Cách nêm gia vị cho bé ăn dặm theo từng độ tuổi

Cố vấn chuyên môn
Chức Vụ: Bác sĩ Dinh dưỡng
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng - Y học Vận động Nutrihome

Nên hay không nên sử dụng gia vị cho bé ăn dặm hay gia vị cho bé ở các độ tuổi nói chung là điều nhiều cha mẹ băn khoăn. Việc nêm gia vị sai cách có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ, do đó ba mẹ cần lưu ý. 

Bài viết có sự tư vấn chuyên môn của BS Trần Thị Trà Phương, Giám đốc Bộ phận Tiết chế, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome 

Khi nào nên nêm gia vị cho bé?

Vị giác của trẻ nhỏ dưới 3 tuổi nhạy cảm hơn người trưởng thành gấp nhiều lần do trẻ có khoảng 10.000 chồi vị giác, trong khi con số này ở người lớn chỉ khoảng 5000. Vì vậy, ba mẹ không nên lấy vị giác của người lớn làm tiêu chuẩn để quy đổi khẩu vị của trẻ. 

Bên cạnh đó, ở giai đoạn này, vị giác của trẻ chưa hoặc ít phân biệt được các vị chua, cay, mặn, ngọt, đắng và thận của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. Việc nêm gia vị quá mức không chỉ gây rối loạn vị giác, giảm khả năng hấp thụ kẽm, gây biếng ăn, mà còn tạo gánh nặng cho thận, tăng nguy cơ trẻ mắc phải một số bệnh như huyết áp cao, suy thận, rối loạn nhịp tim, thậm chí gây tổn thương não bộ. 

Do đó, việc nêm gia vị cho bé, ví dụ gia vị cho bé ăn dặm 6 tháng tuổi, 1 tuổi hay lớn hơn, cần tuân theo nguyên tắc về loại và liều lượng của từng loại gia vị để bảo đảm không ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Nhiều cha mẹ thắc mắc nên hay không nên nêm gia vị cho bé 1 tuổi trở lên

Nhiều cha mẹ thắc mắc nên hay không nên nêm gia vị cho bé 1 tuổi trở lên

Cha mẹ không nên nêm thêm gia vị cho bé ăn dặm 6 tháng tuổi đến 7 tháng tuổi, bởi các loại thực phẩm thường có một lượng muối nhất định không phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ. Bắt đầu từ giai đoạn trẻ 8 tháng tuổi, mẹ có thể nêm các gia vị cho bé với loại và lượng phù hợp.

Các loại gia vị cho bé ăn dặm phù hợp và lượng gia vị trong 1 ngày

Hạt nêm

Hạt nêmgia vị cho bé ăn dặm mà thực tế có nhiều mẹ đang dùng, vì nghĩ rằng nó giúp món ăn của bé tăng độ thơm ngon, hấp dẫn và bổ sung thêm các chất dinh dưỡng từ thịt, cá, rau củ cho bé. Tuy nhiên việc sử dụng hạt nêm cho bé, nếu có, cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau:

  • Chỉ nên bắt đầu cho thêm hạt nêm trong thực đơn ăn dặm cho bé từ 2 tuổi trở lên với liều lượng phù hợp. Trẻ dưới 1 tuổi không nên dùng và với trẻ 1-2 tuổi, nếu dùng phải dùng loại hạt nêm được chế biến 100% từ các loại thực phẩm tự nhiên mà trẻ có thể ăn được. 
  • Cha mẹ không nên sử dụng các loại hạt nêm thông thường mà nên sử dụng các hạt nêm từ rau củ hoặc hạt nêm từ thịt gà, thịt heo dành riêng cho bé. 
  • Ngoài cách tự làm hạt nêm tại nhà, cha mẹ có thể chọn mua các loại hạt nêm có nguồn gốc thực vật từ các thương hiệu uy tín, đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ nhỏ.

Về liều lượng hạt nêm cho bé, cha mẹ có thể tham khảo thông tin theo bảng sau:

Độ tuổi Lượng hạt nêm 
Trẻ từ 6 tháng đến 24 tháng tuổi Không nên dùng
Trẻ từ 2 – 3 tuổi ½ thìa cà phê
Trẻ từ 3 tuổi trở lên Có thể ăn thức ăn giống người lớn, nhưng cha mẹ không nên cho trẻ ăn quá mặn hoặc quá nhạt.

Các loại gia vị cho bé không nên dùng

Muối

Muối là một trong những gia vị quan trọng đối với cơ thể của chúng ta. Do đó một số cha mẹ cho rằng, cần nêm thêm muối vào thực đơn ăn dặm của trẻ. 

Tuy nhiên, một số loại thực phẩm như tôm, mực, cua, trứng, gan heo, rong biển, rau xanh, đậu phộng, phô mai, bột mì, mì sợi,… đều có chứa lượng muối i-ốt nhất định. Việc nêm thêm muối như một loại gia vị cho bé có thể khiến trẻ bị thừa muối i-ốt, từ đó tăng nguy cơ mắc bệnh bướu cổ. Thừa muối lâu dài cũng gây áp lực cho thận làm trẻ dễ mắc các bệnh cao huyết áp, suy thận, suy tim mạch,…

Cha mẹ cần cân nhắc kỹ lưỡng về liều lượng khi nêm gia vị cho bé

Cha mẹ cần cân nhắc kỹ lưỡng về liều lượng khi nêm gia vị cho bé

Ngoài ra, việc dư thừa muối khiến trẻ dễ bị biếng ăn, mỏi mệt vì cơ thể mất cân bằng nước, đồng thời làm giảm khả năng hấp thụ canxi và làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển chiều cao của trẻ. 

Tốt nhất, cha mẹ nên bổ sung thêm muối thông qua các loại thực phẩm tự nhiên thay vì tăng thêm gia vị trong món ăn của bé. Nếu muốn nêm thêm muối trong thực đơn của trẻ, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng có chuyên môn để biết được cách nêm cũng như liều lượng phù hợp với độ tuổi của trẻ.

Bột ngọt

Nhiều cha mẹ thường có thói quen thêm bột ngọt chế biến sẵn để giúp món ăn thêm ngon, ngọt, hấp dẫn. Tuy nhiên, cha mẹ không nên thêm loại gia vị này trong thực đơn ăn dặm của trẻ dưới 2, 3 tuổi. 

Nêm thêm quá nhiều bột ngọt hoặc các gia vị khác trong thức ăn có thể tạo thành thói quen ăn uống không lành mạnh cho trẻ, gây rối loạn vị giác và gián tiếp làm trẻ bị biếng ăn, chán ăn. Do chất glutamate có trong bột ngọt có thể gây ức chế thần kinh, đau đầu, co giật,… Việc lạm dụng bột ngọt cũng làm giảm khả năng hấp thụ canxi, tăng nguy cơ loãng xương sớm ở trẻ. 

Một số lưu ý khi sử dụng gia vị cho bé ăn dặm

Ngoài những lưu ý trên, cha mẹ nên quan tâm đến một số chú ý sau trong trường hợp có sử dụng gia vị cho bé:

  • Tránh thêm các chất tạo màu, tạo mùi nhân tạo trong thực đơn của trẻ.
  • Trước khi cho trẻ ăn, cha mẹ vẫn nên nếm thử trước để bảo đảm món ăn không quá nhạt hoặc quá mặn.
  • Khi nêm thêm gia vị cho bé, cha mẹ cần sử dụng chính xác liều lượng, đặc biệt không được dùng quá nhiều.
  • Cha mẹ có thể thêm một lượng nhỏ phô mai vào khẩu phần vì trong phô mai có chứa một lượng muối nhất định. Ngoài muối, phô mai còn chứa nhiều chất dinh dưỡng khác như vitamin A, vitamin D, kẽm, canxi,…
  • Cha mẹ nên tham khảo trước ý kiến của bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng trước khi thêm loại gia vị mới trong món ăn của trẻ, đặc biệt là các loại gia vị dễ gây dị ứng như hạt tiêu, ớt,…
  • Cha mẹ không nên ngay lập tức nêm gia vị cho bé theo liều lượng chuẩn từ ngay các bữa ăn đầu tiên. Trong các bữa đầu, cha mẹ chỉ cần cho một lượng ít gia vị sau đó tăng dần để bé tập làm quen với mùi vị mới.
  • Khi thử cho bé nếm thử loại gia vị mới, cha mẹ nên theo dõi biểu hiện của bé trong khoảng 4 – 5 ngày để quan sát phản ứng của bé đối với việc thay đổi thức ăn như thế nào.
  • Cha mẹ chỉ nên cho trẻ sử dụng tối đa hai loại gia vị trong một món ăn.

Trẻ nhỏ ở mỗi một độ tuổi cần có chế độ dinh dưỡng, cách chế biến thực phẩm và nêm gia vị khác nhau. Cha mẹ cần tìm hiểu cũng như trang bị đầy đủ kiến thức về dinh dưỡng và cách điều chỉnh gia vị cho bé, đặc biệt là khi chăm sóc trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Khẩu vị của trẻ nhỏ cũng không ngừng thay đổi khi con lớn lên từng ngày, do đó cha mẹ càng cần biết cách điều chỉnh gia vị cho bé trong các món ăn hằng ngày để đảm bảo sức khỏe cho con yêu. 

Cùng bác sĩ Nutrihome tìm hiểu nhu cầu sử dụng gia vị cho bé

Cùng bác sĩ Nutrihome tìm hiểu nhu cầu sử dụng gia vị cho bé

Bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng tại Phòng khám Dinh dưỡng và Y học Vận động Nutrihome có thể hướng dẫn chính xác cho các bậc cha mẹ về cách sử dụng gia vị cho bé theo từng độ tuổi. Ngoài ra, Nutrihome có thể dựa trên quy trình thăm khám, xét nghiệm từ đó hỗ trợ cha mẹ xây dựng thực đơn theo độ tuổi, thể trạng, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.