Trẻ biếng ăn sinh lý – mẹ phải làm gì?

Thông thường, trẻ biếng ăn là do đang bị một bệnh lý nào đó (như cảm, sốt, rối loạn tiêu hóa…) hoặc tỏ ra không hứng thú với món ăn. Tuy nhiên, có một loại biếng ăn xuất phát từ nguyên nhân khách quan, chỉ xảy ra khi trẻ bước vào các giai đoạn chuyển giao về thể chất hoặc tâm lý. Người ta gọi đó là biếng ăn sinh lý ở trẻ.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Nguyễn Đào Ngọc Loan, Nguyên Tổ trưởng Tổ Dinh dưỡng – Tiết chế Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bác sĩ dinh dưỡng Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome.

 

Trẻ biếng ăn không do một nguyên nhân chủ quan nào cả gọi là biếng ăn sinh lý

 

Vậy, biếng ăn sinh lý ở trẻ là gì, có ảnh hưởng xấu tới sự tăng trưởng của trẻ không và làm sao để khắc phục? Hãy cùng NutriHome tìm hiểu trong bài viết dưới đây!

Thế nào là biếng ăn sinh lý?

BS.CKI Nguyễn Đào Ngọc Loan, Nguyên Tổ trưởng Tổ Dinh dưỡng – Tiết chế Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bác sĩ dinh dưỡng Trung tâm Dinh dưỡng NutriHome cho biết: Biếng ăn ở trẻ có 3 dạng: biếng ăn tâm lý (trẻ sợ hãi mỗi khi ăn do bị la mắng, thúc ép, buộc ăn nhiều…), biếng ăn bệnh lý (xảy ra khi trẻ bị bệnh khiến cơ thể mệt mỏi, chán ăn) và biếng ăn sinh lý (thường xuất hiện khi trẻ bước vào một giai đoạn biến đổi về thể chất theo chu kỳ phát triển tự nhiên, chẳng hạn như trẻ mọc răng, tập lẫy, tập đi…).

Khác với biếng ăn tâm lý và biếng ăn bệnh lý sẽ kéo dài nếu mẹ không tìm được giải pháp khắc phục triệt để, biếng ăn sinh lý chỉ diễn ra chóng vánh, khoảng 1-2 tuần. Sau khoảng thời gian này, cơ thể đã thích nghi được với các giai đoạn chuyển đổi, trẻ sẽ trở lại ăn uống bình thường.

Các giai đoạn trẻ biếng ăn sinh lý

Trong các giai đoạn sau, trẻ thường mắc chứng biếng ăn sinh lý:

  • 3-4 tháng tuổi: thời kỳ trẻ tập lẫy, ngóc đầu.
  • 6 tháng: giai đoạn trẻ tập ăn dặm, chuyển sang một chế độ ăn mới, làm quen với nhiều loại thực phẩm mới.
  • 9-10 tháng: trẻ tập đi.
  • 16-18 tháng: Trẻ mải mê khám phá thế giới xung quanh nên tỏ ra hờ hững với bữa ăn.
  • Giai đoạn trẻ bắt đầu đi nhà trẻ (thường là 2-3 tuổi): việc thay đổi môi trường sinh hoạt, chế độ ăn uống tác động không nhỏ đến tâm lý, khiến trẻ sinh ra biếng ăn.

 

Trẻ mải khám phá xung quanh, lơ là bữa ăn

 

Ngoài ra, còn một vài giai đoạn khác cũng có khả năng gây ra chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ. Đó là thời kỳ trẻ mọc răng, trẻ có người chăm sóc/cho ăn mới (phổ biến ở các gia đình thuê người giúp việc chăm bé để mẹ đi làm), trẻ phải thay đổi môi trường sống (chuyển chỗ ở, sang nước ngoài định cư…).

Triệu chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ

Nếu có những biểu hiện sau đây, khả năng là trẻ đã bị biếng ăn sinh lý:

  • Đối với trẻ bú mẹ, trẻ đột nhiên bú ít hơn bình thường, ít hoặc không thức dậy bú vào ban đêm, thời gian mỗi cữ bú ngắn hơn mọi khi, không chủ động đòi bú, thậm chí từ chối bú mẹ.
  • Với trẻ ăn dặm hoặc ăn cơm, bé chỉ ăn một số món nhất định, không chịu thử món mới.
  • Bé thường xuyên bỏ bữa, nếu có ăn cũng chỉ ăn rất ít.
  • Bé quấy khóc khi ăn, hay ngậm hoặc phun thức ăn.
  • Bé nghịch ngợm, hiếu động, thích tìm tòi khám phá mọi thứ mà ngó lơ món ăn.
  • Bé bỗng nhiên đứng cân hoặc sụt cân dù không bị bệnh.
  • Bé chán ăn dù mẹ đã chịu khó thay đổi món ăn, chế biến những món ăn bé thích.
  • Bé không mắc bất kỳ bệnh lý nào, vẫn vui chơi bình thường nhưng vẫn lười ăn.

Cách khắc phục biếng ăn sinh lý ở trẻ

Mẹ không nên quá lo lắng khi thấy con mình bị biếng ăn sinh lý. Bởi lẽ, thời kỳ này sẽ qua nhanh và bé sẽ ăn bù sau đó. Song trong giai đoạn này, mẹ cần quan tâm hơn đến bữa ăn của bé, sao cho kích thích bé ăn nhiều nhất có thể. Mẹ hãy thử một số biện pháp sau:

  • Tăng số bữa trong ngày, giảm lượng trong từng bữa để rút ngắn thời gian mỗi bữa ăn mà vẫn đảm bảo lượng dinh dưỡng cho bé.
  • Ưu tiên chọn những món ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa như canh, cháo, súp, cơm nát ăn với trứng, cá… đặc biệt là các món mà ngày thường bé thích ăn.
  • Trang trí món ăn bắt mắt, ngộ nghĩnh để kích thích vị giác trẻ

 

Món ăn trình bày ngộ nghĩnh sẽ kích thích trẻ ăn ngon

 

  • Tăng lượng sữa và các bữa ăn phụ nếu bé không ăn nhiều trong bữa chính. Một số thực phẩm thích hợp làm bữa phụ là phô mai, sữa chua, bánh quy, trái cây, bánh flan…
  • Cho bé ngồi ăn chung với gia đình, không chiều theo sở thích ăn rong hoặc xem tivi trong lúc ăn của trẻ. Liên tục đưa ra lời động viên, khuyến khích trẻ, ví dụ: “Con ăn hết nửa chén cháo rồi nè. Giờ con “xử” nốt phần còn lại nhé!”, “Mẹ con mình cùng ăn thi, xem ai ăn hết bát trước nào!”…
  • Nếu đã áp dụng đủ biện pháp mà chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ không bị đẩy lùi, mẹ cũng đừng sốt ruột mà cố ép con ăn nhiều hơn. Việc làm này rất dễ mang lại tác dụng ngược: trẻ chẳng những không hết chán ăn mà còn trở nên sợ ăn, biến thành chứng biếng ăn tâm lý kéo dài, rất khó khắc phục. Thay vào đó, mẹ hãy thoải mái trong mỗi bữa ăn của con, giúp bé thích nghi dần với giai đoạn phát triển thể chất mới, rồi bé sẽ sớm trở lại ăn uống bình thường như xưa.

Nếu lo lắng về tình trạng biếng ăn sinh lý ở trẻ, mẹ hãy đưa bé đến Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome. Tại đây, các chuyên gia dinh dưỡng sẽ tư vấn cho mẹ giải pháp khắc phục hiệu quả.

Bên cạnh đó, chuyên gia tiết chế sẽ xây dựng thực đơn cá nhân hóa theo ngày, tuần, tháng dựa trên tình trạng dinh dưỡng, sở thích và thói quen ăn uống của trẻ. Đồng thời, các chuyên gia ẩm thực – dinh dưỡng Nutrihome còn trực tiếp hướng dẫn mẹ các bước chọn thực phẩm, chế biến món ăn một cách khoa học, đơn giản để mang đến những thực đơn ngon miệng, bổ dưỡng, từ đó khắc phục tình trạng trẻ biếng ăn sinh lý.

Thu Hà