Cách nuôi dạy con thông minh và tự lập từ nhỏ bố mẹ cần biết

09/07/2020
Tư vấn chuyên môn bài viết
Chức Vụ: Giám đốc Y khoa miền Bắc
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome

Để dạy bé thông minh từ nhỏ cần sự phối hợp toàn diện giữa nhiều cách nuôi dạy con thông minhPhương pháp dạy con thông minh với bí quyết siêu đơn giản là bố mẹ dạy trẻ từ vận động trí não đến vận động thể chất, đặc biệt là chuẩn bị cho trẻ nền tảng dinh dưỡng thật tốt. Bởi dinh dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến trí thông minh cũng như thể chất của trẻ.

PGS.TS.BS Lê Bạch Mai cho biết, các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, khi mới chào đời, não bộ của trẻ sơ sinh chỉ bằng 25% trọng lượng não bộ của người trưởng thành, sẽ đạt 80% khi lên 2 tuổi và hoàn thiện gần 100% lúc trẻ tròn 6 tuổi. Chính vì thế, giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi được các chuyên gia đánh giá là khoảng thời gian vàng để nuôi dưỡng, phát triển trí tuệ cho trẻ bố mẹ cần biết để chăm sóc trẻ thật tốt.

Dạy con thông minh

Bố mẹ cần nắm được các giai đoạn vàng phát triển trí não của trẻ để kích thích, nuôi dưỡng trí thông minh của trẻ phát triển.

Cách nuôi dạy con thông minh vượt trội và tự lập từ nhỏ

Khoa học đã chứng minh mọi đứa trẻ sinh ra đều có những tài năng tiềm ẩn hay nói cách khác luôn có một thiên tài trong mỗi đứa trẻ, nếu bố mẹ biết cách kích thích, nuôi dưỡng trí thông minh ở trẻ đúng cách. Theo đó, không cần phải chi nhiều tiền để sắm những món đồ chơi sang xịn, bố mẹ có thể dạy trẻ thông minh từ nhỏ bằng những hoạt động – vận động nhẹ nhàng, trò chơi đơn giản phù hợp với lứa tuổi.

Dưới đây là các cách nuôi dạy con thông minh bố mẹ có thể tham khảo để áp dụng cho bé yêu nhà mình nhằm kích hoạt trí thông minh của trẻ phát triển tối ưu nhé!

1. Cách nuôi dạy con thông minh: Khuyến khích trẻ đọc sách, giao tiếp

Đọc sách cho con nghe để xây dựng thói quen đọc

Nhiều nghiên cứu cho thấy, hầu hết những trẻ hay được mẹ đọc sách cho nghe lúc nhỏ (khi chưa biết đọc, thậm chí chưa hiểu được nội dung) có niềm đam mê đọc sách và thành tích học tốt khi lớn lên.

Theo đó, bố mẹ thường xuyên đọc sách cho trẻ nghe sẽ tạo nền móng phát triển trí thông minh và tư duy ngôn ngữ, khả năng giao tiếp của trẻ khi lớn lên. Học viện Nhi khoa Mỹ khuyên rằng, bố mẹ nên đọc sách cho con nghe hàng ngày từ khi trẻ được 6 tháng tuổi, bởi đây là khoảng thời gian bé đã bắt đầu biết thích thú nhìn ngắm những cuốn sách cùng với bạn mặc dù có thể trẻ chưa hiểu những gì được nghe.

Ngoài đọc sách cho trẻ nghe, bố mẹ cũng có thể cùng trẻ diễn kịch với đồ chơi, thay phiên nhau kể chuyện hay thậm chí yêu cầu trẻ kể lại một câu chuyện đã được nghe… những điều này cũng đều có tác dụng thúc đẩy trí thông minh phát triển cũng như kích hoạt khả năng ngôn ngữ, giao tiếp ở trẻ.

Nuôi dạy con thông minh

Bố mẹ dành thời gian đọc sách cho trẻ nghe từ nhỏ sẽ kích thích khả năng ngôn ngữ và thói quen đọc sách của trẻ khi lớn lên.

Thường xuyên trò chuyện với con

Thực tế ngày nay, nhiều bố mẹ cho trẻ sử dụng các thiết bị điện tử thông minh như ipad, điện thoại hay xem tivi quá nhiều để rảnh tay làm việc không phải là chuyện hiếm. Các chuyên gia sức khỏe cảnh báo, điều này không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí thông minh mà còn ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất của trẻ. Việc tiếp xúc với điện thoại, ipad thường xuyên khiến trẻ nhỏ bị giảm trí nhớ, ít/ sợ giao tiếp với người lạ và luôn thu mình lại với thế giới bên ngoài.

Nguy hiểm hơn, việc lạm dụng các thiết bị điện tử có thể làm gia tăng nguy cơ phát triển khối u, ung thư, các bệnh về mắt, tình trạng thừa cân béo phì và cong vẹo cột sống sau này. Vì vậy, bố mẹ hãy gần gũi như một người bạn với trẻ. Để làm được điều này, bố mẹ cần dành nhiều thời gian bên cạnh trò chuyện, hỏi han trẻ thường xuyên cũng như sẵn sàng trả lời mọi câu hỏi/ thắc mắc của trẻ mọi lúc mọi nơi.

Khuyến khích trẻ kết nối cùng bạn bè

Ngoài chơi cùng bố mẹ, người thân trong gia đình, việc tham gia vui chơi cùng những đứa trẻ lớn/ hoặc bạn bè cùng trang lứa sẽ giúp trẻ thêm dạn dĩ, tự tin và phát triển các kỹ năng mềm, xây dựng tinh thần đồng đội. Chưa kể, khi kết nối cùng nhiều bạn bè, trẻ sẽ học được cách sáng tạo, kết hợp ý tưởng, đồng thời, biết chú ý đến cảm nhận của người khác, bớt đi tính ương bướng, khó chịu.

Tạo sân chơi tập thể cho trẻ

Kết nối, vui chơi cùng bạn bè giúp tăng khả năng nhận thức và phát triển tư duy cho trẻ

2. Dạy trẻ thông minh sớm: Nuôi dưỡng sự sáng tạo của con

Kích thích tư duy của trẻ bằng những câu hỏi

Khi trẻ gặp một vấn đề khó khăn nào đó không thể xử lý, người lớn không nên vội giải quyết thay trẻ thay vào đó cần đưa ra những gợi ý, hướng dẫn trẻ cách xử lý phù hợp.

Theo đó, bố mẹ có thể đặt ra những câu hỏi để khơi gợi suy nghĩ, sự tò mò của trẻ hoặc khuyến khích, động viên trẻ suy nghĩ tìm giải pháp như “Con có nghĩ đến việc sẽ….”, “Ngoài cách đó ra hãy thử nghĩ xem còn cách nào khác để giải quyết nó không?”, “Vấn đề khá rắc rối đấy nhưng bố mẹ tin rằng con đủ thông minh để xử lý nó tốt”, “Nếu là bố mẹ, bố mẹ sẽ làm như thế này…”. Đây là cách nuôi dạy con thông minh, tự chủ trong tương lai.

Nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc ở trẻ

Không chỉ giúp trẻ thêm yêu đời, yêu mọi người – mọi thứ xung quanh mình, âm nhạc còn là bí quyết dạy con thông minh sớm từ nhỏ, bố mẹ có biết? Một số nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, một đứa trẻ khi được học/ tiếp xúc với một loại nhạc cụ nào đó từ nhỏ sẽ có khả năng tập trung cao độ, khả năng lập luận và tư duy logic, điều này giúp trẻ có thể học tốt các môn tự nhiên sau này.

Hơn nữa, việc tiếp xúc sớm với âm nhạc, thường xuyên chơi các loại nhạc cụ yêu thích còn giúp trẻ giảm áp lực, căng thẳng, stress trong học tập, biết cách cân bằng cảm xúc của chính mình cũng như luôn vui vẻ lạc quan, tăng thêm tự tin vào bản thân… Đây đều là những yếu tố quan trọng góp phần dẫn đến thành công, hạnh phúc của trẻ khi trưởng thành nhưng ít được bố mẹ chú trọng.

Nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc cho trẻ

Cho trẻ tiếp xúc sớm với âm nhạc không chỉ giúp trẻ thêm vui vẻ, yêu đời mà còn tăng trí thông minh.

3. Dạy trẻ thông minh sớm bằng cách đưa trẻ ra ngoài vận động

Theo khảo sát của Viện nghiên cứu giáo dục phát triển tiềm năng con người (IPD), có đến 85% người Việt tập thể dục chưa đến 30 phút mỗi ngày. Trẻ em Việt dành 3 tiếng mỗi ngày để ngồi xem tivi, chơi điện tử. Trong khi đó, môn Giáo dục thể chất tại trường học chỉ chiếm 90 phút trên tổng số 1.125 phút học tập mỗi tuần.

Từ thực tiễn này, nhiều nghiên cứu khoa học đã được thực hiện để khuyến khích trẻ tăng cường ra bên ngoài vận động. Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia đến từ Đại học Wollongong chỉ ra rằng, chỉ cần vận động 30 – 40 phút mỗi ngày giúp trẻ phát triển nhận thức và khả năng học tập tốt hơn.

Để trẻ có thể nhận được các lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe thể chất và trí não, bố mẹ nên dành thời gian đưa trẻ ra ngoài vận động mỗi ngày. Bố mẹ có thể cùng trẻ đi bộ/ đi dạo, đạp xe, bơi lội, chơi cầu lông… (hoặc chơi bất cứ môn thể thao nào trẻ yêu thích). Đây là những môn thể thao vừa tốt cho sức khỏe của trẻ vừa giúp trẻ khám phá những điều mới mẻ bên ngoài vừa giúp tăng thêm mối dây liên kết tình cảm giữa các thành viên trong gia đình.

Trong trường hợp không thể ra ngoài, bố mẹ hãy tạo sân chơi và rèn luyện kỹ năng vận động ngay tại nhà cho trẻ bằng cách đặt đệm sofa, gối, hộp hay đồ chơi trên sàn nhà và sau đó yêu cầu trẻ làm thế nào để di chuyển xung quanh/ hoặc tìm cách vượt qua các chướng ngại vật…

Phương pháp dạy con thông minh: Đưa trẻ ra ngoài vận động

Vận động khoảng 30 phút/ ngày sẽ giúp trẻ tăng khả năng nhận thức.

4. Cách nuôi dạy con thông minh: Thúc đẩy tinh thần học tập ở trẻ

Kích hoạt 2 bán cầu não

Muốn dạy trẻ thông minh như một nhà bác học, trước hết, bố mẹ cần tạo điều kiện thuận lợi để bé phát triển toàn diện cả hai bán cầu não. Bán cầu não trái thực hiện chức năng ngôn ngữ, chịu trách nhiệm xử lý những thông tin nghe được để đưa ra câu trả lời phù hợp, đồng thời giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến logic và tính toán. Bán cầu não phải chủ yếu chịu trách nhiệm về khả năng không gian, nhận diện khuôn mặt và cảm thụ âm nhạc, đồng thời giúp giải thích bối cảnh trò chuyện và âm điệu của người đối diện.

Theo các nhà khoa học, não trái sẽ điều khiển các hoạt động phần thân bên phải và ngược lại, não phải sẽ điều khiển các hoạt động phần thân bên trái. Chính vì vậy, việc khuyến khích trẻ hoạt động bằng hai tay sẽ kích thích sự phát triển đồng đều ở cả hai bán cầu não.

Làm thế nào dạy con thông minh

Hướng dẫn trẻ chơi các trò chơi thông minh

Tùy từng độ tuổi bố mẹ có thể “bày” các trò chơi phù hợp giúp kích thích trí thông minh cũng như tinh thần ham học tập ở trẻ. Theo đó, bố mẹ có thể cho trẻ chơi trò chơi câu đố để tăng khả năng tư duy, nhận thức; hoặc trò chơi ngữ âm, trò chơi ghi nhớ… để tăng sự tập trung, rèn luyện trí nhớ, tăng cường khả năng nhận thức.

Tạo cơ hội cho trẻ khám phá những điều mới mẻ

Bố mẹ hãy dành thời gian đưa con đi đó đây để tạo cho con cơ hội khám phá nhiều điều thú vị và mới mẻ bên ngoài. Điều này giúp tăng nhận thức về thế giới xung quanh, mở mang tầm mắt, bổ sung kiến thức, kích thích sự phát triển trí thông minh và tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu của trẻ ngay từ khi còn nhỏ.

Tạo môi trường học tập phù hợp cho trẻ

Môi trường học tập phù hợp, kết hợp việc thường xuyên khuyến khích tham gia các khóa học ngoại khóa không chỉ thúc đẩy tinh thần học tập của trẻ mà còn giúp kích thích trí thông minh ở trẻ hiệu quả. Đây cũng được xem là phương pháp dạy con thông minh nhiều bố mẹ hiện đại đang áp dụng.

Ngoài môi trường trường học, môi trường ở nhà cũng quan trọng không kém, quyết định cách nuôi dạy con thông minh của bố mẹ có thật sự hiệu quả hay không. Theo đó, nếu trẻ nhận được đầy đủ tình yêu thương từ bố mẹ, thêm vào đó là sự động viên, khuyến khích/ khen ngợi những nỗ lực trẻ đạt được cũng như những lời góp ý chân thành, nhẹ nhàng với những việc trẻ chưa làm tốt… sẽ giúp trẻ luôn tự tin vào chính bản thân mình, từ đó phát triển trí thông minh.

Cách giúp trẻ thông minh toàn diện qua chế độ dinh dưỡng

Ngoài những cách nuôi dạy con thông minh nêu trên, một yếu tố cực kỳ quan trọng không thể không nhắc đến đó chính là chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý quyết định phần lớn đến trí thông minh của mọi đứa trẻ.

Cách giúp trẻ thông minh toàn diện qua chế độ dinh dưỡng

Chăm sóc dinh dưỡng đúng cách sẽ giúp trẻ phát triển trí não hiệu quả.

PGS.TS.BS Lê Bạch Mai cho biết, giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi được xem là khoảng thời gian vàng nuôi dưỡng và kích thích trí thông minh của trẻ, do đó, bố mẹ cần tìm kiếm và xây dựng cách nuôi dạy con thông minh thật khoa học, phù hợp và đúng cách. Cụ thể, chế độ dinh dưỡng của trẻ cần đầy đủ các nhóm dưỡng chất chính và đa dạng các loại thực phẩm tự nhiên tốt cho não bộ:

Chất đạm (protein) có trong trứng, cá, thịt, đậu, lạc… không chỉ quan trọng đối với sự phát triển thể chất mà còn quan trọng với sự phát triển trí não của trẻ, giúp trẻ tăng cường sự tập trung, tăng mức độ tỉnh táo và khả năng tư duy. Ngược lại, cơ thể trẻ nếu thiếu đạm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và não bộ.

  • Chất bột đường (carbohydrate) cung cấp năng lượng cho cơ thể và trí não hoạt động hiệu quả. Nếu chế độ ăn của trẻ thiếu chất bột đường, hoạt động của não bộ sẽ bị ảnh hưởng, đồng thời trí nhớ, khả năng tập trung cũng sẽ bị suy giảm nghiêm trọng. Nguồn carbohydrate dồi dào nhất có thể tìm thấy trong ngũ cốc nguyên hạt và các loại trái cây.
  • Chất béo (lipid): Đây là nhóm chất cần thiết cho sự phát triển trí não của trẻ (thành phần của não bộ chiếm 60% là chất béo) đặc biệt là giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi. Chất béo rất giàu năng lượng, là dung môi giúp hòa tan các vitamin A, D, E, K để cơ thể dễ hấp thu. Một số loại dầu thực vật (dầu hướng dương, dầu mè, dầu đậu nành…) là nguồn cung cấp acid béo không no cần thiết cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.
  • Vitamin và khoáng chất cũng rất quan trọng đối với sự phát triển não bộ của trẻ, trong đó, sắt là một khoáng chất quan trọng giúp duy trì đủ số lượng hồng cầu mang oxy đến não. Nếu cơ thể thiếu sắt sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của não bộ, gây thiếu oxy não dẫn đến các vấn đề về nhận thức, trí nhớ ở trẻ nhỏ suy giảm, mất tập trung, hay buồn ngủ ảnh hưởng đến kết quả học tập.
  • Ngoài ra, i-ốt, kẽm, đồng, phốt pho, crom, selen cũng là những dưỡng chất tối quan trọng đối với sự phát triển thể chất và cả não bộ trẻ, do đó, bố mẹ nên chú ý bổ sung đầy đủ. Các loại thực phẩm chứa chúng có thể kể đến như: trứng, hàu, các loại thịt đỏ, rong biển, đậu xanh, đậu lăng, gan, rau xanh, so cô la đen, tôm hùm…

Theo đó, trong thời kỳ vàng từ 0 đến 6 tuổi, nếu trẻ được chăm sóc dinh dưỡng khoa học, đúng cách cùng với việc kích hoạt não bộ phát triển bằng các hoạt động dựa trên bốn khía cạnh then chốt: tư duy, cảm xúc, vận động và giao tiếp sẽ xây dựng nền tảng giúp dạy trẻ thông minh sớm hiệu quả, PGS.TS.BS Lê Bạch Mai nhấn mạnh.

 bí quyết dạy con thông minh

Trẻ nhỏ được tư vấn cùng bác sĩ dinh dưỡng tại Nutrihome

Tại Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome, quy trình khám và tư vấn dinh dưỡng được xây dựng khoa học từ việc thăm khám, xét nghiệm chẩn đoán, xây dựng khẩu phần đến thiết kế thực đơn theo sở thích của trẻ, hướng dẫn lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn khoa học, hỗ trợ hấp thu trọn vẹn dưỡng chất, góp phần phát triển trí thông minh cho trẻ. Vì vậy, để giúp trẻ phát triển thể chất và trí thông minh tối ưu, bố mẹ có thể đặt lịch khám, tư vấn để được các chuyên gia, bác sĩ tại Nutrihome hỗ trợ.

Một số mẹo khác giúp nuôi dạy con thông minh

Cuối cùng, muốn dạy bé thông minh như một nhà bác học, trước hết, bố mẹ cần tạo điều kiện thuận lợi để bé phát triển toàn diện cả hai bán cầu não. Bán cầu não trái thực hiện chức năng ngôn ngữ, chịu trách nhiệm xử lý những thông tin nghe được để đưa ra câu trả lời phù hợp, đồng thời giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến logic và tính toán. Bán cầu não phải chủ yếu chịu trách nhiệm về khả năng không gian, nhận diện khuôn mặt và cảm thụ âm nhạc, đồng thời giúp giải thích bối cảnh trò chuyện và âm điệu của người đối diện.

Các nhà khoa học cho biết, não trái sẽ điều khiển các hoạt động phần thân bên phải và ngược lại, não phải sẽ điều khiển các hoạt động phần thân bên trái. Chính vì vậy, việc khuyến khích trẻ hoạt động bằng hai tay sẽ kích thích sự phát triển đồng đều ở cả hai bán cầu não. Đồng thời, bố mẹ có thể cho trẻ thực hiện các bài tập riêng dành cho não bộ.

Có thể nói, dạy bé thông minh sớm là mong muốn của rất nhiều bậc cha mẹ. Vì vậy, việc tìm kiếm phương pháp, cách nuôi dạy con thông minh là cực kỳ quan trọng, quyết định trực tiếp đến khả năng phát triển toàn diện về trí não của con. Bên cạnh các tác động từ môi trường sống, vận động, các phương pháp học và chơi cùng con thì bí quyết dạy con thông minh còn bắt nguồn từ chế độ dinh dưỡng và ăn uống hằng ngày của con, những điều tưởng chừng rất nhỏ và bố mẹ vô tình bỏ qua. Để chuẩn bị cho trẻ chế độ dinh dưỡng nhằm phát triển thể chất, trí não toàn diện, bố mẹ có thể cho trẻ đến gặp các chuyên gia dinh dưỡng để có được sự tư vấn đúng đắn và hiệu quả nhất.

Đánh giá bài viết
07:54 15/08/2022