Giải đáp thắc mắc: Trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng ăn gì?

Trẻ bị tiêu chảy nên ăn gìtrẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì là những câu hỏi được nhiều bậc cha mẹ đặc biệt quan tâm. Việc nắm được những loại thực phẩm cần bổ sung cũng như cần tránh khi trẻ bị tiêu chảy sẽ giúp bố mẹ chọn lựa thực đơn phù hợp, hỗ trợ trẻ mau khỏi bệnh và hồi phục.

Bài viết được sự tư vấn chuyên môn của PGS.TS.BS Cao Thị Thu Hương, Bác sĩ Dinh dưỡng, Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome.

Nhận biết trẻ bị tiêu chảy

Tiêu chảy là một trong những chứng bệnh phổ biến thường gặp ở trẻ nhỏ. Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh lý này có tỷ lệ tử vong cao hàng đầu nếu trẻ không được điều trị kịp thời. Các tác nhân gây nên bệnh tiêu chảy thường là vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng, thức ăn hoặc thành phần thuốc gây dị ứng, chế độ dinh dưỡng không khoa học,…

Khi trẻ bị tiêu chảy, cha mẹ có thể nhận biết thông qua những biểu hiện thường gặp như trẻ đại tiện phân lỏng, nhiều lần, không kiểm soát,… Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt là dưới 6 tháng, phân của trẻ thường lỏng nên để nhận biết trẻ có bị tiêu chảy hay không, ba mẹ lưu ý thêm các dấu hiệu như phân lỏng có nhiều màu vàng, xanh hoặc nâu, kèm nhầy nhớt, tần suất đi đại tiện nhiều hơn so với thông thường…

Tiêu chảy dễ gây nguy hiểm nên ba mẹ cần lưu ý tìm hiểu trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng ăn gì để chăm sóc con phù hợp

Trẻ từ 1 tuổi trở lên khi bị tiêu chảy thường đi ngoài từ ba lần trở lên trong ngày, đi ra phân lỏng, nhiều nước và có mùi hôi tanh. Trẻ có thể xuất hiện thêm những triệu chứng khác như mệt lả, sốt, quấy khóc nhiều, buồn nôn, nôn, đau bụng kéo dài,…

Khi nhận thấy các dấu hiệu trên, cha mẹ nên đưa trẻ nhỏ đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị. Nếu không được chữa trị kịp thời, trẻ có thể có nguy cơ tử vong cao do mất nhiều nước hoặc nhiễm trùng đường ruột. Bên cạnh đó, một vấn đề khác cha mẹ cần chú ý là trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng ăn gì bởi việc điều chỉnh chế độ ăn khoa học, phù hợp là rất quan trọng có thể giúp trẻ mau chóng khỏi bệnh và hồi phục.

Trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì để mau khỏi?

Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi

Giải đáp vấn đề trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì, PGS.TS.BS Cao Thị Thu Hương cho biết, đối với trẻ sơ sinh, trẻ còn bú sữa mẹ, cha mẹ nên tăng số lần cho trẻ bú sữa. Vì sữa mẹ là nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng, vô trùng. Ngoài ra, trong sữa mẹ còn chứa nhiều kháng thể giúp trẻ nhỏ chống lại những vi khuẩn gây bệnh. Đối với trẻ uống sữa công thức, cha mẹ nên thay sữa bột thường thành sữa chuyên dùng cho trẻ bị tiêu chảy (loại không đường lactose) hoặc sử dụng sữa chứa đường lactose đã lên men trong giai đoạn này.

Dưới 6 tháng tuổi, trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì? Lời khuyên là nên tăng cường cho con bú sữa mẹ

Nếu cha mẹ cho trẻ bú sữa bằng bình thì cần chú ý vệ sinh bình sữa, núm vú sạch sẽ, và khử trùng bằng nước sôi hoặc máy tiệt trùng bình sữa.

Ngoài sữa mẹ, cha mẹ cần bổ sung thêm dung dịch bù nước (ORS) cho trẻ sau những lần đi tiêu lỏng để tránh thiếu hụt các chất khoáng như kali, natri…

Đối với trẻ trên 6 tháng tuổi

Đối với những trẻ trên 6 tháng tuổi, danh sách thực phẩm cho câu hỏi trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì như sau:

  • Gạo/ bột gạo, khoai tây: Đây là những thực phẩm giàu tinh bột, cung cấp nhiều năng lượng. Trong tinh bột có hàm lượng chất xơ thấp nên hệ tiêu hóa của trẻ không cần hoạt động nhiều.
  • Thịt lợn nạc, thịt gà nạc: Thịt lợn nạc và thịt gà nạc là nguồn cung cấp đạm cần thiết đối với trẻ bị tiêu chảy. Khi nấu cha mẹ nên nấu chín mềm, cắt thành miếng nhỏ hoặc xay vụn để giúp trẻ dễ ăn và dễ tiêu hóa hơn.

Các loại súp, thực phẩm nghiền là chọn lựa tuyệt vời khi cha mẹ phân vân trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì

  • Các loại quả chín giàu kali: Các loại hoa quả giàu kali như xoài, chuối, táo… giúp cơ thể trẻ bổ sung các chất điện giải cần thiết. Trong đó, táo và chuối đặc biệt tốt đối với trẻ bị tiêu chảy. Chuối mềm, dễ tiêu hóa, có thể làm dịu bao tử. Táo có chất xơ hòa tan giúp hỗ trợ đường tiêu hóa cho trẻ, nuôi dưỡng hệ vi khuẩn có lợi.
  • Thực phẩm mềm dễ tiêu hóa: Các thức ăn dạng mềm như súp hoặc cháo giúp cho hệ tiêu hóa không cần hoạt động nhiều, từ đó giúp cho trẻ tiêu hóa nhanh và hấp thu tốt hơn.
  • Sữa chua: Sữa chua cũng được biết đến như một loại thực phẩm hỗ trợ điều trị tiêu chảy hiệu quả. Trong sữa chua có chứa nhiều men vi sinh lợi khuẩn giúp bao tử cảm thấy dễ chịu và tăng khả năng bảo vệ đường ruột khỏi các vi khuẩn xấu. Tuy nhiên cha mẹ cần chú ý sử dụng loại và lượng sữa chua phù hợp với độ tuổi theo khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng.

Bên cạnh vấn đề trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì, cha mẹ nên chú ý đến cách thức cho trẻ ăn. Cha mẹ nên bắt đầu bằng cách cho bé ăn từng ít một thức ăn để giúp cơ thể trẻ quen dần, sau đó tăng dần lượng thức ăn và số bữa. Cha mẹ hãy chia nhỏ khẩu phần của trẻ thành nhiều bữa nhỏ để dạ dày và ruột không phải làm việc quá sức, tránh tạo áp lực lên hệ thống tiêu hóa còn đang rất yếu của trẻ.

Thông thường, sẽ mất một thời gian khoảng 3 – 4 ngày để hệ tiêu hóa của trẻ trở lại hoạt động bình thường. Thực phẩm dùng để chế biến thức ăn cho bé cần tươi mới, đảm bảo an toàn vệ sinh từ bước chọn lựa nguyên liệu, sơ chế đến chế biến theo nguyên tắc ăn chín uống sôi.

Trẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì?

Đối với câu hỏi trẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì, các bậc ba mẹ cần lưu ý như sau:

Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi

  • Cha mẹ chỉ nên cho bé bú sữa mẹ hoặc sữa công thức hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung thêm oresol nếu cần thiết.

Đối với trẻ trên 6 tháng tuổi

Cha mẹ lưu ý cho trẻ kiêng những loại thực phẩm sau:

  • Không cho trẻ nhỏ uống các loại nước giải khát và nước ép trái cây vì đường trong nước giải khát, nước trái cây làm đường ruột khó chịu.

Trẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì?

  • Tránh xa các loại thực phẩm quá nhiều chất xơ không hòa tan, ít chất dinh dưỡng và khó tiêu như rau thô, tinh bột nguyên hạt,…
  • Không cho trẻ dùng các loại thức ăn chứa nhiều đường.
  • Tránh các loại thực phẩm dễ lên men, sinh khí hơi trong ruột và khó có thể hấp thu như các loại đậu, lúa mì, phô mai, váng sữa, thịt mỡ…
  • Không cho trẻ ăn đồ ăn tươi sống mà cần phải nấu chín kỹ, mềm.

Những lưu ý về chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy

Bên cạnh lưu ý nên ăn gì và kiêng ăn gì khi bị tiêu chảy, chế độ dinh dưỡng dành cho trẻ bị tiêu chảy cũng cần bảo đảm thêm một số nguyên tắc sau:

  • Thực phẩm bù nước, điện giải cho cơ thể: Cơ thể trẻ khi bị tiêu chảy thường dễ bị mất nước. Để bù nước và chất điện giải, cha mẹ nên bổ sung thêm dung dịch bù nước Oresol hoặc cho trẻ uống nước khoáng, nước cơm, nước gạo rang và nước rau.
  • Chế độ ăn theo tình trạng bệnh: Cha mẹ cần chuyển chế độ ăn từ thức ăn lỏng đến thức ăn đặc theo quá trình hồi phục của trẻ. Thời gian đầu, cha mẹ có thể chọn thức ăn lỏng như cháo loãng, súp. Sau đó, có thể chuyển sang các loại ngũ cốc dạng nghiền, xay như bột khoai, khoai tây nghiền, khoai lang nghiền, thịt nạc băm,…
  • Giờ ăn cũng rất quan trọng trong chế độ ăn uống. Tùy thuộc theo tình trạng bệnh mà bác sĩ và người nhà bệnh nhân sắp xếp giờ ăn hợp lí, bổ sung đủ chất cho trẻ. Hạn chế việc trẻ bỏ bữa vì sẽ khiến tình hình bệnh càng trầm trọng.

Không khó để trả lời câu hỏi trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì hay trẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì. Tuy nhiên nếu cha mẹ không lưu ý, những thực phẩm mà nhiều người cho là rất bình thường có thể làm bệnh trạng của trẻ nặng hoặc kéo dài hơn. Ngoài ra, trẻ bị tiêu chảy có nguy cơ suy dinh dưỡng cao nếu không được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng và năng lượng cần thiết trong thời gian bị bệnh. Do đó cha mẹ càng cần chú ý đến việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng của trẻ với các loại thực phẩm phù hợp.

Bác sĩ Nutrihome tư vấn cho ba mẹ về trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng ăn gì

Nếu trẻ bị tiêu chảy, kèm theo dấu hiệu mệt mỏi, biếng ăn, suy dinh dưỡng, cha mẹ nên kịp thời đưa trẻ đi thăm khám.

Tại Nutrihome, các bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực dinh dưỡng sẽ giúp cha mẹ xây dựng cho trẻ chế độ ăn uống cân bằng và khoa học, giúp trẻ khỏe mạnh, phòng chống bệnh tật trong đó có tiêu chảy. Ngoài ra, các bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể, chi tiết cho ba mẹ về vấn đề trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và trẻ bị tiêu chảy kiêng ăn gì.

Lương Nhi