Mở cửa 7h30 - 17h00 / T2 - CN xuyên trưa
Vắc xin Nimenrix được nhiều phụ huynh và người trưởng thành quan tâm khi tìm giải pháp chủ động phòng bệnh não mô cầu xâm lấn, một tình trạng có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nghiêm trọng. Việc tiêm chủng đúng độ tuổi, đủ liều và đúng khoảng cách giúp cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch phù hợp trước các nhóm huyết thanh A, C, W và Y. Tuy nhiên, lịch tiêm có thể khác nhau tùy tuổi, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ phơi nhiễm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ chỉ định, lịch tiêm, phản ứng sau tiêm và những lưu ý quan trọng.
Bài viết được tư vấn chuyên khoa bởi BS Đoàn Thị Khánh Châm – Quản lý Y khoa vùng 2 – miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC
Vắc xin Nimenrix là vắc xin não mô cầu cộng hợp MenACWY, giúp phòng bệnh não mô cầu xâm lấn do 4 nhóm huyết thanh A, C, W và Y. Vắc xin được sử dụng cho người từ 6 tuần tuổi trở lên, với lịch tiêm thay đổi tùy độ tuổi và nguy cơ mắc bệnh.
Não mô cầu là vi khuẩn gram âm, hiếu khí có vỏ bọc, gồm 13 nhóm huyết thanh có cấu trúc đặc trưng bởi sự khác biệt về lớp vỏ polysaccharide, trong đó nhóm A, B và C chiếm khoảng 90% các trường hợp mắc bệnh. Đáng lưu ý, các đợt bùng phát gần đây cũng ghi nhận thêm các chủng Y và W-135 gây ra.
Vắc xin Nimenrix là vắc xin phòng bệnh viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi… do vi khuẩn não mô cầu gây ra. Vắc xin bảo vệ cùng lúc trước 4 nhóm huyết thanh nguy hiểm A, C, W-135 và Y, chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn.
Đây là vắc xin não mô cầu ACYW-TT thế hệ mới, khác biệt so với vắc xin ACYW thế hệ cũ là sử dụng công nghệ cộng hợp polysaccharide với protein mang từ giải độc tố uốn ván, giúp cơ thể tạo miễn dịch mạnh, bền vững và hình thành trí nhớ miễn dịch lâu dài, đồng thời giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Vắc xin tứ giá Nimenrix giúp phòng ngừa bệnh não mô cầu do 4 nhóm huyết thanh ACYW-135.
Vắc xin Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn. Trong đó, trẻ em, thanh thiếu niên, người trưởng thành và du khách đến các quốc gia lưu hành dịch tễ là những đối tượng nguy cơ cao mang trùng, lây nhiễm và mắc bệnh nặng do não mô cầu gây ra, cần được chú ý tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch, tiêm càng sớm càng tốt trong độ tuổi khuyến cáo nhằm hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh. Cụ thể:
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do não mô cầu lưu hành chủ yếu ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên, với tỷ lệ mắc cao nhất ở trẻ từ 3 – 12 tháng tuổi. Mặc dù trẻ sơ sinh thường sẽ chịu gánh nặng bệnh tật lớn nhất, nhưng tỷ lệ mang não mô cầu khuẩn cao nhất được ghi nhận là ở thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi.
Ước tính, có khoảng 5 – 15% trẻ em và thanh thiếu niên mang vi khuẩn não mô cầu ở mũi và họng, nguy cơ cao lây nhiễm trong cộng đồng. Đáng lưu ý, bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu nên không có nhiều giá trị trong việc kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt ở các quốc gia lưu hành bệnh. Chính vì vậy, tiêm chủng sớm cho nhóm đối tượng này là biện dự phòng hiệu quả, an toàn và tiết kiệm nhất.
Tỷ lệ mắc bệnh do não mô cầu thay đổi theo độ tuổi, với tỷ lệ cao nhất thường thấy ở trẻ nhỏ và đỉnh thứ hai về tỷ lệ mắc bệnh xảy ra ở thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi. Do đó, người trưởng thành cũng là nhóm đối tượng cần được chủng ngừa não mô cầu, để củng cố hệ miễn dịch bảo vệ sức khỏe trước sự nguy hiểm của “căn bệnh tử”.
Bên cạnh đó, não mô cầu khuẩn được tìm thấy ở mọi quốc gia trên toàn thế giới, nên dịch bệnh có thể xảy ra ở bất cứ đâu. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ khuyến cáo, những du khách chưa tiêm phòng khi đến thăm các quốc gia lưu hành dịch viêm màng não và tiếp xúc lâu dài với người dân địa phương trong thời gian dịch bệnh (du học sinh, quân nhân…) cần thực hiện tiêm chủng dự phòng bệnh càng sớm càng tốt.
Cải thiện hơn các loại vắc xin polysaccharide thế hệ cũ, Nimenrix có khả năng tạo miễn dịch tốt ngay cả ở trẻ dưới 2 tuổi (nhóm mà các vắc xin polysaccharide đơn thuần thường kém hiệu quả), cụ thể là trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không có giới hạn trên, với lịch tiêm cụ thể như sau:
Vắc xin Nimenrix (Mỹ) được chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn, với lịch tiêm thường quy như sau:
Trẻ từ tròn 6 tuần tuổi đến dưới 6 tháng tuổi, chỉ định:
Trẻ từ tròn 6 tháng tuổi đến dưới 12 tháng tuổi, chỉ định:
Trẻ từ tròn 1 tuổi trở lên, chỉ định:
Tiêm nhắc lại từ lúc trẻ đạt 15 tuổi (nếu tiếp tục có nguy cơ), cách mũi trước ít nhất 4 năm.
Vắc xin Nimenrix được sử dụng theo đường tiêm bắp, không dùng qua đường tĩnh mạch, trong da hoặc dưới da. Vắc xin cần được bảo quản ở nhiệt độ từ 2 – 8 độ C (36 – 46 độ F), tránh đông lạnh.
Vắc xin Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn.
Vắc xin Nimenrix đã được kiểm chứng an toàn qua nhiều nghiên cứu lâm sàng trên quy mô lớn, áp dụng cho mọi nhóm tuổi từ trẻ 6 tuần tuổi đến người trưởng thành trên 56 tuổi. Cũng giống các loại vắc xin khác, vắc xin tứ giá Nimenrix cũng gây ra một số phản ứng sau tiêm, nhưng thường nhẹ và thoáng qua. Đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi tạo miễn dịch, cụ thể như sau:
Một số tác dụng phụ thường gặp của vắc xin Nimenrix bao gồm:
Các phản ứng này thường nhẹ, thoáng qua, nhanh chóng thuyên giảm và biến mất sau vài giờ đến vài ngày. Người tiêm, phụ huynh hoặc người chăm sóc cần chú ý quan sát, theo dõi diễn biến của các phản ứng sau tiêm vắc xin cũng như chăm sóc phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn toàn tối ưu và rút ngắn thời gian hồi phục.
Mặc dù các phản ứng dị ứng nghiêm trọng sau tiêm vắc xin là rất hiếm gặp, nhưng vẫn tồn tại nguy cơ có thể xảy ra. Chính vì vậy, việc theo dõi sát sao sau tiêm theo đúng hướng dẫn của cán bộ Y tế là vô cùng quan trọng, kể cả tại trung tâm tiêm chủng và tại nhà.
Nếu xuất hiện bất kỳ biểu hiện bất thường nào như khó thở, phát ban, sốt cao kéo dài, hoặc có bất kỳ nghi ngờ nào liên quan đến phản ứng sau tiêm, người tiêm hoặc người chăm sóc cần chủ động liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và xử trí kịp thời. Việc theo dõi đúng cách không chỉ đảm bảo an toàn cá nhân mà còn góp phần nâng cao chất lượng tiêm chủng trong cộng đồng.
Vắc xin Nimenrix chống chỉ định đối với người quá mẫn cảm với các thành phần hoạt chất hoặc bất kỳ tá dược nào có trong vắc xin. Đồng thời, không sử dụng vắc xin cho người có tiền sử phản vệ độ III với vắc xin cùng loại trước đây hoặc vắc xin có thành phần uốn ván, vắc xin có cùng thành phần.
Bên cạnh đó, cũng có một số trường hợp cần thận trọng khi sử dụng vắc xin, bao gồm:
Đối với phụ nữ mang thai và cho con bú, các dữ liệu nghiên cứu còn khá hạn chế. Mặc dù các kết quả nghiên cứu trên động vật không ghi nhận tác động bất lợi cho thai kỳ hay sự phát triển sau sinh, nhưng tốt nhất chỉ nên tiêm cho phụ nữ mang thai và cho con bú khi thực sự cần thiết và lợi ích dự phòng vượt trội hơn nguy cơ.
Tại Việt Nam, hiện có 5 loại vắc xin não mô cầu, trong đó có 3 loại có khả năng phòng 4 nhóm huyết thanh A,C,Y,W-135 gồm vắc xin tứ giá Nimenrix (Bỉ), vắc xin thế hệ mới MenQuadfi (Mỹ) và vắc xin polysaccharide đơn thuần Menactra (Mỹ). Mỗi loại đều có ưu điểm đặc trưng nổi bật riêng biệt, cụ thể như sau:
Vắc xin não mô cầu Menactra được lưu hành tại Việt Nam kể từ năm 2018 và vắc xin Nimenrix được cấp phép lưu hành năm 2025, cả hai đều có khả năng phòng hiệu quả bệnh não mô cầu nhưng có một số điểm khác biệt, cụ thể như sau:
Bảng so sánh vắc xin Nimenrix và Menactra
| Tên vắc xin | Nhóm huyết thanh phòng bệnh | Hãng sản xuất / Quốc gia | Công nghệ sản xuất | Hiệu quả bảo vệ | Đối tượng chỉ định (tuổi) | Tính phổ biến (quốc gia sử dụng) |
| Menactra | Nhóm A, C, Y, W-135 | Sanofi Pasteur (Mỹ) | Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố bạch hầu (DT) | Khoảng 90% cho các nhóm A, C, Y, W-135 | 9 tháng đến 55 tuổi | 70 quốc gia |
| Nimenrix | Nhóm A, C, W-135, Y | Pfizer (Bỉ) | Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố uốn ván (TT), 5 µg mỗi nhóm A, C, W, Y + 44 µg giải độc tố uốn ván | Đã chứng minh tính sinh miễn dịch và an toàn; kháng thể tồn tại đến 10 năm | 6 tuần tuổi trở lên, không giới hạn tuổi trên | Hơn 80 quốc gia |
Cả hai vắc xin Nimenrix và MenQuadfi đều là vắc xin phòng não mô cầu được cấp phép sử dụng và triển khai tại Việt Nam trong năm 2025. Cả hai loại vắc xin này mang những điểm nổi bật về công nghệ sản xuất, cải tiến trong độ tuổi chỉ định và hiệu quả miễn dịch, cụ thể như sau:
Bảng so sánh vắc xin Nimenrix và MenQuadfi
| Tên vắc xin | Nhóm huyết thanh phòng bệnh | Hãng sản xuất / Quốc gia | Công nghệ sản xuất | Hiệu quả bảo vệ | Đối tượng chỉ định (tuổi) | Tính phổ biến (quốc gia sử dụng) |
| Nimenrix | Nhóm A, C, W-135, Y | Pfizer (Bỉ) | Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố uốn ván (TT), 5 µg mỗi nhóm A, C, W, Y + 44 µg giải độc tố uốn ván | Đã chứng minh tính sinh miễn dịch và an toàn; kháng thể tồn tại đến 10 năm | 6 tuần tuổi trở lên, không giới hạn tuổi trên | Hơn 80 quốc gia |
| MenQuadfi | Nhóm A, C, Y, W-135 | Sanofi Pasteur (Pháp) | Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố uốn ván (TT), 10 µg mỗi nhóm A, C, W, Y + 55 µg giải độc tố uốn ván | Tương tự Menactra, bảo vệ tốt các nhóm A, C, Y, W-135 | 1 tuổi trở lên, không giới hạn tuổi trên | Hơn 50 quốc gia |
Vắc xin Nimenrix (Bỉ) có mức giá tham khảo dao động khoảng 1.750.000 đồng/ mũi, tùy theo từng cơ sở tiêm chủng và thời điểm tiêm chủng.
Hiện Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC có đầy đủ vắc xin Nimenrix và các vắc xin phòng não mô cầu khác gồm vắc xin MenQuadfi (Mỹ), Menactra (Mỹ), Bexsero (Ý) và VA-Mengoc-BC (Cu Ba) cho trẻ em và người lớn. Đồng thời, VNVC còn cung cấp danh mục vắc xin đa dạng hơn 50 loại vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm quan trọng và nguy hiểm khác. 100% vắc xin được nhập khẩu chính hãng từ các nhà sản xuất hàng đầu, bảo quản an toàn trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế, cam kết mũi tiêm chất lượng cao khi được tiêm cho Khách hàng.
Đặc biệt, vắc xin được tiêm an toàn bởi đội ngũ điều dưỡng 100% có chứng chỉ an toàn tiêm chủng bậc cao, kỹ thuật tốt, chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm. Bên cạnh đó, VNVC còn đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại, mang lại trải nghiệm dịch vụ cao cấp và thoải mái cho Khách hàng. Cùng với đó là các đợt ưu đãi, tặng quà hấp dẫn và chương trình hỗ trợ tài chính khi tiêm chủng, giúp cho người tiêm được thư thả dòng tiền, an tâm tiêm chủng dự phòng bệnh cho bản thân và gia đình.
VNVC có đầy đủ vắc xin não mô cầu tiêm cho trẻ em và người lớn.
Khách hàng có nhu cầu tiêm vắc xin Nimenrix có thể đến Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC để được bác sĩ khám sàng lọc, tư vấn lịch tiêm theo độ tuổi, tiền sử chủng ngừa và tình trạng sức khỏe. VNVC cung cấp dịch vụ tiêm chủng với quy trình theo dõi trước và sau tiêm, đồng thời hỗ trợ tra cứu lịch sử tiêm và nhắc lịch các mũi tiếp theo. Việc lựa chọn vắc xin và thời điểm tiêm cần dựa trên chỉ định chuyên môn nhằm bảo đảm phù hợp với từng trường hợp.
Vắc xin Nimenrix góp phần chủ động phòng bệnh não mô cầu xâm lấn do các nhóm huyết thanh A, C, W và Y, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có nguy cơ phơi nhiễm cao. Lịch tiêm cần được xác định theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe để bảo đảm phù hợp. Bên cạnh đó, cần lưu ý đây không phải vắc xin phòng mọi nhóm não mô cầu và cũng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh. Hiểu đúng phạm vi bảo vệ, lịch tiêm và phản ứng sau tiêm giúp việc chủng ngừa được thực hiện an toàn, hợp lý hơn.
