Sự phát triển của trẻ 4 tuổi như thế nào là tốt?

Cố vấn chuyên môn
Chức Vụ: Bác sĩ Dinh dưỡng
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng - Y học Vận động Nutrihome

Trẻ 4 tuổi hay bé 4 tuổi đã bắt đầu có sự thay đổi về mọi mặt từ thể chất, tâm lý đến hành vi. Do đó, cha mẹ cần nắm được những kiến thức chung về sự phát triển của bé trong giai đoạn này để điều chỉnh cách chăm sóc và giáo dục phù hợp.

Bài viết có sự tư vấn chuyên môn bởi PGS.TS.Đại tá Nguyễn Thanh Chò, Chuyên gia Dinh dưỡng trong lĩnh vực điều trị của Bộ Y tế; Bác sĩ Dinh dưỡng, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome

Tâm lý trẻ 4 tuổi như thế nào? Giáo dục trẻ 4 tuổi ra sao? Đâu là những kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi mà ba mẹ nên lưu ý? Hãy cùng Nutrihome tìm hiểu chi tiết về bé 4 tuổi trong bài viết sau đây!

Ở tuổi lên 4, trẻ sẽ có nhiều thay đổi về thể chất, tâm lý

Ở tuổi lên 4, trẻ sẽ có nhiều thay đổi về thể chất, tâm lý. Trẻ sử dụng ngôn ngữ tốt hơn và có thể kiểm soát cảm xúc của mình

Những thay đổi của trẻ 4 tuổi

1. Thể chất

Khi trẻ 4 tuổi, bé trai thường có cân nặng trung bình trong khoảng từ 14,4kg – 18,6kg, chiều cao trung bình đạt 99,1cm – 107,5cm, bé gái thường nặng khoảng 14,0kg – 18,5kg, chiều cao trung bình đạt 98,4cm – 107,0cm. Phổi của trẻ ở thời điểm này bắt đầu giãn nở và tăng hiệu suất làm việc.

2. Vận động

Bé 4 tuổi đã có sự tiến bộ hơn nhiều so với bé 3 tuổi nhờ khả năng kiểm soát và điều khiển, phối hợp đôi tay của mình. Bởi vậy ở cột mốc này, trẻ có thể sử dụng tốt thìa, nĩa, tự thực hiện các thao tác dọn dẹp vệ sinh đơn giản và tự mặc quần áo. Một số trẻ 4 tuổi có thể học cách cầm bút viết để viết chữ, sao chép các con số, chữ cái hoặc vẽ hình. Ngoài ra, bé có thể học cách nhảy dây, trồng cây chuối, nhào lộn,…

Bên cạnh đó, ở độ tuổi này trẻ có thể thực hiện đồng thời nhiều việc nhưng kỹ năng vẫn còn khá hạn chế. Trẻ 4 tuổi có thể làm được các hành động sau:

  • Chạy, nhảy linh hoạt.
  • Học cách đá bóng.
  • Tự bước lên hoặc bước xuống cầu thang lần lượt từng chân nếu có sự hỗ trợ của tay vịn.
  • Đủ sự khéo léo và sức lực để điều khiển một chiếc xe đạp ba bánh.
  • Ném đồ vật lên cao.
  • Có thể đứng trên một chân trong khoảng 10 giây trở lên, nhảy xa, lăn, nhảy lò cò.
  • Có thể tự đi vệ sinh.

Trẻ 4 tuổi có thể điều khiển linh hoạt tay và chân để đạp xe ba bánh

Trẻ 4 tuổi có thể điều khiển linh hoạt tay và chân để đạp xe ba bánh

3. Tâm lý trẻ 4 tuổi

Trẻ 4 tuổi bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và tình cảm. Về mặt cảm xúc, bé bắt đầu thể hiện cái tôi và có cá tính riêng của mình. Bé có thể nhận thức được vai vế của bản thân so với người trong nhà và thể hiện sự yêu ghét rõ ràng. Thời điểm này, tâm lý của trẻ 4 tuổi khá nhạy cảm nên cha mẹ cần hạn chế sử dụng các từ ngữ khen hay chê vì có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến cảm xúc của trẻ.

Bên cạnh đó, trẻ bắt đầu học cách xây dựng mối quan hệ, điều chỉnh hành vi của bản thân để hòa đồng với bạn bè xung quanh.

4. Tư duy

Ở lứa tuổi này, hầu hết các bé đều bắt đầu hiểu được những khái niệm trừu tượng. Vì vậy, bé 4 tuổi có thể học đếm đến 10, hiểu được định nghĩa thời gian, nhận diện mặt con số, chữ cái, hình dạng và màu sắc. Bên cạnh đó, trẻ đã có thể nắm bắt được công dụng của các đồ vật xung quanh và một số khái niệm tương đối khó hiểu như tiền. Thời điểm này, trẻ vô cùng  ham học hỏi và mở rộng kiến thức, cha mẹ có thể kể lại cho trẻ những câu chuyện diễn ra hằng ngày.

Trẻ 4 tuổi dù phát âm chưa thành thạo toàn bộ các âm nhưng có thể bắt đầu nói chuyện rõ ràng và sử dụng ngữ pháp chính xác hơn. Trẻ có thể thường xuyên đặt ra các câu hỏi “vì sao”, “bao nhiêu”, “khi nào”,… để thỏa mãn sự tò mò của bản thân.

Cách giáo dục trẻ 4 tuổi

1. Dạy trẻ tự giác tự lập trong việc vệ sinh cá nhân

Tâm lý trẻ 4 tuổi tương đối phức tạp, đôi lúc trẻ có thể đòi cha mẹ được tự ăn, tắm, mặc quần áo,… Cha mẹ nên vui mừng vì trẻ có ý thức tự giác và biết tự lập. Thay vì để trẻ phụ thuộc vào sự giúp đỡ của người lớn, cha mẹ nên khuyến khích và tạo điều kiện để trẻ thực hiện mọi việc theo ý muốn của mình. Nếu trẻ làm chưa tốt, cha mẹ không nên chê bai mà cần nhẹ nhàng hướng dẫn. Trẻ 4 tuổi có thể tự làm tốt một số việc như đánh răng, mặc quần áo, cất đồ chơi, gấp chăn,…

Trẻ 4 tuổi ham học hỏi và thích khám phá thế giới xung quanh

Trẻ 4 tuổi ham học hỏi và thích khám phá thế giới xung quanh

2. Dạy trẻ cách yêu thương và khuyến khích trẻ khám phá thế giới xung quanh

Tư duy của trẻ 4 tuổi không ngừng phát triển kích thích sự tò mò khám phá về thế giới xung quanh. Cha mẹ nên để trẻ tiếp xúc nhiều với môi trường xung quanh nhiều hơn và dạy bé cách quý trọng đồ vật, yêu thương động vật và con người. Cha mẹ có thể thông qua việc chăm sóc thú cưng hoặc cách nâng niu bảo vệ đồ vật để làm gương và giáo dục con.

Ngoài ra, cha mẹ nên bồi dưỡng kỹ năng sống của trẻ, dạy trẻ cách thể hiện bản thân và giao tiếp với mọi người xung quanh.

3. Dạy bé nhận biết chữ cái và từ

Trẻ 4 tuổi đã sẵn sàng để học các con số, chữ cái và từ. Bên cạnh việc sử dụng thẻ từ để trẻ làm quen mặt chữ và số, cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ cách cầm nắm bút và viết chữ. Lưu ý, không nên lo lắng khi trẻ làm sai và tạo áp lực cho trẻ mà nên sử dụng phương pháp vừa học vừa chơi, để trẻ dần dần ghi nhớ.

Cách chăm sóc sức khỏe cho trẻ 4 tuổi

1. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ 4 tuổi

Phần lớn trẻ 4 tuổi thường có xu hướng biếng ăn, lười ăn, chỉ thích ăn những món giống nhau và giới hạn ở một vài thực phẩm yêu thích cố định. Bởi vậy cha mẹ có thể kích thích trẻ ăn nhiều bằng cách đa dạng hóa cách chế biến và chia nhỏ các bữa ăn. Trong thực đơn của bé 4 tuổi nên tránh các thực phẩm nhiều đường, muối và quá nhiều chất béo. Mặc dù nước trái cây dễ tiêu hóa và có nhiều dinh dưỡng nhưng cha mẹ chỉ nên cho trẻ uống từ 120 – 180 ml nước trái cây mỗi ngày, nên ưu tiên loại trái cây giàu vitamin C. Cha mẹ nên tập cho trẻ uống sữa ít béo hoặc các loại sữa hạt giàu dinh dưỡng.

Mẹ cần tìm hiểu cách chăm sóc sức khỏe cho trẻ 4 tuổi

Mẹ cần tìm hiểu cách chăm sóc sức khỏe cho trẻ 4 tuổi

2. Chăm sóc sức khỏe cho trẻ 4 tuổi

Cha mẹ cần cố gắng dành nhiều thời gian bên trẻ để học và chơi cùng trẻ, đồng thời để trẻ tự do khám phá thế giới xung quanh, không cần quá bảo bọc, dỗ dành trẻ. Cha mẹ có thể cải thiện sức khỏe của trẻ thông qua vận động thể chất ngoài trời như chạy bộ, bơi lội, đăng ký cho trẻ tham gia lớp kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi, các hoạt động nghệ thuật múa hát, võ,…

Bên cạnh đó, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám định kỳ ví dụ tại Nutrihome để kiểm tra sức khỏe, các chỉ số cơ thể và thực hiện tiêm chủng nếu cần thiết. Việc kiểm tra định kỳ có thể hạn chế các nguy cơ mắc bệnh đồng thời giúp cha mẹ kịp thời lựa chọn phương án điều trị tối ưu nếu trẻ không may bị bệnh.

Hy vọng với bài viết trên, cha mẹ đã có thêm hiểu biết nhất định về sự phát triển của trẻ 4 tuổi, tâm lý trẻ 4 tuổi, cách giáo dục trẻ 4 tuổi và những kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi. Do mỗi trẻ nhỏ có tốc độ phát triển khác nhau do đó cha mẹ không nên lo lắng nếu trẻ chưa phát triển đủ các cột mốc trên. Cha mẹ nên chú ý theo dõi trẻ để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến điều trị tại cơ sở y tế.

Hiện nay, không chỉ được trang bị hệ thống thiết bị xét nghiệm, kiểm tra hiện đại, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome còn là nơi tập hợp đội ngũ y bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành tại Việt Nam. Đến thăm khám tại đây, cha mẹ sẽ được các bác sĩ tư vấn, hướng dẫn chi tiết về cách chăm sóc trẻ 4 tuổi, bé 4 tuổi về mặt dinh dưỡng và vận động giúp trẻ phát triển toàn diện.