12 cách dạy con thông minh của người Nhật giúp bé thông minh từ nhỏ

06/08/2020
Tư vấn chuyên môn bài viết
Chức Vụ: Bác sĩ Trưởng Nutrihome Hoàng Văn Thụ
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome

Cách dạy con thông minh của người Nhật hiện nay được rất nhiều bố mẹ học hỏi và áp dụng cho con. Bởi trong các nền văn hóa trên thế giới, Nhật Bản nổi tiếng là một trong những quốc gia có truyền thống giáo dục, nuôi dạy con cái với nhiều quan điểm tiến bộ, tích cực.

Chưa kể, về mặt thể chất, Nhật Bản còn là một trong những quốc gia có tuổi thọ bình quân cao nhất thế giới, nhờ người dân từ nhỏ đã quan tâm và coi trọng chế độ ăn uống, dinh dưỡng khoa học, nghỉ ngơi điều độ và chăm vận động thể dục thể thao mỗi ngày. Với người Nhật, sức khỏe tốt là nền tảng quan trọng để phát triển trí tuệ, hướng tới phát triển con người toàn diện.

Trước khi tìm hiểu cách dạy con thông minh của người Nhật hay các nguyên tắc dạy con của người Nhật, bố mẹ cần biết các giai đoạn vàng dạy con của các ông bố bà mẹ xứ mặt trời mọc để không bỏ lỡ cơ hội “uốn nắn”, “dạy dỗ” em bé của mình trở thành những em bé vừa thông minh, vừa tài giỏi nhé!

Cách dạy con thông minh của người Nhật ngay từ khi con còn nhỏ

Cách dạy con thông minh của người Nhật là dạy con ngay từ khi con còn nhỏ.

Các giai đoạn trong cách dạy con thông minh của người Nhật

Theo các bố mẹ Nhật, những năm tháng đầu đời là thời điểm thích hợp, dễ dàng nhất để “uốn nắn” một đứa trẻ. Cụ thể:

  • Giai đoạn trẻ từ 0 – 6 tháng tuổi: Giai đoạn này về cơ bản trẻ chỉ biết ăn sữa và ngủ, tuy nhiên các giác quan cũng bắt đầu phát triển như trẻ đã có thể nhìn tranh ảnh, màu sắc; nghe được âm thanh, tiếng nói chuyện, giai điệu bài hát… Do đó, việc dạy trẻ trong giai đoạn này – vừa cho trẻ xem tranh ảnh/ sách truyện vừa hát/ hoặc kể chuyện cho trẻ nghe – sẽ giúp trẻ phát triển thị giác, thính giác và có phản xạ nghe nhìn tốt.
  • Giai đoạn trẻ từ 1 – 3 tuổi: Giai đoạn này về cơ bản các giác quan của trẻ đã phát triển hoàn thiện, trẻ có thể nhận thức được mọi thứ xung quanh mình, phát triển khả năng sáng tạo, có thể tư duy và có phán đoán về thế giới quan. Do đó, việc dạy trẻ trong giai đoạn này sẽ giúp trẻ tăng khả năng ghi nhớ, nghe nhìn, tăng sự tập trung, phát triển trí tưởng tượng phong phú, tăng vốn từ vựng và giao tiếp tốt. Cần lưu ý, mặc dù trẻ đã có thể tự mình chơi và làm một số thứ, tuy nhiên bố mẹ cũng không nên để trẻ chơi một mình, nên dành nhiều thời gian bên cạnh chơi, trò chuyện cùng trẻ. Đồng thời, nên siêng năng đưa trẻ ra ngoài vận động để trẻ có cơ hội tiếp xúc nhiều với thế giới bên ngoài, điều này càng rất tốt cho sự phát triển của trẻ về mọi mặt.
  • Giai đoạn trẻ từ 3 – 6 tuổi: Giai đoạn này không chỉ thể chất mà não bộ của trẻ cũng có sự phát triển mạnh mẽ và vượt bậc, vì vậy, việc dạy dỗ trẻ cần được chú trọng nhiều hơn các giai đoạn trước. Theo đó, ngoài đưa trẻ ra ngoài trời chơi đùa vận động, tăng cường các trò chơi/ môn học/ cho trẻ tiếp xúc với các loại nhạc cụ… giúp phát triển trí thông minh, sáng tạo bố mẹ cũng cần phải nhẹ nhàng trong việc “uốn nắn, dạy dỗ” trẻ, bởi trẻ đã hình thành cái tôi cá nhân, không thích sự gò ép hay la mắng.

Nguyên tắc dạy con của người Nhật

Nhật Bản là một trong những quốc gia được cả thế giới ngưỡng mộ và khâm phục không chỉ bởi tốc độ phát triển kinh tế thần kỳ mà còn vì những tính cách đáng quý làm nên “thương hiệu” của người Nhật như: tính kỷ luật, tính khiêm nhường, trung thực, tế nhị, thận trọng, tôn trọng người khác, có ý thức cộng đồng cao, khả năng hợp tác tốt và rất sáng tạo trong công việc…

Theo đó, để mỗi cá nhân có thể trở thành một “thương hiệu”, người Nhật có những nguyên tắc dạy con rất đáng để học hỏi. Dưới đây là một số nguyên tắc dạy con của Nhật các bố mẹ có thể tham khảo:

  • Nguyên tắc ứng xử trong gia đình: Khi ăn uống không ăn quá nhanh, cần thưởng thức từ từ; không vừa ăn vừa nói hoặc vừa xem tivi; khi được ai đó yêu cầu làm/ giúp đỡ việc gì đó cần làm ngay không chần chừ; kiểm tra mọi thứ cẩn thận trước khi ra khỏi nhà; thông báo cho người khác biết mình đi đâu, làm gì…

Rèn luyện cho con tính tự lập từ nhỏ là một cách dạy con thông minh của người Nhật

Ăn uống cần từ tốn, chậm rãi không ăn quá nhanh là một trong những nguyên tắc dạy con của người Nhật

  • Nguyên tắc ứng xử với bản thân: Tự học, tự vệ sinh cá nhân, dọn dẹp phòng ở; ăn uống đầy đủ, thực hiện lối sống sinh hoạt khoa học ngủ sớm dậy sớm; vứt rác đúng nơi quy định; tháo giày cất gọn gàng trước khi vào nhà…
  • Quy tắc giao tiếp với người khác: “Cảm ơn” khi được ai đó giúp đỡ, “xin lỗi” khi làm sai/ hoặc làm phiền người khác; Im lặng và nhìn vào mắt khi nghe người khác nói, hạn chế ngắt lời; không đổ lỗi cho người, nhận sai nếu làm sai; mượn đồ người khác phải xin phép và giữ gìn cẩn thận; giữ lời hứa; khi muốn đi qua ai đó thì đi sau lưng không đi trước mặt; làm việc tập thể thì cùng làm với mọi người, không tự ý làm một mình…
  • Quy tắc ứng xử nơi công cộng: Xếp hàng, không chen lấn khi đi bất cứ đâu; giữ im lặng nơi công cộng tránh làm phiền người khác; khi ăn buffet lấy đủ phần ăn và ăn hết; không nghịch các lọ gia vị đặt trên bàn ăn…

12 cách dạy con của người Nhật giúp bé thông minh, tự lập từ nhỏ

Cách dạy con thông minh của người Nhật thể hiện qua 12 bí quyết dưới đây bố mẹ có thể tham khảo và linh hoạt áp dụng cho bé yêu nhà mình:

1. Cách dạy con tự lập của người Nhật: Khuyến khích trẻ tự lập từ nhỏ

Các bậc phụ huynh Nhật thường xuyên khuyến khích trẻ tự giải quyết vấn đề của mình. Họ cho rằng khi thất bại trẻ mới có cơ hội học hỏi, bộc lộ khả năng xoay sở, giải quyết vấn đề và rèn luyện tính tự lập của bản thân. Để giúp bé hình thành thói quen tự lập, bố mẹ Nhật luôn tôn trọng ý kiến của con, không ra lệnh hoặc cấm đoán con, không nuông chiều con thái quá, không làm thay con tất cả mọi thứ hay đáp ứng nhu cầu của con vô điều kiện.

cách dạy con của người nhật, con tự lập

Dạy trẻ tự lập là một trong những cách dạy con thông minh của người Nhật

2. Dạy con đúng cách của người nhật: Không dỗ dành khi con khóc

Khóc khi không được đáp ứng yêu cầu nào đó thường gặp ở hầu hết mọi trẻ nhỏ. Một số bố mẹ vì không muốn bị con làm phiền hay xót con nên thường đáp ứng, và vì vậy tần suất khóc của trẻ ngày càng “leo thang”. Nhưng với bố mẹ Nhật, nếu con muốn khóc con cứ việc khóc, tuy nhiên khi con khóc xong họ sẽ “nói chuyện” đúng – sai với trẻ để trẻ hiểu vấn đề.

3. Dạy con theo cách người Nhật: Công bằng và tôn trọng mọi người

Bất cứ ai trong xã hội cũng đều muốn được đối xử công bằng tôn trọng. Theo đó, nếu bạn muốn được đối xử công bằng và tôn trọng, vậy thì bạn cũng cần có thái độ tôn trọng và công bằng với mọi người. Đây cũng là cách các bố mẹ Nhật dạy con.

Và để làm gương cho con, họ luôn tôn trọng những sở thích, tâm tư tình cảm của con, không bao giờ có ý nghĩ trẻ còn nhỏ chưa biết gì nên không cần quá chú trọng đến nhu cầu, mong muốn của trẻ. Việc không được tôn trọng ngay từ nhỏ sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ.

4. Xem tính kỷ luật là phẩm chất tối quan trọng

Người Nhật cũng vô cùng chú trọng tính kỷ luật và chủ động rèn luyện cho con tính cách này ngay từ khi con còn nhỏ. Bố mẹ Nhật gần như không áp dụng các hình phạt hay la mắng khi dạy dỗ con. Thay vì cách dạy dỗ cực đoan, bố mẹ Nhật thường làm gương cho trẻ để bé tự động bắt chước theo. Đây là một trong những cách dạy con thông minh của người Nhật mà nhiều ba mẹ ngoại quốc rất ấn tượng.

Tính kỷ luật giúp trẻ lớn lên thành người có ích, biết tôn trọng và được tôn trọng, mang đến sự thành công trong công việc và cuộc sống.

cách dạy con của người nhật, kỹ luật

5. Không chỉ trích lỗi lầm của trẻ trước mặt người khác

Việc bị chỉ trích trước mặt nhiều người khi bị mắc lỗi sẽ khiến trẻ xấu hổ và trở nên tự ti, nhút nhát, không tin vào chính bản thân mình nữa thậm chí trẻ sẽ có phản ứng thái quá, hình thành tư tưởng chống đối lại bố mẹ.

Theo đó, thay vì chỉ trích trẻ, các bố mẹ Nhật sẽ nhẹ nhàng chỉ bảo, phân tích những mặt đúng và sai, những điều nên và không nên để trẻ hiểu vấn đề và tránh mắc sai lầm ở những lần sau.

6. Kiên nhẫn trả lời những thắc mắc của trẻ

Các bố mẹ Nhật quan niệm rằng, khi trẻ thắc mắc một vấn đề gì đó nghĩa là trẻ đang dành sự quan tâm đặc biệt đến điều đó, vì vậy họ sẵn sàng dành thời gian để trả lời các câu hỏi của trẻ, kể cả những câu đã hỏi nhiều lần.

cách dạy con nghe lời của người nhật, kiên nhẫn

Bố mẹ kiên nhẫn trả lời các câu hỏi của con để kích thích sự ham hiểu biết, khả năng tư duy của trẻ

Các bố mẹ Nhật luôn khuyến khích con đặt câu hỏi, thậm chí những câu hỏi ngô nghê (không phân biệt câu hỏi hay hay dở, đúng hay sai) và xem việc hỏi đi hỏi lại các vấn đề nào đó là điều hết sức bình thường. Điều này không chỉ giúp trẻ ghi nhớ lâu hơn, mà còn rèn luyện khả năng tư duy, nhận thức và tinh thần ham học hỏi ở trẻ.

7. Không bao giờ so sánh con mình với con người khác

Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt và chúng có những khả năng, tài năng khác nhau cũng như “múi giờ” phát triển khác nhau. Có trẻ sẽ giỏi về môn này, nhưng dở về môn khác và ngược lại. Hiểu được điều này nên các bố mẹ Nhật không bao giờ so sánh con mình. Thay vào đó, họ động viên khích lệ trẻ tiến bộ cũng như khen ngợi, công nhận những nỗ lực trẻ đạt được bằng những câu nói “Con làm tốt đấy, đừng quá lo lắng!”.

8. Không ép buộc trẻ, để trẻ tự do là chính mình

Hiểu mỗi đứa trẻ đều có những khả năng, tài năng, sở thích khác nhau. Do đó, các bố mẹ Nhật thường không ép buộc con cái phải làm theo sở thích, yêu cầu của bố mẹ. Họ thường để trẻ tự do lựa chọn, phát triển theo thiên hướng cá nhân và chỉ góp ý khi cần thiết.

9. Khuyến khích trẻ kết bạn

Cùng chơi chung, sinh hoạt trong môi trường có những người bạn đồng trang lứa sẽ giúp trẻ phát triển tốt hơn về mọi mặt. Vì vậy, các bố mẹ Nhật cũng luôn khuyến khích con kết bạn. Và khi giữa trẻ xảy ra mâu thuẫn, xích mích các bố mẹ cũng không can thiệp vào mà để cho trẻ tự giải quyết các vấn đề của mình. Trong trường hợp cần thiết họ sẽ đứng ra khuyên nhủ, hòa giải trẻ.

cách dạy con thông minh của người nhật, khuyến khích con kết bạn

10. Nuôi dạy con đúng cách của người Nhật: Đề cao những chuyến đi gia đình

Gia đình là nền tảng, là chỗ dựa vững chắc của mỗi người. Do đó, trong cách dạy con của người Nhật cũng luôn đề cao những chuyến đi gia đình. Đó có thể là những chuyến du xuân, đi du lịch hay picnic cùng nhau, qua đó có thể kết nối các thành viên trong gia đình trở nên gần gũi, hiểu nhau và thân thiết hơn.

Nuôi dạy con đúng cách của người Nhật: Đề cao những chuyến đi gia đình

11. Nâng cao thể chất bằng thói quen vận động thường xuyên

Người Nhật luôn hướng đến sự phát triển cân bằng giữa thể lực và trí tuệ ngay từ nhỏ, người Nhật đã tập thói quen tập luyện, đi bộ mỗi ngày. Bố mẹ Nhật cũng thường xuyên sắp xếp thời gian để cùng bé tham gia các hoạt động vui chơi giải trí, tăng cường vận động và sức khỏe.

dạy con đúng cách của người nhật, cho trẻ vận động thường xuyên

Tổ chức Y tế Thế giới cho biết, mức độ hoạt động thể chất phù hợp cho trẻ từ 5 đến 17 tuổi rất quan trọng cho việc kích thích sụn tăng trưởng, giúp trẻ phát triển xương, khớp, tăng chiều cao và cơ bắp khỏe mạnh. Trẻ em vận động thường xuyên giúp tế bào máu lưu thông đến các cơ quan dễ dàng, đặc biệt là não bộ, từ đó giúp trẻ phát triển trí não, học hành dễ tiếp thu và thành tích học tập khả quan hơn. Bên cạnh đó, vận động thường xuyên giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch, giúp trẻ tránh được nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Người Nhật hiểu rất rõ lợi ích của vận động và cũng hiểu rằng bất cứ đứa trẻ nào cũng yêu thích vui chơi, chạy nhảy, hãy để trẻ được tự do chơi đùa trong môi trường an toàn. Thói quen lành mạnh này sẽ đảm bảo trẻ khỏe mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống.

12. Chú trọng yếu tố dinh dưỡng làm nền tảng cho sự phát triển toàn diện của trẻ

Ở Nhật, chế độ ăn uống luôn được coi trọng để đảm bảo cho cơ thể khỏe mạnh, tránh được nhiều bệnh tật nguy hiểm, nhất là các bệnh lý mạn tính.

Cha mẹ nên chọn thực đơn khoa học và điều độ cho trẻ từ nhỏ

Bố mẹ nên chọn thực đơn khoa học và điều độ cho trẻ từ nhỏ.

Hầu hết bố mẹ Nhật đều ý thức được vai trò của thói quen ăn uống lành mạnh đối với sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ. Ngay từ trước khi có kế hoạch sinh con, phụ nữ Nhật Bản đã dành thời gian tham gia các khóa học dinh dưỡng, học cách tạo nên một bữa ăn vừa đẹp mắt vừa đầy đủ chất dinh dưỡng.

Trẻ em Nhật thường có thói quen mang theo đồ ăn được chính tay mẹ làm mỗi khi đến trường hoặc đi dã ngoại. Trong đó, những thức ăn của người Nhật thường rất ít calo, có nhiều dưỡng chất lành mạnh, đảm bảo đủ các nhóm chất dinh dưỡng (chất bột đường, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất) cung cấp đủ năng lượng cho trẻ hoạt động, đồng thời cũng hạn chế được tình trạng thừa cân béo phì và nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn.

Trong các bữa chính, ba mẹ Nhật cũng thường cho trẻ ăn no nhằm hạn chế thói quen ăn vặt hoặc chỉ ăn vặt ở mức độ vừa phải.

Gia đình người Nhật cũng thường quây quần bên nhau trong mỗi bữa ăn với đầy đủ các thành viên con cái, cha mẹ, ông bà… tạo không khí vui vẻ, đầm ấm, khuyến khích và tạo cơ hội cho trẻ thưởng thức món ăn mới. Khẩu phần ăn thường được chia nhỏ và trang trí đẹp mắt. Điều này vừa kích thích trẻ ăn ngon miệng vừa nạp đủ lượng calo và chất dinh dưỡng cần thiết.

Chọn lựa thực đơn khoa học cho trẻ nhỏ cùng Nutrihome

Ở mỗi độ tuổi khác nhau, trẻ nhỏ thường cần một lượng calo và dinh dưỡng khác nhau để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, đồng thời giúp trẻ có thể tăng trưởng và phát triển toàn diện. Nếu bạn thắc mắc rằng một thực đơn hàng ngày như thế nào sẽ đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng của trẻ theo từng độ tuổi, hãy đến Nutrihome để được các chuyên gia hàng đầu tư vấn giúp bạn.

Với quy trình thăm khám, đánh giá, phân tích chuyên nghiệp thói quen ăn uống của trẻ nhỏ, cùng các xét nghiệm, siêu âm, chụp X-quang… chuyên sâu trong ngành dinh dưỡng, các bác sĩ và chuyên gia tại Trung tâm dinh dưỡng Nutrihome sẽ giúp bố mẹ xây dựng nên những thực đơn ăn uống khoa học và điều độ, đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.

Xem thêm:

Khi học hỏi cách dạy con thông minh của người Nhật, ngoài phương diện hình thành tính cách, phụ huynh cũng đừng quên chú trọng đến vấn đề dinh dưỡng và vận động của con theo từng độ tuổi, phù hợp với thể trạng của trẻ, điều kiện của gia đình với sự tư vấn khoa học của các chuyên gia.

Đánh giá bài viết
15:19 18/10/2022