Dịch vụ khám và tư vấn dinh dưỡng hội chứng kém hấp thu ở người lớn

ĐỐI TƯỢNG

Hội chứng kém hấp thu ở người lớn là tình trạng hệ tiêu hóa không hấp thu được các chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất dù chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất, khiến cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm, thiếu cân, suy dinh dưỡng…

Hội chứng rối loạn hấp thu có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào, phổ biến nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi, người trưởng thành mắc các bệnh về đường tiêu hóa, người cao tuổi, người mắc các bệnh mạn tính…

PGS.TS.BS Lê Bạch Mai, Nguyên phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc Gia, Giám đốc Y khoa miền Bắc Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome, cho biết: Tình trạng kém hấp thu kéo dài khiến cho cơ thể thiếu hụt nghiêm trọng các chất sinh năng lượng (carbohydrate, protein, lipid), vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác cần thiết cho sự phát triển và điều hòa các hoạt động. Vì thế, nếu không phát hiện và can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến suy nhược cơ thể, suy giảm miễn dịch và các bệnh lý khác…

THÔNG TIN CHUNG

Hấp thu là giai đoạn trung gian giữa tiêu hóa với chuyển hóa. Các thực phẩm ăn vào được tiêu hóa bởi các men (enzym) ngoại tiết của dạ dày và ống tiêu hóa thành chất hấp thu được qua thành ruột vào máu, bạch mạch rồi được chuyển hóa thành sản phẩm cần thiết cho sự sống của mỗi cơ thể. Quá trình hấp thu thức ăn có sự tham gia của nhiều bộ phận trong ống tiêu hóa như dạ dày và nhất là ruột non, ruột già; ngoài ống tiêu hóa là sự tham gia của gan, mật, tụy… Hội chứng kém hấp thu xảy ra khi các chất dinh dưỡng không được hấp thu thật sự và tối đa trong suốt quá trình tiêu hóa.

Tình trạng rối loạn kém hấp thu kéo dài sẽ khiến chất lượng cuộc sống con người bị suy mòn, bệnh tật có dịp khởi phát như: tiểu đường, tim mạch, cao huyết áp, thậm chí ung thư…

Nguyên nhân gây ra tình trạng kém hấp thu ở người lớn

Theo PGS.TS.BS Lê Bạch Mai, kém hấp thu không phải là một bệnh lý riêng biệt mà có thể là hậu quả của nhiều tình trạng khác nhau gây ra. Việc xác định chính xác nguyên nhân của hội chứng này không dễ dàng. Một số bệnh lý hoặc tình trạng có thể là nguyên nhân gây kém hấp thu như:

Nguyên nhân từ niêm mạc

  • Chế độ ăn uống không cân bằng: Ăn quá nhiều thực phẩm chứa các chất bột đường, chất đạm, chất béo, ăn ít các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất hoặc ngược lại. Đối với người thực hiện chế độ ăn uống kiêng khem quá mức cũng dễ mắc hội chứng kém hấp thu.

Nguyên nhân từ hệ tiêu hóa:

  • Thiểu năng tuyến tụy
  • Bệnh xơ nang (Cystic fibrosis)
  • Viêm tụy mãn tính
  • Ung thư tụy
  • Hội chứng Zollinger-Ellison
  • Giảm tiết dịch mật, do vàng da tắc mật hoặc bệnh của hồi tràng cuối. Các bệnh về gan mật làm giảm tiêu hoá lipid kéo theo không hấp thu đầy đủ các vitamin tan trong dầu mỡ như vitamin E, D, A, K…
  • Tác dụng của một số loại thuốc.

Nguyên nhân ngoài đường tiêu hóa

  • Bệnh cường giáp
  • Bệnh nhược giáp (suy giáp
  • Bệnh Addison
  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh cường cận giáp
  • Bênh suy tuyến cận giáp
  • Hội chứng Carcinoid
  • Bệnh ngoài da (thay tế bào nhanh cũng có thể ảnh hưởng niêm mạc đường ruột)
  • Suy dinh dưỡng
  • Các bệnh collagen
  • Các chứng rối loạn ăn uống
  • Tiêu chảy do lạm dụng thuốc xổ

Dấu hiệu nhận biết tình trạng kém hấp thu

Người mắc hội chứng kém hấp thu có thể gặp phải các vấn đề sau:

– Thay đổi về cân nặng: Sự hấp thu năng lượng không đầy đủ sẽ dẫn đến tình trạng giảm cân ở người lớn khiến cơ thể mệt mỏi, suy nhược.

– Các triệu chứng về đường ruột – dạ dày:

  • Tiêu chảy kéo dài: Tiêu chảy kéo dài là ít nhất 3 lần mỗi ngày trong hơn 4 tuần, phân lỏng và/hoặc lượng phân đi tiêu nhiều hơn 200g/ngày.
  • Chứng tiêu phân mỡ: Đây là triệu chứng dư mỡ trong phân và phân có màu nhợt, lơn cợn và mùi tanh.

– Các triệu chứng thiếu vi chất:

  • Tình trạng thiếu sắt không thiếu máu
  • Thiếu máu do thiếu sắt
  • Thiếu Folate hoặc thiếu vitamin B12
  • Chảy máu do thiếu vitamin K

– Phù do suy dinh dưỡng

Xử trí và phòng hội chứng kém hấp thu ở người lớn

Nhằm phòng ngừa và khắc phục hội chứng kém hấp thu, người bệnh nên tuân thủ chế độ dinh dưỡng cân bằng hợp lý.

  • Ăn đủ các nhóm thực phẩm chứa các chất dinh dưỡng đa lượng như: bột đường, đạm và chất béo cùng các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất.
  • Uống đủ nước: 1,5 – 2 lít nước/ngày
  • Điều trị dứt điểm các bệnh về đường tiêu hóa, tuyến giáp…
  • Vận động và luyện tập thể dục thể thao thường xuyên giúp tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng.

Để cải thiện hiệu quả tình trạng kém hấp thu ở người bệnh, các chuyên gia cần xác định chính xác nguyên nhân bằng việc thăm khám trực tiếp kết hợp với các kiểm tra cận lâm sàng, từ đó có cơ sở đưa ra phác đồ dinh dưỡng và hướng dẫn vận động – tập luyện thể dục thể thao hợp lý.

Tại Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome, quy trình khám, tư vấn, điều trị và chăm sóc dinh dưỡng được xây dựng một cách khoa học từ việc thăm khám, xét nghiệm chẩn đoán, xây dựng khẩu phần đến lên thực đơn theo sở thích và thói quen ăn uống của khách hàng, hướng dẫn chế biến món ăn khoa học, hướng dẫn vận động đúng cách giúp hỗ trợ điều trị hiệu quả hội chứng kém hấp thu ở người trưởng thành và người cao tuổi.

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA
Giám đốc Y khoa
Giám đốc Y khoa miền Bắc
Cố vấn chuyên môn