[Hỏi – Đáp] Trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón: cha mẹ nên làm gì?

Trẻ 4 tháng bị táo bón là một hiện tượng phổ biến bởi hệ tiêu hóa của trẻ ở thời điểm này chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan, đặc biệt là đối với trường hợp trẻ 4 tháng bị táo bón kéo dài. Để tránh được những hậu quả khó lường, cha mẹ cần trang bị đủ kiến thức về táo bón nhằm xử lý kịp thời ngay khi trẻ có biểu hiện này.

Nguyên nhân trẻ 4 tháng bị táo bón

Trẻ bị thiếu chất dinh dưỡng

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bé 4 tháng bị táo bón là cơ thể của trẻ thiếu hụt chất xơ. Chất dinh dưỡng này có vai trò quan trọng đối với quá trình tiêu hóa, giúp giữ cho phân của trẻ mềm và xốp. Cơ thể thiếu chất xơ có thể làm phân của trẻ bị khô cứng, khiến trẻ đại tiện khó khăn. 

Điều này có thể do chế độ ăn của mẹ thiếu chất xơ, từ đó làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ và khiến trẻ bị táo bón.

Trẻ 4 tháng bị táo bón

Cơ thể thiếu chất xơ có thể dẫn đến tình trạng trẻ 4 tháng bị táo bón

Trẻ không được uống đủ nước

Nước đóng vai trò là dung môi hòa tan nhiều chất dinh dưỡng khác nhau. Việc cung cấp đủ nước cho cơ thể sẽ giúp hệ tiêu hóa và bài tiết hoạt động hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng phân khô cứng.

Trẻ 4 tháng bị táo bón có thể do trẻ bú mẹ quá ít hoặc cữ bú quá dài, bởi vậy mẹ cần đặc biệt lưu ý về lượng sữa trẻ bú mỗi ngày.

Trẻ uống sữa công thức quá sớm

Bé 4 tháng tuổi bị táo bón do sữa công thức là một trong những trường hợp thường gặp. Nhiều cha mẹ tập cho trẻ uống sữa công thức bởi nhiều nguyên nhân khác nhau như mẹ bị thiếu sữa, lo sữa mẹ “nóng”, muốn trẻ bụ bẫm hơn,… Tuy nhiên, hệ tiêu hóa của trẻ 4 tháng tuổi còn rất  non nớt, chưa kịp thích ứng, cũng như tiêu hóa các loại thức ăn khác ngoài sữa mẹ. 

Bên cạnh đó, sữa công thức thường dễ gây táo bón, khó tiêu do thành phần  phức tạp.  Sữa có hàm lượng dinh dưỡng cao cũng dễ gây nên tình trạng nóng trong và táo bón kéo dài đối với trẻ 4 tháng tuổi.

Trẻ ít vận động

Việc trẻ 4 tháng tuổi ít vận động cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và bài tiết. Điều này có thể làm giảm nhu động ruột, từ đó gây ra tình trạng táo bón. 

nguyên nhân Trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón

Trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón do lười vận động là trường hợp thường gặp 

Bởi vậy để hạn chế tình trạng kém vận động ở trẻ, cha mẹ không nên để trẻ nằm ngủ hoặc nằm cũi quá lâu. Ngoài ra, cha mẹ có thể dùng đồ chơi để kích thích trẻ vận động chân tay, khuyến khích trẻ tập lật, tập lẫy,…

Phản xạ đi ngoài tự nhiên của trẻ gặp vấn đề

Một trong những nguyên nhân khiến trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón kéo dài có thể do phản xạ đi ngoài của trẻ gặp vấn đề. Phản xạ này xuất hiện do nhu động co bóp đại tràng và được điều khiển bởi hệ thần kinh. Khi trẻ gặp vấn đề về hệ thần kinh có thể ảnh hưởng đến phản xạ đi ngoài tự nhiên và gây ra tình trạng táo bón.

Trẻ có dị tật bẩm sinh ở hệ tiêu hóa

Một số những dị tật bẩm sinh như tắc ruột phân su, phình đại tràng, hẹp ống hậu môn,… sẽ  ảnh hưởng đến khả năng bài tiết của trẻ, khiến trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón. Nếu nghiêm trọng, những dị tật này còn khiến trẻ khó chịu và đau đớn. 

Dấu hiệu của một số bệnh lý

Bé 4 tháng bị táo bón có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý sau:

  • Xơ nang: Đây là một loại rối loạn di truyền gây ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể, trong đó có hệ tiêu hóa. Xơ nang có thể bịt kín những ống men tiêu hóa trong cơ thể, ngăn cản enzyme đi xuống ruột non từ đó giảm hiệu quả hoạt động của đường ruột.

Dấu hiệu trẻ bị táo bón

Trẻ 4 tháng bị táo bón có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý

  • Suy giáp bẩm sinh: Bệnh suy giáp hạn chế sự phát triển hoàn thiện của cơ thể và các cơ quan trong cơ thể. Từ đó làm suy giảm chức năng của hệ tiêu hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu hóa và bài tiết.
  • Bệnh lý về thần kinh: Hệ thần kinh thực vật chịu trách nhiệm điều khiển phản xạ đi ngoài tự nhiên. Nếu chức năng của hệ thần kinh này suy giảm có thể gây nên tình trạng trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón.

Một số nguyên nhân khác khiến trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón

Bên cạnh những nguyên nhân trên, bé 4 tháng tuổi cũng có thể bị táo bón kéo dài do tác dụng cả các loại thuốc kháng sinh hoặc khi trẻ bị ốm sốt. Khi sức đề kháng của trẻ suy giảm sẽ làm thân nhiệt tăng cao, cơ thể sẽ tiến hành tái hấp thu nước ở ruột để làm mát cơ thể, từ đó làm phân bị khô và gây ra tình trạng táo bón.

Hướng dẫn mẹ chăm sóc và điều trị táo bón cho trẻ 4 tháng tại nhà

Thay đổi chế độ sinh dưỡng

Về dinh dưỡng, mẹ cần lưu ý bổ sung đầy đủ chất xơ trong chế độ ăn hằng ngày bằng cách tích cực ăn rau, củ, quả. Đồng thời cần hạn chế những món ăn không tốt đối với hệ tiêu hóa như đồ cay nóng, nhiều đường, nhiều dầu mỡ,… cũng như các đồ uống chứa cồn, chất kích thích. 

Trẻ 4 tháng bị táo bón phải làm sao

Mẹ nên bổ sung đầy đủ chất xơ trong chế độ ăn hằng ngày 

Về thói quen sinh hoạt, cha mẹ cần khuyến khích, tăng cường vận động cho trẻ bằng cách giúp trẻ thực hiện các bài tập đơn giản như đạp xe tại chỗ, co duỗi chân tay, lẫy, lật,…. Ngoài ra, cha mẹ có thể tập cho trẻ thói quen đi vệ sinh theo khung giờ cố định mỗi ngày. Thời điểm đi vệ sinh tốt nhất là khi trẻ mới thức dậy vào sáng sớm. Thói quen này không chỉ cải thiện tình trạng trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón mà còn làm sạch đường ruột, từ đó kích thích khả năng hấp thu chất dinh dưỡng của cơ thể.

>> Xem thêm:  Trẻ táo bón nên ăn gì để dễ đi ngoài và nhanh khỏi?

Bổ sung nước

Nước hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru và hiệu quả. Mẹ có thể bổ sung nước cho trẻ bằng cách tăng số lần bú trong ngày và thời lượng mỗi lần bú. Mẹ tuyệt đối không được bổ sung nước cho trẻ bằng nước lọc hoặc nước hoa quả vì cơ thể  trẻ không thể hấp thu ở độ tuổi này.

Massage bụng

Thực hiện massage bụng cho trẻ có thể làm giảm nhẹ tình trạng trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón. Động tác massage kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng phân bị ứ đọng trong ống tiêu hóa, gây nên táo bón. Cha mẹ có thể thực hiện massage bụng cho trẻ theo cách đơn giản sau:

  • Đặt trẻ nằm ngửa trên bề mặt phẳng như giường hoặc thảm yoga.
  • Xoa hai bàn tay nóng ấm bằng cách chà sát. 
  • Dùng lòng bàn tay áp lên bụng và xoa nhẹ quanh bụng của trẻ theo chiều kim đồng hồ.
  • Thực hiện thao tác xoa bụng khoảng 50 lần, hạn chế dùng lực mạnh gây áp lực lên xương sườn và bàng quang của trẻ.

Táo bón ở trẻ 4 tháng tuổi

Massage bụng có thể khắc phục vấn đề bé 4 tháng bị táo bón

Đa số trường hợp trẻ 4 tháng tuổi bị táo bón cha mẹ đều có thể khắc phục tại nhà. Tuy nhiên, nếu phát hiện những dấu hiệu bất thường khác bên cạnh táo bón như  trẻ thường xuyên quấy khóc, mệt mỏi, bú kém hay táo bón kéo dài,… cha mẹ nên đưa trẻ đến khám tại các cơ sở y tế uy tín và chất lượng. Mặc dù bé 4 tháng tuổi bị táo bón không quá nguy hiểm nhưng cha mẹ không nên chủ quan mà cần áp dụng kịp thời các giải pháp phù hợp để giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và toàn diện.