Bổ sung kẽm và canxi cho bé như thế nào?

Canxi và kẽm là hai dưỡng chất quan trọng đối với sự sống của con người, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, việc bổ sung kẽm và canxi cho bé vẫn chưa được các bậc phụ huynh chú trọng đúng mức. Vậy trẻ thiếu kẽm và canxi nên bổ sung như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi TS.BS Phạm Thị Thu Hương, Nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng Lâm sàng và Tiết chế Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Bác sĩ Trưởng Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome.

Hướng dẫn bổ sung kẽm và canxi cho trẻ

Liều lượng bổ sung canxi và kẽm cho trẻ như thế nào là phù hợp?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và viện dinh dưỡng Việt Nam khuyến cáo, nhu cầu hàng ngày của trẻ về lượng canxi và kẽm tùy thuộc lứa tuổi, cụ thể:

Tuổi Nhu cầu canxi (mg/ ngày) Nhu cầu kẽm (mg/ ngày)
Dưới 6 tháng tuổi 300 2,8
6-11 tháng tuổi 400 4,1
1-3 tuổi 500 4,1- 4,8
4-6 tuổi 600 4,8 – 5,6
7-9 tuổi 700 5,6- 6,0
10-18 tuổi 1.000 8,6 – 10 (nam) – 7,2 – 8 (nữ)
19-50 tuổi 800 10 (nam) – 8 (nữ)

Tuy vậy, theo TS.BS Phạm Thị Thu Hương, lượng canxi và kẽm cần bổ sung bao giờ cũng phải thấp hơn nhu cầu hàng ngày. Đồng thời, các con số này có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng sinh lý của cơ thể trẻ và giá trị sinh học của khẩu phần canxi, kẽm.

Chẳng hạn, với trẻ dưới 5 tuổi đang mắc bệnh tiêu chảy, việc bổ sung kẽm là điều bắt buộc trong dự phòng và điều trị bệnh, với liều lượng 10mg kẽm/ngày với trẻ dưới 6 tháng tuổi và 20mg kẽm/ngày với trẻ từ 6-60 tháng tuổi, bổ sung liên tục trong 14 ngày. Tuy nhiên, những trường hợp này phải uống theo sự chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Bổ sung kẽm và canxi cho bé quá liều dẫn đến những nguy hiểm nào?

TS.BS Phạm Thị Thu Hương khẳng định: “Thừa bất cứ loại dưỡng chất nào cũng có thể gây nguy hiểm cho cơ thể và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Nhiều bậc phụ huynh đã bổ sung cho bé hàm lượng canxi và kẽm cao ngay từ khi mới sinh, hoặc cho uống bổ sung hai dưỡng chất này với quan niệm dùng càng nhiều càng tốt mà không lường trước được tác hại của việc thừa chất đối với trẻ nhỏ”. 

Theo đó, việc thừa canxi và kẽm có thể gây ra cho trẻ những hậu quả sau: 

– Thừa canxi gây mệt mỏi, biếng ăn, tăng huyết áp, chậm tăng trưởng chiều cao, nguy cơ bị vôi hóa thận, sỏi thận, giảm chức năng thận, giảm hấp thu các chất khoáng khác như sắt, kẽm, magie, phospho… khiến trẻ suy dinh dưỡng. 

Bổ sung kẽm và canxi cho trẻ đúng cách

Thừa canxi là tác nhân khiến bé chậm tăng trưởng chiều cao 

– Thừa kẽm gây biếng ăn, mệt mỏi, đau bụng, nôn ói, đau xương, đau cơ, đi tiểu nhiều, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy kéo dài, sốt cao… Đặc biệt, tình trạng thừa kẽm kéo dài ở trẻ có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa như rối loạn lipid máu, thoái hóa cơ tim, kiệt sức, nhức đầu kéo dài…

Khi bổ sung canxi và kẽm cho bé, cần chú ý những gì?

Đối với các trẻ dưới 6 tháng tuổi, nguồn kẽm và canxi tốt và dễ hấp thu nhất chính là sữa mẹ. Tuy nhiên, lượng kẽm và canxi trong sữa mẹ sẽ giảm dần theo thời gian. Vì thế, người mẹ cần chú ý lượng dưỡng chất này để tăng cường bổ sung canxi và kẽm cho bé qua các bữa ăn chứa nhiều canxi và kẽm như tôm đồng, lươn, hàu, sò, hải sản có vỏ. 

Ngoài ra, hai dưỡng chất này còn có nhiều trong các loại thức ăn động vật như gan heo, thịt heo, thịt bò, sữa… Và theo TS.BS Phạm Thị Thu Hương, lượng chất kẽm từ thức ăn động vật có giá trị sinh học cao hơn so với kẽm có nguồn gốc thực vật và khả năng hấp thu cũng cao hơn.

Bổ sung kẽm và canxi cho bé an toàn

Mẹ nên bổ sung cho trẻ những thực phẩm giàu kẽm và canxi trong các bữa ăn hằng ngày 

Đối với trẻ lớn hơn, có thể bổ sung canxi và kẽm cho bé trực tiếp bằng thức ăn. Ngoài ra, để trẻ có thể hấp thụ canxi và kẽm một cách tốt nhất, ba mẹ cũng nên bổ sung vitamin C, D cho trẻ.

Có thể cho trẻ sử dụng thuốc bổ sung canxi và kẽm, nhưng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để tránh các biến chứng xấu do dùng quá liều. Đặc biệt, TS.BS Phạm Thị Thu Hương khuyến cáo, việc bổ sung kẽm và canxi cho bé bằng thuốc không thể thay thế được thức ăn, trẻ nhỏ vẫn cần có một chế độ ăn đầy đủ chất và cân bằng các nhóm thực phẩm.

Thêm một lưu ý nữa đó là, không nên cho trẻ uống đồng thời thuốc kẽm và kháng sinh, vì kháng sinh sẽ làm giảm quá trình hấp thụ chất kẽm của cơ thể.

Nếu các bậc phụ huynh vẫn còn băn khoăn, không biết nên bổ sung canxi và kẽm cho trẻ như thế nào, hãy đến ngay Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome. Các chuyên gia đầu ngành về dinh dưỡng cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm tại Nutrihome sẽ trực tiếp thăm khám, tư vấn cụ thể cho ba mẹ về tình trạng sức khoẻ và chế độ dưỡng chất phù hợp cho trẻ để trẻ phát triển tốt nhất.

Ngọc Thanh