Bệnh cường giáp do bướu Basedow: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Cường giáp do Basedow là hội chứng tuyến giáp thường gặp ở phụ nữ, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe nếu không kịp thời điều trị.

Tuyến giáp là tuyến nội tiết quan trọng và lớn nhất, nằm ở cổ, có chức năng tiết ra hormone để điều tiết hoạt động của các bộ phần như não, hệ thần kinh… giúp duy trì và ổn định canxi trong máu, tăng nhịp tim, tăng hô hấp, tác động lên các tuyến sinh dục, tuyến sữa… Có rất nhiều bệnh lý liên quan đến tuyến giáp như bướu giáp, suy giáp, ung thư giáp nhưng thường gặp nhất là cường giáp do Basedow.

cường giáp do basedo

Tuyến giáp là tuyến nội tiết quan trọng, có hình bướm nằm ở trước cổ

Cường giáp do Basedow là bệnh gì?

Basedow (hay còn gọi là Graves, Parry) là một bệnh tự miễn ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến giáp, được cho là thủ phạm gây ra hơn 80% các trường hợp mắc hội chứng cường giáp. Hệ miễn dịch của người mắc Basedow sẽ tự sản xuất ra lượng lớn các kháng thể kích thích tuyến giáp hoạt động, tăng tiết hormone giáp, lâu ngày khiến tuyến giáp to ra, hoạt động quá mức cần thiết và gây nên bệnh cường giáp do Basedow.

Nguyên nhân gây bệnh Cường giáp Basedow

Hiện nay, khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây ra bệnh Basedow từ đó khiến người bệnh mắc thêm cường giáp, tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra được những nhóm người có nguy cơ mắc Basedow gây cường giáp cao như sau:

  • Di truyền, trong gia đình đã có người thân mắc Basedow
  • Sinh sống ở những khu vực thiếu i-ốt phải bổ sung i-ốt
  • Phụ nữ dưới 40 tuổi
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc sau sinh
  • Người nghiện thuốc lá hoặc phải hít lượng lớn khói thuốc lá mỗi ngày

Các triệu chứng thường gặp của hội chứng cường giáp Basedow

Cường giáp do Basedow tác động mạnh mẽ đến quá trình chuyển hóa, trao đổi chất và các hoạt động của các bộ phận quan trọng trong cơ thể như hệ tim mạch, hệ thần kinh, tiêu hóa… Hội chứng này có thể khởi phát âm thầm với các triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm lẫn với một số bệnh khác. Tuy vậy, nếu nhận thấy cơ thể có những dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi thăm khám để được chẩn đoán chính xác:

mắt lồi to do cường giáp

Mắt lồi to là dấu hiệu dễ nhận biết nhất của những người bị cường giáp Basedow

Triệu chứng lâm sàng

  • Rối loạn nhiệt độ cơ thể: Người bệnh hay có cảm giác sợ nóng, cơ thể hay sốt nhẹ khoảng 37,5 đến 38 độ C.
  • Uống nước nhiều hơn, đi tiểu nhiều hơn so với thời gian trước đó

Biểu hiện tim mạch

Nhịp tim thay đổi, tim đập nhanh, hồi hộp theo từng khung giờ trong ngày, tăng nhanh khi phải làm nặng hoặc xúc động
Khi đo điện tâm đồ sẽ ghi nhận có nhịp nhanh xoang đều, đôi khi có ngoại tâm nhu

Sụt cân nhanh

Sút cân nhanh không rõ nguyên nhân mặc dù vẫn ăn uống đầy đủ. Người bệnh có thể sút từ 5 đến 20 kg trong vòng vài tuần hoặc vài tháng.

Hệ tiêu hóa gặp vấn đề

Nhiều bệnh nhân bị cường giáp Basedow sẽ bị tiêu chảy, đi ngoài nhiều lần do tăng nhu động ruột, một số trường hợp kèm theo triệu chứng buồn nôn.

Vận động kém

Cơ thể thường xuyên cảm thấy mệt mỏi nên hạn chế khả năng lao động.

Biểu hiện về mắt

Basedow còn có tên gọi khác là bệnh mắt lồi nên những người bị cường giáp do basedow đều có các biểu hiện ở mắt như: mắt sáng long lanh, lồi, không khép được hết mí mắt, khô mắt, có cảm giác có vật gì đó trong mắt…

Rối loạn tinh thần

  • Tính khí người bệnh thất thường, dễ vui dễ buồn, hay cáu gắt, to tiếng, khi giận dữ khó kiểm soát được hành vi.
  • Run tay, khó cầm nắm.

Bướu giáp

Cổ bệnh nhân phình to, mềm và di chuyển khi nuốt.

Các biện pháp chẩn đoán cường giáp Basedow

Để chẩn đoán chính xác hội chứng cường giáp do Basedow, bác sĩ thường phải xem xét các dấu hiệu lâm sàng cùng các chỉ số xét nghiệm, siêu âm cần thiết.

Triệu chứng lâm sàng: Có bướu giáp, mắt lồi, tim đập nhanh thường xuyên.

Các xét nghiệm, siêu âm:

  • Xét nghiệm hệ miễn dịch: Lượng kháng thể kích thích thụ thể TSH tăng
  • Xét nghiệm các chỉ số hormone tuyến giáp như T3, T4, fT3, FT4: fT4 tăng, TSH giảm, ở một số trường hợp mới chớm bệnh chỉ có chỉ số FT3 tăng.
  • Siêu âm tuyến giáp: Tuyến giáp phì đại, cấu trúc không đồng nhất, eo tuyến dày.

Điều trị Cường giáp do Basedow

Tất cả các phương pháp điều trị cường giáp do Basedow đều tuân thủ các nguyên tắc dưới đây:

  • Kiểm soát các triệu chứng của cường giáp Basedow
  • Giúp bệnh nhân bình giáp
  • Phòng ngừa các cơn bão giáp trạng
  • Phòng ngừa các biến chứng do điều trị

Hiện có 3 phương pháp điều trị phổ biến:

  • Dùng thuốc kháng giáp tổng hợp: Thuốc sẽ giúp hormone tuyến giáp tiết ra ít hơn, người bệnh thường phải uống thuốc trong nhiều tháng và tái khám định kỳ. Sau khi bình giáp, người bệnh sẽ được ngưng thuốc nhưng một số người sẽ tái phát bệnh ngay sau khi ngưng thuốc. Đặc biệt, nhóm thuốc này gây hại rất lớn cho gan nên bác sĩ thường chỉ định người bệnh uống thêm thuốc tăng cường chức năng, thải độc, mát gan. Ở một số bệnh nhân sẽ bùng phát những đợt mụn nội tiết nặng, rất khó điều trị dứt điểm khi còn sử dụng thuốc.
  • Dùng i-ốt phóng xạ: Đây là biện pháp thường được dùng cho các bệnh nhân tái phát bệnh sau khi ngưng thuốc. Bệnh nhân sẽ được uống thuốc dưới dạng viên nang hoặc dung dịch, i-ốt phóng xạ sẽ phá hủy các tế bào, mô tuyến giáp từ đó làm giảm hormone do tuyến giáp tiết ra. Đa phần người điều trị cường giáp Basedow bằng i-ốt phóng xạ sẽ bị suy giáp sau điều trị, tình trạng này có thể chỉ diễn ra trong 1 thời gian ngắn nhưng đôi khi sẽ mắc vĩnh viễn, lúc này bệnh nhân sẽ phải sử dụng thêm hormone tuyến giáp nhân tạo.
  • Phẫu thuật cắt giảm tuyến giáp: Phương pháp này thường chỉ được áp dụng với những bệnh nhân có bướu giáp phát triển quá lớn, gây chèn ép khí quản, mất thẩm mỹ, xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ ung thư, bệnh nhân có mong muốn được mổ.

Các bệnh nhân mắc cường giáp do Basedow rất hay gặp vấn đề về cân nặng như sụt cân hoặc lên cân quá mức. Thông thường, sau khi điều trị bệnh cân nặng sẽ trở lại bình thường, tuy nhiên đại đa số bệnh nhân rất khó lấy lại vóc dáng ban đầu.

Đến với Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng và Y học Vận động NutriHome, người mắc cường giáp do Basedow sẽ được các chuyên gia dinh dưỡng thăm khám và tư vấn chi tiết. Người bệnh sẽ lần lượt được khám lâm sàng, xét nghiệm chẩn đoán tình trạng dinh dưỡng để xây dựng khẩu phần chuẩn phù hợp. Các chuyên gia NutriHome sẽ giúp bạn lên thực đơn cá thể hóa và hướng dẫn lựa chọn thực phẩm, chế biến thực phẩm để góp phần hỗ trợ điều trị cường giáp Basedow hiệu quả.

Minh Thư