Bé bú mẹ tại sao không dung nạp lactose?

Bé nhà em 12 tháng tuổi được bác sĩ chẩn đoán là bị bất dung nạp đường lactose. Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn cho em biết về tình trạng bất dung nạp đường lactose này không ạ? Em được biết đường lactose có trong sữa mẹ, bé nhà em bú sữa mẹ hàng ngày vậy tại sao bé lại bị bất dung nạp?

TS.BS Đào Thị Yến Phi

Chào bạn,

Bất dung nạp Lactose là một cách gọi tên trong khoa học, chúng ta có thể tưởng tượng ở trong sữa thì có một loại đường tên là đường Lactose, muốn tiêu hóa đường Lactose này để hấp thu vào trong máu, để sử dụng thì ruột bé phải tiết ra một loại men tên là men Lactase. Nếu như men Lactase không đủ hoặc là thiếu hoàn toàn thì đường Lactose sẽ không được tiêu hóa, không được hấp thu và lúc này đường Lactose sẽ đi xuống ruột già và được các vi khuẩn lên men để tạo thành axit lactic, các bóng hơi, các axit béo… sẽ gây ra các triệu chứng. Triệu chứng thường gặp nhất là tiêu chảy và tình trạng tiêu chảy này như mọi người được nghe lúc nãy là có axit lactic nên phân sẽ có mùi chua, đứa bé sẽ có nhiều bóng hơi trong bụng nên bụng sẽ căng lên, khi vỗ phát ra tiếng vỗ vang vang. Đứa bé sẽ trung tiện nhiều, trong phân sẽ có nhiều bọt và thậm chí có các triệu chứng như hăm ở hậu môn do axit lactic tạo nên. Với những triệu chứng như thế này, bác sĩ thường sẽ chẩn đoán đứa bé bị thiếu men Lactase hay còn gọi là Bất dung nạp Lactose, đó là cơ chế gây ra bệnh Bất dung nạp Lactose.

Lactose là một loại đường có trong các loại sữa động vật như sữa mẹ, sữa bò, sữa dê. Với những đứa trẻ mới sinh ra, có đôi khi tình trạng Bất dung nạp Lactose không phải do men Lactase thiếu hoàn toàn, không phải do đứa bé bị bệnh mà là vì đường ruột bé chưa trưởng thành đầy đủ, do đó lượng men Lactase không đủ để tiêu hóa toàn bộ đường Lactose có trong sữa mẹ. Một điểm đặc biệt là sữa mẹ lại có nhiều đường Lactose hơn so với các loại sữa động vật khác và đường Lactose giữ vai trò trong việc giúp phát triển thế hệ tiêu hóa cũng như là hệ thần kinh của đứa bé. Cho nên trước những trường hợp như thế này chúng ta phải xử lý làm sao để hạ lượng đường Lactose trong sữa xuống để vừa đủ so với khả năng tiết men Lactase của đứa bé. Thông thường các bác sĩ hay hướng dẫn cho các bà mẹ vắt bớt các phần sữa trong đầu dòng đi vì các phần tử trong đầu dòng này nó chứa nhiều các chất hòa tan và đường Lactose cũng có khá nhiều trong phần sữa trong này. Sau khi đứa bé lớn dần, trưởng thành dần thì chúng ta sẽ dần dần quay trở về cho bé bú sữa toàn phần. Tuy nhiên chúng ta cũng cần phải lưu ý là việc thiếu men Lactase ngoài nguyên nhân do ruột bé chưa trưởng thành hẳn, tức là tình trạng thiếu men Lactase tương đối thì còn một nguyên nhân khác là cái tình trạng thiếu Lactase bẩm sinh. Tức là ruột sẽ hoàn toàn không tiết ra được men Lactase. Trong trường hợp này chúng ta sẽ cần điều trị đặc biệt, dùng những loại sữa đặc biệt cho đứa bé, cho nên khi bác sĩ đã chẩn đoán Bất dung nạp Lactose với con bạn rồi thì cũng đã có một vài cách xử trí ban đầu ví dụ như là vắt sữa trong đầu dòng nếu như mà bé bú mẹ hoàn toàn.

Tuy nhiên chúng ta cũng nên khám và theo dõi liên tục với tình trạng này và các xét nghiệm, theo dõi chế độ ăn, theo dõi chế độ sữa có thể là giúp cho con bạn có một chế độ điều trị tốt hơn. Ví dụ chúng ta tăng lượng sữa khi nào, khi nào chúng ta cần giảm lượng Lactose trong sữa… thì chúng ta có thể đến khám tại Nutrihome và theo dõi liên tục để có thể điều chỉnh các tình trạng này. Và mục tiêu cuối cùng là chúng ta có thể điều chỉnh được tình trạng Bất dung nạp đường Lactose nhưng đồng thời vẫn đảm bảo được sự phát triển bình thường về các hệ tiêu hóa và thần kinh cho đứa bé.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.