Thiếu Vitamin C ở trẻ: Những điều có thể mẹ chưa biết

Vitamin C là loại vitamin rất cần thiết đối với trẻ em để có sức khỏe và sự phát triển tốt. Nhưng liệu có thể xem vitamin C như một “tấm khiên” vững chãi bảo vệ trẻ khỏi mọi loại bệnh? Và bạn đã hiểu đúng, đầy đủ về loại vitamin này?

Bổ sung vitamin C cho trẻ quan trọng như thế nào?

Vitamin C có cần thiết cho trẻ?

Đúng

Vitamin C – còn được gọi là acid ascorbic rất quan trọng trong việc hình thành collagen, mạch máu, sụn và cơ, chất dẫn truyền thần kinh. Vitamin C có nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể.

  • Vitamin C được biết đến như một chất chống oxy hóa. Điều này có nghĩa là nó có thể sửa chữa và bảo vệ tế bào trong cơ thể, bảo vệ bé khỏi nhiễm trùng.
  • Vitamin C giúp da, dây chằng, cơ của bé phát triển, đồng thời giúp chữa lành vết cắt và vết trầy xước nhờ khả năng tổng hợp collagen.
  • Vitamin C giúp trẻ hấp thụ chất sắt từ thực phẩm. Không có vitamin C, thật khó để cơ thể có được lượng sắt cần thiết cho hoạt động của cơ thể.

Vitamin C giúp tăng cường sức đề kháng với các bệnh lây nhiễm?

Chưa đúng

Có rất nhiều nghiên cứu về tác dụng của vitamin C trong phòng và điều trị bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn, vi rút. Nhưng vẫn chưa có nghiên cứu nào xác nhận vai trò này của vitamin C, mặc dù trong thực tế, nhu cầu vitamin C có tăng hơn sau những đợt nhiễm trùng.

Uống vitamin C KHÔNG ngăn ngừa cảm lạnh?

Đúng

Theo TS.BS Phạm Thị Thu Hương, Nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Bác sĩ Trưởng Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome, có rất nhiều thảo luận về lợi ích của vitamin C trong việc ngăn ngừa cảm lạnh thông thường. Chủ đề này đã được nghiên cứu rộng rãi nhưng tất cả các bằng chứng cho thấy vitamin C không ngăn ngừa hoặc giúp điều trị cảm lạnh.

Có một số ý kiến ​​cho rằng vitamin C có thể rút ngắn thời gian mắc bệnh. Tuy nhiên, bổ sung vitamin C thường xuyên không làm giảm tỷ lệ mắc hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của cảm lạnh.

Điều đó có nghĩa là ba mẹ không nên xem việc uống bổ sung vitamin C hàng ngày trong những tháng mùa đông như một biện pháp phòng ngừa cảm lạnh thông thường.

Mẹ có thể bổ sung vitamin C tự nhiên cho trẻ qua chế độ dinh dưỡng hằng ngày

Dấu hiệu trẻ thiếu vitamin C có phải là chảy máu bầm, chảy máu cam, chảy máu chân răng?

Đúng

Biểu hiện sớm nhất của thiếu vitamin C là viêm nướu, chảy máu chân răng, xuất huyết dạng điểm dưới da. Tình trạng thiếu vitamin C kéo dài sẽ dẫn đến giai đoạn toàn phát của bệnh Scurvy với các biểu hiện như:

  • Xuất huyết nhiều nơi: chảy máu cam, mảng xuất huyết dưới da, khối máu tụ trong mô
  • Thiếu máu
  • Da đỏ, nâu, khô
  • Vết thương nhỏ khó lành
  • Yếu cơ
  • Xương mềm, dễ gãy
  • Răng mất mô xương, viêm nha chu
  • Trầm cảm

Thiếu vitamin C rất hiếm gặp ở trẻ em, trừ khi bị kém hấp thu đường ruột, trẻ em bị suy dinh dưỡng, chế độ ăn uống không khoa học.

NHU CẦU VITAMIN C KHUYẾN NGHỊ CHO TRẺ EM VIỆT NAM

Lứa tuổi Hàm lượng Vitamin C (mg/ngày)
< 6 tháng 40
6 tháng – 6 tuổi 40-55
7- 9 tuổi 55-60
10-18 tuổi 75-100

Bảng Nhu cầu vitamin C khuyến nghị cho trẻ em Việt Nam (Theo Nhu cầu Dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam – 2016)

Ngộ độc vitamin C là ngộ độc thường gặp nhất?

Đúng

Cơ thể không thể hình thành hoặc sản xuất vitamin C mà phụ thuộc vào các nguồn thực phẩm hoặc các loại vitamin tổng hợp. Nồng độ tối đa không gây độc là 2000mg/ngày.

TS.BS Phạm Thị Thu Hương chô biết, do cộng đồng thường lầm tưởng vitamin C chống stress và tăng sức đề kháng cộng với suy nghĩ vitamin C có thể tan trong nước và thải qua đường tiết niệu nên có thói quen lạm dụng (đặc biệt là vitamin C tổng hợp) dẫn đến thừa vitamin C. Biểu hiện ngộ độc bao gồm đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, nổi mẩn đỏ, tăng dị cảm da.

Vì thế, nếu muốn cho trẻ bổ sung vitamin C tổng hợp phải cần có sự tư vấn của các bác sĩ chuyên gia. Chuyên gia sẽ chỉ định bổ sung vitamin C trong trường hợp thật sự cần thiết.

Mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung vitamin C tổng hợp cho con

Nhóm thực phẩm chứa vitamin C chỉ có cam, chanh, quýt, bưởi?

Sai

Trái cây họ cam quýt (như cam và bưởi) và nước ép của chúng có rất nhiều vitamin C. Ngoài ra, hầu hết có các loại trái cây và rau quả đều là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào trong khẩu phần ăn hằng ngày. Để trẻ hấp thu đầy đủ lượng vitamin C, ba mẹ nên cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm bao gồm các loại trái cây và rau quả khác như bông cải xanh, dâu tây, dưa đỏ, khoai tây và cà chua.

THÀNH PHẦN VITAMIN C CÓ TRONG CÁC LOẠI THỰC PHẨM
Thực phẩm Hàm lượng Vitamin C (mg)
1/4 trái ổi 82,5
1/4 trái ớt chuông 47,5
1/4 trái đu đủ 47,5
1/4 trái kiwi 41
1/2 trái cam 30
1/4 búp bông cải xanh 30
3 quả dâu tây vừa 21
1/4 trái bưởi 23
1/4 trái dưa 17
1/4 trái xoài 11
1/4 trái cà chua 5
1/4 chén rau bina 4,5
1/4 chén khoai tây nấu chín 3
1/4 trái chuối 2

>> Xem thêm: Trẻ thiếu vitamin A: Biểu hiện, nguyên nhân và cách phòng ngừa

Vitamin C trong trái cây, rau củ rất dễ bị “bốc hơi”?

Đúng

Vitamin C là loại vitamin dễ hao hụt, “bay hơi” nhất khi tiếp xúc với ánh nắng, không khí, nhiệt độ cao. Dưới đây là những mẹo giúp các mẹ bảo tồn lượng vitamin C trong rau quả một cách hiệu quả.

  • Lựa chọn thực phẩm tươi mới: Mẹ nên chọn trái cây, rau củ tươi, còn nguyên vẹn, tươi, không bị cũ, dập nát hoặc các loại có dấu hiệu chín ép. Tốt nhất là nên ăn sống các loại rau trái, không qua chế biến để bảo đảm lượng vitamin C ít bị hao hụt. Rau trái cây mua về nên sử dụng ngay trong ngày.
  • Tránh ánh nắng trực tiếp: Ánh nắng mặt trời khiến rau quả héo úa, mất nước dẫn đến mất nhiều loại vitamin trong đó có vitamin C. Vì vậy nên bảo quản thực phẩm giàu vitamin C trong môi trường mát, tránh để ở nơi nhiệt độ cao.
  • Rửa rau quả trước khi cắt gọt: Việc cắt gọt, thái nhỏ rau quả rồi đem đi rửa sẽ khiến cho lượng vitamin C bị cuốn trôi theo dòng nước. Khi rửa nên nhẹ tay, tránh để thực phẩm chèn ép nhau gây dập nát. Cũng không nên ngâm rau trái quá lâu trong nước vì vitamin C rất dễ hòa tan trong nước. Chỉ nên ngâm khoảng 15-20 phút.
  • Hạn chế nấu ở nhiệt độ cao: Nhiệt độ càng cao, vitamin C càng dễ “bốc hơi”, vì vậy nên hạn chế nấu rau, củ ở nhiệt độ cao mà thay vào đó nên hấp, luộc với ít nước (để tránh vitamin C hòa tan trong nước) hoặc dùng lò vi sóng chế biến trong thời gian ngắn.
  • Ăn ngay sau khi chế biến: Nên sử dụng thức ăn ngay sau khi chế biến vì để càng lâu, lượng vitamin C trong món ăn sẽ càng giảm. Càng hâm nóng nhiều lần thì lượng vitamin C sẽ mất đi càng nhiều.

Tại Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome, quy trình khám, tư vấn và điều trị các bệnh lý dinh dưỡng được tiến hành dựa trên kết quả xét nghiệm chính xác, với các chuyên gia giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm và hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại bậc nhất, từ đó đưa ra các phác đồ điều trị hiệu quả bao gồm sử dụng thuốc, sản phẩm hỗ trợ, hướng dẫn tập luyện, xây dựng thực đơn cá nhân hóa chuyên biệt, và hướng dẫn lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn theo chuẩn khoa học… Quy trình chuẩn khép kín giúp người bệnh được chăm sóc toàn diện, chuyên nghiệp, góp phần quan trọng trong việc phòng và hỗ trợ điều trị tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng nói chung và thiếu vitamin C ở trẻ nói riêng.

Thanh Thanh