Mở cửa 7h30 - 17h00 / T2 - CN xuyên trưa
Ung thư thực quản không nên ăn gì là thắc mắc phổ biến của nhiều người đang trong quá trình điều trị bệnh. Việc lựa chọn thực phẩm đúng cách là yếu tố không thể bỏ qua trong hành trình điều trị ung thư. Vậy, người bệnh ung thư thực quản kiêng ăn gì để đảm bảo an toàn cho sức khỏe? Hãy cùng Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome tìm hiểu ngay trong bài viết sau.
Người bệnh ung thư thực quản không nên ăn gì?
Người bệnh mắc ung thư thực quản cần ăn kiêng bởi thực quản lúc này đang rất yếu và dễ bị tổn thương. Bên cạnh đó, dưới tác dụng phụ của các liệu pháp hóa – xạ trị, người bệnh thường gặp khó khăn trong ăn uống do chứng khó nuốt, gây đau rát, nôn ói hoặc suy kiệt.
Vì thế, hiểu rõ ung thư thực quản không nên ăn gì là điều cần thiết, không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn góp phần tăng cường hiệu quả kiểm soát bệnh, cải thiện chất lượng sống và ngăn ngừa tái phát. Chi tiết hơn, xây dựng một chế độ ăn kiêng khoa học có thể:
Các thực phẩm như bánh mì khô, lương khô, cơm cháy hay các loại hạt có kết cấu cứng, góc cạnh dễ gây xước niêm mạc thực quản vốn đang tổn thương nghiêm trọng sau phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị ung thư. Khi nuốt những thức ăn này, người bệnh có nguy cơ bị nghẹn, đau tức, và làm nặng thêm tình trạng viêm loét. Vì thế, khi quan tâm ung thư thực quản không nên ăn gì, người bệnh cần đặc biệt tránh nhóm đồ ăn khô, cứng để bảo vệ niêm mạc hiệu quả.
Các món chiên như gà rán, khoai chiên, bánh chiên… chứa nhiều chất béo làm chậm quá trình tiêu hóa và tăng áp lực trong dạ dày, khiến dịch vị dễ trào ngược lên thực quản. Điều này gây cảm giác đầy hơi, đau rát, khó chịu và có thể khiến vùng niêm mạc tổn thương nghiêm trọng hơn.
Bên cạnh đó, đồ chiên rán còn chứa nhiều xấu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa – hai loại chất béo xấu có đặc tính gây viêm, làm chậm quá trình phục hồi tự nhiên của cơ thể. Do vậy, đồ chiên rán thường được khuyến cáo cần hạn chế tiêu thụ sau khi điều trị ung thư.
Người bệnh ung thư thực quản nên hạn chế đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ
Đồ ăn cay nóng như ớt, tiêu, mù tạt hay sa tế. đều chứa các chất tạo cay đặc trưng gọi là capsaicin, gây nóng rát và kích ứng mạnh lên niêm mạc thực quản. Đặc biệt, khi vùng thực quản đang viêm loét và tổn thương nghiêm trọng do ung thư, các thực phẩm này sẽ khiến người bệnh đau đớn, khó nuốt hơn và làm tình trạng viêm trở nên trầm trọng. Đây chính là lý do nhóm thực phẩm cay luôn được bác sĩ lưu ý khi tư vấn ung thư thực quản không nên ăn gì.
Các loại trái cây như chanh, cam, me, dứa hay cà chua sống chứa hàm lượng axit tự nhiên cao, có thể làm tăng cảm giác đau rát, khó chịu khi tiếp xúc với niêm mạc thực quản đang bị tổn thương và viêm loét. Tiếp xúc thường xuyên với thực phẩm này có thể làm chậm quá trình hồi phục, thậm chí làm trầm trọng thêm các tổn thương sẵn có. Vì vậy, đây là nhóm thực phẩm cần lưu ý khi quan tâm ung thư thực quản không nên ăn gì.
Tiêu thụ thực phẩm có nhiệt độ cực đoan như súp nóng, cháo nóng bốc hơi hay kem/đá lạnh có thể khiến thực quản phản ứng co thắt mạnh, gây đau tức, tăng phản xạ nôn, đồng thời làm niêm mạc thêm tổn thương, kéo dài thời gian hồi phục. Để giảm thiểu tình trạng này và bảo vệ niêm mạc tốt hơn, người bệnh cần hạn chế nhóm thức ăn này.
Đường tinh chế trong bánh kẹo, đồ ngọt và đồ uống có gas làm gia tăng phản ứng viêm trên phạm vị toàn thân, gây rối loạn đường huyết, đồng thời khiến hệ miễn dịch của người bệnh suy yếu. Đây là những yếu tố không có lợi cho quá trình hồi phục niêm mạc cũng như tình trạng sức khỏe chung của người bệnh ung thư thực quản. Do đó, trả lời câu hỏi ung thư thực quản không nên ăn gì, thực phẩm ngọt là lựa chọn cần hạn chế.
Các đồ uống chứa cồn có thể gây tổn thương trực tiếp lên niêm mạc thực quản, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tương tác với thuốc, làm giảm hiệu quả của các thuốc điều trị ung thư. Đặc biệt, rượu bia còn góp phần gây viêm mãn tính, cản trở khả năng phục hồi niêm mạc, đồng thời làm tăng nguy cơ tái phát ung thư. Vì vậy, khi quan tâm ung thư thực quản không nên ăn gì. người bệnh cần kiêng hoàn toàn đồ uống có cồn.
Cồn trong rượu bia có thể làm tăng nguy cơ tái phát ung thư
Cà phê và trà đặc chứa hàm lượng cao caffeine, làm tăng tiết axit dạ dày. Điều này được chứng minh là có rủi ro thúc đẩy hiện tượng trào ngược axit lên thực quản, gây kích ứng rát và tổn thương thêm thực quản. Bên cạnh đó, caffeine cũng gây mất nước nếu sử dụng với lượng lớn, làm giảm sức đề kháng của người bệnh. Vì những lý do này, cà phê và trà đặc luôn được bác sĩ nhắc tới khi hướng dẫn người bệnh ung thư thực quản không nên ăn gì.
Các món ăn mặn như cá khô, dưa muối, kim chi… có hàm lượng muối natri cao, gây kích thích và tăng áp lực thẩm thấu lên niêm mạc thực quản. Tình trạng này làm trầm trọng thêm các vết loét sẵn có, đồng thời tăng nguy cơ mất nước tế bào và viêm nhiễm kéo dài. Do vậy, để bảo vệ sức khỏe, nhóm thực phẩm nhiều muối cần được hạn chế tối đa trong chế độ dinh dưỡng dành cho người bệnh khi xác định ung thư thực quản không nên ăn gì.
Thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội hay lạp xưởng thường chứa nhiều nitrit và nitrat, đây là các hợp chất có khả năng chuyển hóa thành nitrosamine – chất gây ung thư mạnh trong cơ thể, đặc biệt khi được chế biến ở nhiệt độ cao. Ngoài ra, các loại thịt này còn chứa nhiều chất béo bão hòa, gây viêm và khó tiêu, cản trở quá trình hồi phục tự nhiên.
Những món như dưa cà muối quá độ, khoai tây mọc mầm, ngũ cốc nổi mốc trắng, nước mắm lên men lâu ngày hay thức ăn để qua đêm dễ sản sinh vi khuẩn và độc tố gây hại như aflatoxin và botulinum. Người bệnh ung thư thực quản vốn có hệ miễn dịch yếu và niêm mạc dễ tổn thương, dùng các thực phẩm này sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, ngộ độc, khiến tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Vì vậy, nhóm đồ ăn này cần được loại bỏ khỏi thực đơn của người bệnh khi tìm hiểu ung thư thực quản không nên ăn gì.
Các sản phẩm từ sữa nguyên kem (sữa tươi, phô mai, bơ…) giàu chất béo bão hòa, góp phần gây viêm và làm chậm quá trình phục hồi sau phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị. Đặc biệt với người bệnh ung thư thực quản, vốn có hệ tiêu hóa bị suy giảm, những thực phẩm này còn dễ gây cảm giác đầu bụng, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và kéo dài thời gian chữa lành. Đây là lý do quan trọng cần hạn chế sữa và chế phẩm từ sữa nguyên kem khi cân nhắc ung thư thực quản không nên ăn gì.
Sữa nguyên kem và các chế phẩm liên quan chứa nhiều chất béo bão hòa
Các món ăn nhiều gia vị chế biến sẵn và nước sốt công nghiệp thường chứa chất tạo màu, chất bảo quản như sodium benzoate và phẩm màu tổng hợp. Những chất này có thể gây viêm nhiễm, kích ứng thêm niêm mạc thực quản, tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ độc hại tích lũy trong cơ thể.
Những món ăn sống như gỏi, sushi hay trứng sống có thể ẩn chứa nhiều vi khuẩn như Salmonella, E. coli và các ký sinh trùng nguy hiểm. Với người bệnh ung thư thực quản, đặc biệt đang trong giai đoạn hóa trị – xạ trị, sức đề kháng suy yếu, những thực phẩm này làm tăng mạnh nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, gây viêm nhiễm toàn thân, cản trở hiệu quả điều trị. Do đó, thực phẩm sống luôn nằm trong khuyến cáo khi nhắc đến ung thư thực quản không nên ăn gì.
Thực phẩm có mùi nặng như các loại mắm, khô, cá biển nặng mùi dễ kích thích phản xạ buồn nôn – vốn là triệu chứng phổ biến sau hóa trị liệu, khiến người bệnh càng thêm chán ăn, suy kiệt. Ở một số người, những mùi mạnh này có thể kích thích phản xạ co bóp ở dạ dày, làm tăng nguy cơ trào ngược axit lên vùng thực quản đã tổn thương. Vì vậy, trả lời câu hỏi ung thư thực quản không nên ăn gì, thực phẩm nặng mùi cũng là nhóm cần được cân nhắc.
Các loại thực phẩm dễ sinh khí như bắp cải, súp lơ, khoai lang, đậu nguyên vỏ chứa nhiều oligosaccharide, chất xơ khó tiêu hóa, dễ gây lên men trong ruột tạo khí nhiều, gây chướng bụng, ép ngược lên thực quản và làm tăng trào ngược. Với người bệnh ung thư thực quản, triệu chứng này càng trở nên nghiêm trọng hơn, tiềm ẩn nguy cơ gây đau rát, khó chịu. Ví vậy, đây cũng là nhóm thức ăn quan trọng cần lưu ý khi xem xét ung thư thực quản không nên ăn gì.
Thức ăn khi bị nướng cháy, khét tạo ra các chất độc hại như acrylamide và amin dị vòng (HCAs), được chứng minh là những hợp chất gây đột biến DNA, góp phần thúc đẩy ung thư tiến triển nặng hoặc tái phát. Nguy hiểm hơn, những chất này không gây hại ngay lập tức mà ảnh hưởng âm thầm một cách lâu dài. Vì thế, cần loại bỏ hoàn toàn trong chế độ dinh dưỡng dành cho người bệnh khi tìm hiểu ung thư thực quản không nên ăn gì.
Thịt nướng cháy khét có thể sản sinh ra các hợp chất gây ung thư
Người bệnh nên chọn thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp, canh hầm, sữa lỏng hoặc sinh tố xay mịn để tránh gây tổn thương niêm mạc, giúp giảm đau rát và hạn chế kích thích khi nuốt. Các món ăn như cơm mềm, rau củ hầm kỹ, cá hấp, đậu hũ non cũng rất thích hợp bởi chúng ít gây kích ứng, dễ tiêu hóa, đồng thời cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết.
Ngoài ra, người bệnh nên ưu tiên những thực phẩm bổ dưỡng, giàu năng lượng và protein như thịt nạc xay nhuyễn, trứng luộc chín kỹ, yến mạch, sữa yến mạch, các loại đậu hoặc cá trắng để ngăn ngừa suy dinh dưỡng, sụt cân, duy trì thể lực ổn định trong quá trình điều trị. Đặc biệt, nên bổ sung thêm nước ép rau xanh và trái cây ít axit như táo, lê, chuối, đu đủ… để tăng cường đề kháng, cải thiện tình trạng suy nhược.
Bên cạnh việc hiểu rõ ung thư thực quản nên ăn gì và kiêng gì, người bệnh cũng cần lưu ý điều chỉnh thói quen ăn uống và sinh hoạt để hỗ trợ quá trình phục hồi diễn ra thuận lợi. Trong đó bao gồm:
Một chế độ ăn không phù hợp có thể làm nặng thêm tình trạng viêm loét, ảnh hưởng đến quá trình điều trị và hồi phục. Nếu bạn đang loay hoay không biết nên ăn gì, kiêng gì cho đúng, bạn có thể cân nhắc đến thăm khám tại chuyên khoa Dinh dưỡng – Tiết chế thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Tại đây, với sự hỗ trợ của trang thiết bị hiện đại như máy sắc ký lỏng hiệu năng cao UPLC, các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng sẽ đánh giá toàn diện tình trạng dinh dưỡng của từng người bệnh. Nhờ đó, người bệnh được tư vấn thực đơn cá nhân hóa, đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất nhưng cũng đồng thời phù hợp khả năng nuốt và khẩu vị cá nhân.
Đặc biệt, khoa còn phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa Ung bướu để thiết kế chế độ ăn vừa hỗ trợ điều trị hiệu quả, vừa đảm bảo dinh dưỡng lâu dài, hỗ trợ người bệnh nâng cao thể trạng, hạn chế nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng sống. Để đặt lịch thăm khám và điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bạn vui lòng liên hệ 093 180 6858 – 028 7102 6789 (TP.HCM) hoặc 024 7106 6858 – 024 3872 3872 (Hà Nội).
Tóm lại, hiểu rõ ung thư thực quản không nên ăn gì và nên ăn gì là cơ sở để cá nhân hóa chế độ dinh dưỡng an toàn. Khi lựa chọn thực phẩm nên ăn hay nên kiêng, không chỉ cần đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng, mà còn cân nhắc đến từng giai đoạn bệnh và tác dụng phụ của điều trị. Do đó, người bệnh nên tìm đến sự tư vấn của chuyên gia để xây dựng được chế độ ăn uống tối ưu.
