Còi xương ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, sự phát triển toàn diện, đặc biệt là chiều cao và chất lượng cuộc sống của trẻ sau này. Vì vậy, trẻ còi xương nên ăn gì, uống gì để cải thiện hiệu quả tình trạng này luôn là mối quan tâm của rất nhiều bố mẹ.
Bài viết được sự tư vấn chuyên môn của PGS.TS.BS Lê Bạch Mai, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia; Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome.
Theo thống kê của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, năm 2015, Việt Nam có khoảng 2 triệu trẻ em dưới 5 tuổi (trong tổng số hơn 7 triệu trẻ em) bị suy dinh dưỡng, còi xương chậm lớn ở các mức độ khác nhau. Hiện nay, mặc dù chế độ dinh dưỡng của trẻ đã được cải thiện đáng kể nhưng tình trạng còi xương vẫn không có xu hướng giảm.
Còi xương ảnh hưởng rất lớn đến sự tăng trưởng của trẻ, có thể gây biến dạng xương, chậm phát triển thể chất
PGS.TS.BS Lê Bạch Mai cho biết: “Mặc dù đã được can thiệp về dinh dưỡng nhưng tình trạng còi xương ở trẻ vẫn không giảm nhiều là do mẹ chế biến món ăn khiến các vi chất dinh dưỡng bị hao hụt cộng với việc cho trẻ ăn dặm không đúng cách. Chưa kể, việc không cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, không cho trẻ tắm nắng và uống vitamin D… cũng dẫn đến còi xương ở trẻ”.
“Nếu bố mẹ vẫn chưa có sự quan tâm đúng mức việc điều trị dứt điểm còi xương cho trẻ sẽ khiến trẻ chậm tăng trưởng, chậm biết đi, rối loạn giấc ngủ, rối loạn tiêu hóa, kém hấp thu… có thể dẫn đến trẻ chậm phát triển thể chất, trí tuệ, xương biến dạng, nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phổi, thậm chí tử vong”, PGS.TS.BS Lê Bạch Mai nhấn mạnh.
Làm thế nào để cải thiện tình trạng còi xương ở trẻ? Theo PGS.TS.BS Lê Bạch Mai, ngoài cho trẻ bú mẹ ít nhất 6 tháng đầu, tăng cường bổ sung vitamin D, cho trẻ tắm nắng và thực hiện vận động hợp lý, thì chế độ dinh dưỡng khoa học, đúng cách sẽ góp phần cải thiện còi xương hiệu quả.
Chế độ ăn của trẻ nên đảm bảo đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng quan trọng như chất bột đường, chất béo, chất đạm, vitamin & khoáng chất. Tuy nhiên, bố mẹ nên chú trọng cho trẻ ăn các loại thực phẩm có chứa các vi chất dinh dưỡng cần thiết đối với sự phát triển của hệ xương, bao gồm: canxi, vitamin D, phốt pho, sắt, kẽm. Phần lớn những vi chất dinh dưỡng này có nhiều trong lòng đỏ trứng gà, tôm, cua bể, nghêu, sò, hàu, ốc, cá hồi, rau bina…
Đồng thời, cần tăng cường bổ sung chất béo cho trẻ trong bữa ăn hàng ngày với lượng dầu, mỡ theo độ tuổi khuyến nghị để quá trình hấp thu vitamin D ở trẻ được tốt hơn.
Bên cạnh việc tìm hiểu trẻ bị còi xương nên ăn gì để cải thiện tình trạng, giúp trẻ phát triển toàn diện thể chất, đặc biệt chiều cao, bố mẹ có thể bổ sung vitamin D, canxi, photpho cho trẻ bằng liều uống, tuy nhiên, việc bổ sung cần tuân theo chỉ định của bác sĩ.
Trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa… là những thực phẩm giàu vitamin D rất tốt cho trẻ bị còi xương
Để trẻ nhận được đầy đủ các chất dinh dưỡng và kháng thể cần thiết cho sự phát triển, ngăn được nhiều bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn nguy hiểm… PGS.TS.BS Lê Bạch Mai khuyến cáo trong 6 tháng đầu đời mẹ nên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn.
Trường hợp mẹ bị thiếu sữa hoặc mất sữa thì trẻ còi xương nên uống sữa gì? Mẹ có thể cho trẻ uống sữa công thức bổ sung canxi, phospho, magie, sắt, kẽm, vitamin D, vitamin K2 MK7, vitamin A, DHA… phù hợp với tháng tuổi như sữa Immune Kid, Dr.Luxia Colostrum… giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, hấp thụ các dưỡng chất một cách tốt nhất từ đó phòng tránh và cải thiện tình trạng còi xương, suy dinh dưỡng hiệu quả.
Song song đó, bố mẹ cũng nên tăng cường cho trẻ ra ngoài vận động, tắm nắng để tổng hợp nguồn vitamin D tự nhiên từ ánh nắng mặt trời. Đồng thời cũng nên quan tâm, chú ý đến những thay đổi của trẻ để có sự can thiệp kịp thời.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những năm đầu đời, 70% trẻ em có thể tránh được bệnh còi xương nếu bố mẹ chăm sóc đúng cách. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng hợp lý được xem là yếu tố “then chốt” trong việc hỗ trợ và phát triển cơ xương khớp của trẻ một cách tốt nhất.
Nếu quan sát thấy trẻ có những biểu hiện còi xương như: rụng tóc vành khăn, biếng ăn, thường xuyên quấy khóc, khó ngủ, ngủ không ngon giấc, bờ thóp mềm, đầu bẹp, có bướu trán, bướu đỉnh, chậm mọc răng, chân vòng kiềng, ngực ức gà… bố mẹ nên đưa trẻ đi khám dinh dưỡng để có biện pháp can thiệp kịp thời để được tư vấn trẻ còi xương nên ăn gì uống gì cải thiện tình trạng hiệu quả.
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng – Y học vận động Nutrihome quy tụ đội ngũ chuyên gian bác sĩ dinh dưỡng hàng đầu, có chuyên môn, giàu kinh nghiệm điều trị các bệnh lý về dinh dưỡng, trong đó có còi xương. Bác sĩ sẽ cho trẻ thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng bằng các loại máy móc mhiện đại – duy nhất tại Việt Nam (máy xét nghiệm sinh hóa, huyết học hiện đại, máy xét nghiệm vi chất (vitaminD, vitamin B)… sẽ giúp phát hiện bệnh chính xác, từ đó đưa ra các phác đồ điều trị phù hợp với thể trạng và độ tuổi của trẻ.
Kỹ sư tiết chế của Nutrihome hướng dẫn cách lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn giúp điều trị hiệu quả tình trạng còi xương ở trẻ
> Xem thêm: Điều trị hiệu quả tình trạng còi xương ở trẻ
Dựa trên kết quả, các chuyên gia dinh dưỡng, kỹ sư tiết chế của Nutrihome sẽ thiết kế thực đơn cá thể hóa theo ngày, tuần, tháng phù hợp với sở thích, thói quen ăn uống của trẻ nhằm kích thích sự ngon miệng, hấp thu tối đa dưỡng chất. Bên cạnh đó, các bác sĩ Y học vận động, huấn luyện viên sẽ hướng dẫn cho trẻ những bài tập vận động giúp kích thích sụn tăng trưởng của bé phát triển, đảm bảo việc điều trị còi xương cho trẻ hiệu quả, giải quyết mối băn khoăn trẻ còi xương nên ăn gì hoặc trẻ còi xương nên uống sữa gì mới tốt của bố mẹ.