Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản nên ăn gì và kiêng gì?

Việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng phù hợp có thể giúp cải thiện các triệu chứng của tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Vậy trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì và kiêng gì, hãy cùng Nutrihome tìm hiểu.

Bài viết được sự tư vấn chuyên môn của ThS.BS Đào Thị Mỹ Dung, Bác sĩ Dinh dưỡng, Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome.

Triệu chứng bị trào ngược dạ dày ở trẻ em

Trào ngược dạ dày là tình trạng thức ăn từ dạ dày trào ngược trở lại lên thực quản, thường gặp ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, trẻ em và cả người lớn. Đối với trẻ em, trào ngược dạ dày thực quản có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Khi trào ngược dạ dày là bệnh lý sẽ gây ra các biến chứng như suy dinh dưỡng, viêm thực quản và biến chứng lên đường hô hấp của trẻ.

Để có thể khắc phục kịp thời chứng trào ngược dạ dày ở trẻ, cha mẹ cần nắm được một số dấu hiệu điển hình của tình trạng này. Dưới đây là một số triệu chứng bị trào ngược dạ dày ở trẻ em:

  • Trẻ bỏ bú, quấy khóc nhiều, nôn ra sữa, ho, khò khè thường xuyên.
  • Trẻ thường xuyên quấy khóc, biếng ăn, đêm ngủ không tròn giấc.
  • Trẻ có dấu hiệu chậm tăng cân, suy dinh dưỡng, thiếu máu kéo dài.
  • Với những trẻ lớn hơn, thường cảm nhận được vị chua ở cổ họng, có thể đau phía sau xương ức, kèm ợ nóng khó chịu, đôi khi đau bụng hoặc đau khi nuốt.
  • Trẻ hay đau bụng vào ban đêm, làm trẻ thức giấc, đau kéo dài từ vài phút đến vài giờ.
  • Trẻ thường bị đau họng vào buổi sáng hoặc dễ bị cảm lạnh.
  • Có dấu hiệu sâu răng, hôi miệng, có vị chua trong miệng.

Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản dù là sinh lý hay bệnh lý cũng đều xuất hiện những dấu hiệu kể trên. Tuy nhiên, các triệu chứng này có thể giống với các vấn đề sức khỏe khác, do vậy để có kết quả chính xác nhất về tình trạng bệnh ở trẻ, cha mẹ nên đưa trẻ tới thăm khám tại các cơ sở y tế.

 

Trẻ hay đau bụng là một trong các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

 

Trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì

Theo ThS.BS Đào Thị Mỹ Dung, việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng phù hợp có thể cải thiện tình trạng trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ, hạn chế các triệu chứng và các cơn đau do bệnh gây nên. Vì vậy, để trả lời cho câu hỏi “Trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì?”, ba mẹ có thể tham khảo một số thực phẩm hữu ích sau đây:

Sữa chua

Đây là loại thực phẩm có chứa nhiều probiotic rất tốt cho hoạt động của dạ dày cũng như đường ruột, giúp trẻ tiêu hóa thức ăn nhanh hơn. Với những trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản, nên sử dụng sữa chua hàng ngày, tuy nhiên cha mẹ không nên cho bé ăn khi đói.

Gừng

Trong y học cổ truyền, gừng là một trong những thực phẩm rất tốt cho bệnh trào ngược axit dạ dày. Gừng có tính ấm giúp trung tiện tốt nên có thể cải thiện tình trạng đầy hơi khó, chống viêm tự nhiên. Ngoài ra, gừng cũng có tác dụng chống lại cảm giác buồn nôn, giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn. Cha mẹ có thể pha một ít mật ong (chỉ dùng khi trẻ trên 2 tuổi), vài lát gừng ngâm vào một lượng nước sôi vừa đủ để cho trẻ dùng mỗi ngày.

 

Gừng là một trong những thực phẩm nên có trong danh sách trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn

 

Táo tàu khô

Táo tàu khô có vị ngọt, thanh mát, rất tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ, đặc biệt là dạ dày. Khi dạ dày bị thương tổn do trào ngược dạ dày gây ra, ăn táo tàu sẽ giúp cải thiện được một số triệu chứng khó chịu. Cha mẹ có thể cho bé ăn trực tiếp hoặc nấu cùng cháo để bổ sung dưỡng chất cho trẻ.

Các loại đậu (đỗ)

Khi bị trào ngược dạ dày, cha mẹ nên bổ sung các loại đậu đỗ vào thực đơn hàng ngày của trẻ. Các loại đậu đỗ đều giàu chất xơ và dinh dưỡng cần thiết, chứa các amino axit rất tốt cho bệnh nhân bị trào ngược dạ dày thực quản.

Cha mẹ có thể sử dụng các loại đậu để nấu cháo, làm sữa đậu, chế biến thành các món ăn để đổi vị cho bé. Khi chế biến các loại đậu này, mẹ nên ngâm qua đêm để làm mềm hạt. Có thể kết hợp chúng với nhau hoặc với các loại xương, thịt để tăng cường dinh dưỡng. Tuy nhiên, cha mẹ cần chú ý không nên cho trẻ ăn quá 400g đậu mỗi tuần.

 

Các loại đậu – một đáp án nên chọn cho câu hỏi trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì?

 

Súp lơ, rau bí, bắp cải, rau bí

Rau củ quả là nguồn cung cấp dinh dưỡng và vitamin dồi dào, ít chất béo và đường, rất có lợi để giảm axit dạ dày. Rau xanh cũng chứa một hàm lượng chất xơ dễ hòa tan giúp tăng cường tiêu hóa, chống đầy hơi, táo bón và trào ngược dạ dày. Vì thế, cha mẹ nên tích cực bổ sung rau xanh vào thực đơn hàng ngày cho trẻ, nhất là các loại rau như súp lơ, rau bí, bắp cải, rau bí… Với những trẻ nhỏ còn ăn dặm, cha mẹ có thể xay để nấu cháo hoặc nấu bột, còn đối với những trẻ lớn hơn, hãy chế biến thành các món rau sử dụng thương ngày trong gia đình như xào, luộc, nấu canh…

 

Rau xanh vừa cung cấp nguồn vitamin dồi dào vừa giúp giảm axit dạ dày

 

Bánh mỳ, bột yến mạch

Bánh mì và bột yến mạch cũng được xem là lựa chọn hàng đầu cho câu hỏi trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì. Thực thế, cả bánh mì và yến mạch đều có khả năng hấp thu tốt, có thể làm giảm lượng axit trong dạ dày. Vì vậy, ăn bánh mì và yến mạch sẽ làm giảm chứng ợ hơi và ợ chua ở trẻ. Cha mẹ có thể cho trẻ sử dụng bánh mì hàng ngày kết hợp với các thực phẩm khác như thịt và rau để có thể cải thiện chứng trào ngược dạ dày của trẻ.

Trẻ bị trào ngược dạ dày kiêng ăn gì?

Ngoài một số thực phẩm giúp cải thiện tình trạng trào ngược dạ dày ở trẻ, cha mẹ cũng cần biết đâu là những thực phẩm cần hạn chế vì không có lợi cho tình trạng trào ngược dạ dày của trẻ, làm tình trạng bệnh nặng thêm.

Thực phẩm chứa nhiều chất béo

Các thực phẩm chứa nhiều chất béo như mỡ động vật, đồ chiên rán, dầu mỡ… đều là những thực phẩm khó tiêu, dễ dẫn đến chứng trướng bụng, tăng áp lực cho dạ dày, từ đó tăng áp lực lên cơ thắt thực quản dưới. Do đó, thức ăn sẽ bị ứ đọng lại lâu trong dạ dày khiến quá trình tiêu hóa bị chậm lại, dẫn đến tình trạng trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ. Lúc này, tình trạng ợ nóng, ợ chua, buồn nôn,… càng gia tăng.

Hoa quả chứa nhiều axit

Trái cây bổ sung vitamin và khoáng chất, thường rất tốt cho sức khỏe. Song đối với trẻ mắc chứng trào ngược dạ dày thực quản, cha mẹ cần hạn chế cho trẻ ăn những loại trái cây giàu axit và có vị chua như: cam, chanh, bưởi, nho xanh, xoài xanh, mận tươi, cà chua, mơ, cóc, me,… Hàm lượng lớn axit trong các loại quả này sẽ làm tăng sự tiết dịch của dạ dày, dẫn đến tình trạng khó tiêu hóa.

 

Hàm lượng lớn axit trong chanh, cam, quýt làm tăng sự tiết dịch của dạ dày nên trẻ bị trào ngược dạ dày nên kiêng ăn

 

Các loại gia vị

Đối với trẻ mắc bệnh trào ngược dạ dày, cha mẹ cần chú ý hạn chế, không cho bé sử dụng nhiều các loại gia vị cay nóng như ớt, bạc hà, tỏi… Đây là những thực phẩm sẽ gây kích thích lớp màng thực quản và làm tăng cảm giác nóng rớt ở dạ dày. Do đó, chúng nên nằm trong danh sách các món ăn mà trẻ bị trào ngược dạ dày kiêng ăn.

Những lưu ý cha mẹ cần biết khi trẻ bị trào ngược dạ dày

Ngoài chế độ dinh dưỡng, khi chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản, cha mẹ cũng cần lưu ý một số điểm sau:

  • Đối với trẻ sơ sinh còn đang bú mẹ, mẹ nên chia nhỏ lượng sữa trong mỗi cữ bú của trẻ, khoảng 30 – 60ml/lần, ẵm trẻ ở tư thế đầu cao và giúp trẻ ợ hơi bằng cách vỗ nhẹ vào lưng trẻ. Đối với trẻ lớn >6 tháng có thể dùng sữa đặc biệt dành cho trẻ trào ngược.
  • Dùng gối chống trào ngược: Một chiếc gối chống trào ngược sẽ là giải pháp hữu hiệu đối với trẻ bị chứng trào ngược dạ dày. Vật dụng này giúp vùng thực quản và cổ họng được nâng cao hơn so với dạ dày. Từ đó giảm được các triệu chứng nôn, nấc hơi.
  • Xoa bóp vùng bụng của trẻ: Việc xoa bóp vùng bụng cho trẻ sẽ giúp cơ hoành được giãn ra tối ưu, cải thiện hoạt động co bóp bên trong dạ dày của trẻ. Cha mẹ nên xoa bóp nhẹ nhàng từ 5 đến 10 phút mỗi ngày. Tuy nhiên, không nên thực hiện biện pháp này khi trẻ vừa uống sữa hoặc vừa ăn xong.

 

Massage vùng bụng sẽ giúp bé cải thiện tình trạng trào ngược dạ dày thực quản

 

Tóm lại, để có thể khắc phục các triệu chứng do trào ngược dạ dày thực quản gây ra ở trẻ, bên cạnh việc sử dụng các thuốc đặc trị theo đơn của bác sĩ thì điều quan trọng không kém là cha mẹ cần thiết lập và duy trì một thực đơn dinh dưỡng khoa học và hợp lý cho trẻ, hiểu rõ trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì và kiêng gì.

Với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome hiện là địa chỉ uy tín đang được nhiều phụ huynh tin tưởng lựa chọn là nơi khám dinh dưỡng, vận động cho con.

Tại Nutrihome, quy trình khám, tư vấn dinh dưỡng được xây dựng khoa học từ việc thăm khám, xét nghiệm chẩn đoán, xây dựng khẩu phần đến lên thực đơn cá thể hóa, hướng dẫn lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn dựa trên tình trạng dinh dưỡng, sở thích và thói quen ăn uống của bé, giúp cha mẹ chăm sóc con trẻ tốt nhất. Tại đây, ba mẹ cũng có thể nhờ các chuyên gia tư vấn cho câu hỏi “trẻ bị trào ngược dạ dày nên ăn gì và kiêng ăn gì?”

Ngọc Ánh