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi mô và lành vết thương. Nếu băn khoăn về việc lựa chọn thực phẩm, kiêng ăn sau phẫu thuật hoặc xây dựng thực đơn phù hợp với tình trạng sức khỏe, người bệnh có thể đến Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome để được thăm khám, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và tư vấn chế độ ăn cá nhân hóa. Qua đó, người bệnh có thể bổ sung dưỡng chất hợp lý, hỗ trợ quá trình phục hồi và hạn chế những kiêng khem không cần thiết.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc ăn trứng có bị sẹo lồi không. Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh ăn trứng gây sẹo lồi hoặc khiến sẹo phát triển lớn hơn. Ngược lại, trứng cung cấp protein và nhiều dưỡng chất hỗ trợ phục hồi mô tổn thương. Để hạn chế nguy cơ hình thành sẹo bất thường, người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, chăm sóc vết thương đúng cách và thăm khám khi xuất hiện dấu hiệu sẹo tăng sinh.
