Mở cửa 7h30 - 17h00 / T2 - CN xuyên trưa
Vài ngày sau khi giảm mạnh tinh bột, nhiều người bắt đầu thấy mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó tập trung dù trước đó vẫn ăn uống khá đều. Những biểu hiện này thường được nhắc đến với tên gọi keto flu, khiến không ít người lo lắng liệu cơ thể đang thích nghi hay chế độ ăn không phù hợp. Hiểu đúng nguyên nhân, mức độ triệu chứng và cách xử trí sẽ giúp người mới ăn keto theo dõi cơ thể an toàn hơn, nhất là khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.
Keto flu là cách gọi phổ biến cho nhóm triệu chứng khó chịu có thể xuất hiện khi một người mới bắt đầu chế độ ăn ketogenic, tức chế độ ăn rất ít carbohydrate, nhiều chất béo và vừa phải protein để đưa cơ thể vào trạng thái ketosis. Đây không phải bệnh cúm thật sự, không do virus và không lây cho người khác.
Cúm keto là tập hợp các triệu chứng giống cảm cúm xuất hiện trong những ngày đầu thực hiện chế độ ăn keto, khi lượng carbohydrate nạp vào giảm mạnh (dưới 20-50g/ngày). Tình trạng này không phải bệnh nhiễm trùng và không lây lan, mà là phản ứng sinh lý của cơ thể khi chuyển từ sử dụng glucose (đường trong máu) sang đốt chất béo làm nguồn năng lượng chính.
Quá trình chuyển đổi này thường kéo dài vài ngày đến hơn một tuần, tùy thuộc vào cơ địa và thói quen ăn uống trước đó của mỗi người. Trong giai đoạn thích nghi, cơ thể chưa sản xuất đủ thể xeton (ketone) để cung cấp năng lượng ổn định, dẫn đến hàng loạt triệu chứng từ mệt mỏi, đau đầu cho đến rối loạn tiêu hóa.
Khi mới bắt đầu chế độ ăn keto, cơ thể trải qua giai đoạn chuyển đổi năng lượng và mất cân bằng điện giải. Các triệu chứng keto flu thường xuất hiện trong tuần đầu tiên, với mức độ từ nhẹ đến trung bình, cụ thể theo từng nhóm như sau:
Phần lớn các triệu chứng keto flu ở mức nhẹ và có xu hướng tự giảm dần khi cơ thể thích nghi. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nặng hơn, mỗi người nên tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để được hỗ trợ kịp thời.
Keto flu xảy ra do nhiều cơ chế sinh lý diễn ra đồng thời khi cơ thể bị cắt giảm carbohydrate đột ngột. Dưới đây là 3 nhóm nguyên nhân chính gây ra tình trạng này:
Khi lượng carbohydrate giảm mạnh, cơ thể đào thải nước và các khoáng chất thiết yếu nhanh hơn bình thường. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều triệu chứng keto flu, với cơ chế tác động theo từng loại khoáng chất như sau:
Mất nước và điện giải là một trong những nguyên nhân gây cúm keto
Trong giai đoạn đầu của chế độ keto, cơ thể chưa kịp thích nghi với việc sử dụng chất béo thay cho glucose. Sự chuyển đổi nguồn năng lượng này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não và cơ, cụ thể gồm:
Song song với quá trình chuyển hóa năng lượng, hệ nội tiết cũng phản ứng mạnh trong giai đoạn đầu của keto flu. Những biến đổi hormone đáng chú ý bao gồm:
Cúm Keto thường kéo dài từ 3 đến 10 ngày, với triệu chứng bắt đầu xuất hiện trong khoảng 24 đến 72 giờ sau khi giảm carbohydrate mạnh. Một số người chỉ có triệu chứng nhẹ như mệt mỏi thoáng qua, trong khi một số khác gần như không nhận thấy thay đổi đáng kể.
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân, bao gồm:
Sau giai đoạn keto flu, cơ thể dần bước vào trạng thái thích nghi chất béo (fat adaptation), tức là sử dụng thể xeton làm năng lượng ổn định. Khi đạt giai đoạn này, các triệu chứng sẽ giảm rõ rệt và mức năng lượng trở lại bình thường.
Trong phần lớn trường hợp, cúm keto thường kéo dài từ 3-10 ngày hoặc tùy cơ địa
Phần lớn triệu chứng keto flu có thể được kiểm soát tốt thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và thay đổi thói quen sinh hoạt. Dưới đây là ba biện pháp quan trọng giúp rút ngắn thời gian khó chịu trong giai đoạn đầu:
Mất nước và rối loạn điện giải là nguyên nhân chính gây ra phần lớn triệu chứng keto flu, vì vậy việc bù nước và khoáng chất cần được ưu tiên hàng đầu (1). Các biện pháp bổ sung hiệu quả bao gồm:
Giảm carbohydrate đột ngột là yếu tố khiến triệu chứng keto flu trở nên nặng hơn ở nhiều người. Thay vì cắt giảm hoàn toàn ngay từ ngày đầu, việc hạ dần lượng carbohydrate sẽ giúp cơ thể thích nghi từng bước, cụ thể như sau:
Nhìn chung, cắt giảm lượng carbohydrate trong khẩu phần ăn đòi hỏi sự tính toán khoa học trong việc xây dựng khẩu phần. Nếu gặp khó khăn trong việc thiết kế thực đơn keto, bạn có thể cân nhắc gọi đến số hotline 1900 633 599 để được các chuyên gia tại Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Người theo chế độ ăn keto cần tham vấn chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn ăn uống khoa học
Trong giai đoạn cơ thể chưa thích nghi hoàn toàn với chế độ keto, nhu cầu phục hồi tăng cao hơn bình thường. Việc điều chỉnh sinh hoạt hợp lý sẽ giúp giảm mức độ triệu chứng keto flu đáng kể, trong đó cần lưu ý:
Keto flu thường không nguy hiểm ở người khỏe mạnh, tuy nhiên một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng. Ở phần lớn trường hợp, các triệu chứng chỉ ở mức nhẹ đến trung bình và tự thuyên giảm trong vòng một đến hai tuần khi cơ thể hoàn tất quá trình thích nghi. Mặc dù vậy, chế độ ăn keto có thể gây ra rủi ro sức khỏe nghiêm trọng ở một số nhóm đối tượng cụ thể như:
Tóm lại, keto flu là phản ứng sinh lý phổ biến mà nhiều người gặp phải khi bắt đầu chế độ ăn keto. Mặc dù tình trạng này thường tạm thời và không đáng lo ngại, mỗi người vẫn nên lắng nghe cơ thể mình trong suốt quá trình chuyển đổi chế độ dinh dưỡng. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kéo dài, hãy đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn và theo dõi phù hợp.
