Nên làm gì để khớp gối không bị đau?

Tôi là nữ, năm nay 45 tuổi, cao 1m60, nặng 57 kg hơi tròn người, khớp gối 2 năm nay hay đau nhức khi đi nhiều, bước lên xuống bậc thang hay ngồi xuống đứng lên nhiều, đưa chân lên xuống thì nghe thấy có tiếng răng rắc nhỏ của khớp gối, năm ngoái có chụp Xquang thì bác sĩ bảo không có tổn thương, chắc là do khớp gối bị khô do tuổi tác, tôi có uống thêm glucosamin 1 viên 1 ngày + viên canxi 600 mg (do loãng xương nhẹ) thấy cũng chỉ đỡ hơn rất ít, do công việc của tôi phần lớn ngồi văn phòng nên 1 tuần 4-5 ngày tôi có đi bộ nhanh mỗi ngày 30 phút, đi liên tục 3,4 ngày lại thấy khớp gối đau, cho tôi hỏi với cân nặng như vậy tôi có nên hạn chế đi bộ thể dục không để tránh đau thêm, và nên làm gì để khớp gối không bị đau?

BS.CKI Phạm Mạnh Hoàn

Chào bạn,

Với các thông số bạn vừa cung cấp, khả năng cao bạn đã bị thoái hóa khớp. Bệnh lý khớp có 2 nhóm bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất, đó là thoái hóa khớp và viêm khớp dạng thấp, xảy ra đa số ở phụ nữ.

Thoái hóa khớp bản chất là các tổn thương các sụn khớp, tổn thương các xương dưới sụn. Cấu tạo của 1 khớp gồm có màn hoạt dịch, dịch khớp, sụn khớp và xương dưới sụn, trong thoái hóa khớp thì tổn thương đặc trưng là tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn. Khi các sụn khớp này bị tổn thương sẽ dẫn đến các đầu xương hình thành các gai xương. Khi chúng ta vận động các gai xương sẽ gây ra triệu chứng đau, ảnh hưởng đến chất lượng sống. Chính vì vậy, đối với những người bị thoái hóa khớp, vấn đề quan trọng là phải điều trị phù hợp để cho ngăn chặn tình trạng thoái hóa.

Các vấn đề liên quan đến điều trị bệnh bao gồm các vấn đề về lối sống, vấn đề sử dụng thuốc để điều trị. Đối với lối sống, chúng ta thấy có chế độ dinh dưỡng. Ở chế độ dinh dưỡng thì cần phải thiết lập làm sao để kiểm soát được tốt cân nặng, bởi vì khi cân nặng gia tăng thì mỗi bước đi, khối lượng cơ thể sẽ đè lên các sụn của khớp và dẫn đến tổn thương cho sụn khớp tăng lên. Bạn 57kg, cao 1m60, chỉ số BMI tính được là 22.3, có nghĩa đang ở giới hạn bình thường, ở mức giới hạn cao nên nếu có điều kiện bạn có thể nên đưa cân nặng giảm bớt 1 vài ký để giảm tải cho sụn khớp.

Điểm thứ hai rất quan trọng trong lối sống, đó là chế độ vận động phù hợp. Một trong những nguyên nhân dẫn đến thoái hóa khớp có thể là do lười vận động. Ngồi một chỗ, sụn khớp cũng không được cung cấp dinh dưỡng tốt bởi sụn khớp có đặc thù là không có mạch máu nuôi dưỡng nhưng lại có khả năng đàn hồi. Mỗi khi chúng ta đi, sụn khớp đàn hồi và sẽ hấp thu các chất dinh dưỡng từ dịch khớp. Nhưng nếu chúng ta không vận động, sụn khớp không hấp thu dinh dưỡng tốt thì vẫn bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu chúng ta vận động quá mức, đặc biệt là đi bộ trong thời gian dài, khi đó trọng lượng cơ thể đè lên xương khớp, dẫn đến tổn thương sụn khớp.

Như vậy đối với người bị thoái hóa khớp, cách vận động tốt nhất là tìm được bộ môn vận động phù hợp và tập luyện trong thời gian phù hợp. Môn vận động tốt nhất đối với người thoái hóa khớp chính là bơi lội. Khi chúng ta xuống hồ bơi, lực đẩy Acsimet của nước sẽ đẩy cơ thể nằm ngang với mặt hồ. Khi đó, các cơ và các khớp được vận động nhưng khớp gối, khớp háng và kể cả khớp cột sống lại tránh được tình trạng chịu tải trọng trực tiếp từ khối lượng của cơ thể. Chính vì vậy, bơi lội được xem là bộ môn giúp bảo toàn khớp rất tốt.

Nếu như không có điều kiện để bơi thì bạn có thể đạp xe đạp. Khi chúng ta đạp xe đạp ở tư thế ngồi, chỉ có khớp cột sống chữa tải, còn khớp háng, khớp gối cũng được giảm tải so với trọng lượng cơ thể. Thời gian vận động theo khuyến cáo khoảng 30 phút/ngày, ít nhất 5 ngày/tuần.

Bên cạnh chế độ vận động, chế độ dinh dưỡng cũng rất quan trọng. Làm sao phải kiểm soát được cân nặng và cung cấp cho cơ thể các thành phần thực phẩm giàu collagen. Chúng ta biết sụn khớp có thành phần chính cấu tạo là collagen tuýp 2. Thế nên, nguồn collagen được cung cấp từ thực phẩm và thức ăn rất quan trọng để giúp tái tạo các sụn khớp.

Có một địa chỉ rất tin cậy tư vấn cho bạn một cách chính xác về vấn đề dinh dưỡng và vận động trong trường hợp thoái hóa khớp, đó là Nutrihome. Đây là trung tâm về dinh dưỡng và vận động có các chuyên gia đầu ngành, đặc biệt có hệ thống trang thiết bị máy móc rất tốt và hiện đại, giúp chẩn đoán chính xác tình trạng thoái hóa khớp của bạn. Trên cơ sở đó, chuyên gia sẽ tư vấn cho bạn về chế độ dinh dưỡng phù hợp, đặc biệt là tư vấn các bài tập bảo vệ sụn khớp của bạn, giúp tránh những tổn thương nặng nề hơn và giảm các bệnh lý về thoái hóa khớp.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Cảm ơn bạn.