Dấu hiệu nhận biết cơ thể thiếu vi chất?

Bác sĩ cho em hỏi, người có biểu hiện như thế nào được xem là thiếu vi chất? Làm sao để khắc phục tình trạng thiếu vi chất? Em xin cảm ơn ạ.

TS.BS Đào Thị Yến Phi

Chào bạn,

Vi chất dinh dưỡng là tên gọi chung của các chất mà chúng ta cần ở một số lượng nhỏ, tính bằng miligam trở xuống. Mặc dù số lượng chúng ta cần hàng ngày không quá cao nhưng mà đây là những chất có vai trò rất quan trọng trong việc giúp các tế bào của hoạt động một cách bình thường và giữ tình trạng của tế bào không có bị tổn thương.

Có thể tưởng tượng mỗi một ngày mình có 1 chiếc ô tô, mình phải đổ xăng vào xe thì mới chạy được, nhưng mà nếu như mình chỉ đổ xăng không thôi tức là chỉ ăn cơm, ăn cá, ăn thịt mà không quan tâm tới việc mà đổ nhớt, hay dầu thắng, nước làm mát máy thì cái xe của mình nó chạy được nhưng mà nó mau hư. Không cung cấp đủ các vi chất dinh dưỡng thì cơ thể cũng sẽ bị tổn thương, tế bào cũng sẽ bị hư hỏng như vậy. Vi chất dinh dưỡng là những chiếc vẫn gọi là chất dinh dưỡng, chúng ta cần phải cung cấp cho cơ thể hàng ngày nếu muốn bảo vệ những tế bào của cơ thể mình. Chúng ta cần khoảng trên 20 loại vi chất dinh dưỡng khác nhau trong khẩu phần ăn hàng ngày và mỗi loại vi chất nó lại có một cái vai trò khác nhau với cơ thể để cho nên thiếu các vi chất nào thì nó sẽ biểu hiện ra ngoài bằng cái triệu chứng khác nhau đó tùy thuộc vào cái chất đó ảnh hưởng như thế nào đến với cơ thể. Ví dụ khác mình thiếu vitamin A thì mắt sẽ bị mờ đi, lòa đi, khi nặng sẽ bị khô giác mạc bị các vệt bitot, cũng có thể mù hoặc thiếu iốt sẽ bị bướu cổ, thiếu sắt sẽ thiếu máu…

Mỗi loại vi chất dinh dưỡng sẽ có một cái vai trò khác nhau và các biểu hiện của tình trạng thiếu vi chất đơn lẻ sẽ là biểu hiện hư hỏng của cơ quan mà vi chất đó ảnh hưởng. Trong thực tế thì có rất nhiều người không thiếu một loại vi chất mà chúng ta thiếu nhiều loại vi chất khác nhau cùng một lúc, ví dụ những người thiếu sắt sẽ kèm theo thiếu kẽm hoặc là những người thiếu sắt thì ta cùng với là thiếu vitamin B12, vitamin B9, đưa đến tình trạng thiếu máu. Chính vì lý do này nên thông thường với những người suy dinh dưỡng thì sẽ phải thăm dò với sự thiếu hàng loạt các chất khác nhau thậm chí những người thừa cân béo phì đôi khi cũng thiếu vi chất chứ không chỉ có những người suy dinh dưỡng mới thiếu vi chất.

Cách tốt nhất để chúng ta xác định tình trạng thiếu vi chất là gì và thiếu loại nào, thiếu bao nhiêu chúng ta phải làm xét nghiệm máu để định lượng. Đồng thời, cần thăm khám tìm các triệu chứng lâm sàng liên quan tới thiếu vi chất ví dụ như rụng tóc, khô móng tay, khô giác mạc mắt, tình trạng da xanh niêm nhạt. Chỉ khi đó chúng ta mới chẩn đoán chắc chắn là chúng ta thiếu chất nào thì mới nên bổ sung, khi đó chúng ta sẽ bổ sung đúng cái loại bị thiếu, với liều cần thiết, loại vi chất mà chúng ta bổ sung là dạng muối gì, hấp thu nhiều hay ít, đi kèm với bổ sung vi chất bằng đường thuốc phải là một chế độ ăn kèm với việc gia tăng lượng vi chất đó trong khẩu phần ăn. Ví dụ như thiếu vitamin A , bình thường chúng ta sẽ không thiếu vitamin A nhưng nếu bị một đợt bệnh sởi, sau đó vitamin A sẽ hao hụt rất nhiều, bác sĩ sẽ cho một liều điều trị Vitamin A, cộng với chế độ dinh dưỡng tiếp theo để giúp bổ sung vitamin A trong vòng một tháng tiếp theo. Với tình trạng cần phải sử dụng nhiều điều trị trong tính bổ sung vi chất thì chắc chắn chúng ta phải làm xét nghiệm, chỉ có các trường hợp thiếu vi chất chung chung trên nền một trẻ suy dinh dưỡng thì có khi chúng ta sử dụng những vitamin mà đa sinh tố để bổ sung một phần có nhiều điều trị. Tuy nhiên, điều này cũng cần thận trọng khi chúng ta sử dụng mà không có chỉ định của bác sĩ, bởi vì nếu chúng ta sử dụng mà không có trình của bác sĩ chúng ta không biết phải dùng tới lúc nào, nếu dùng nhiều và thời gian dài hoặc dùng liều cao các đa sinh tố thì cũng có thể dẫn đến tình trạng thừa vi chất, thừa vi chất dinh dưỡng thì tác hại cũng không kém gì so với việc thiếu vi chất dinh dưỡng.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Trẻ thiếu kẽm, dễ gặp nguy cơ gì đối với sức khỏe?

Xin bác sĩ cho biết nếu trẻ thiếu kẽm thì dễ gặp nguy cơ gì đối với sức khỏe? Bé nhà tôi 5 tuổi, được cho là bị thiếu kẽm khá nặng, tôi rất lo nên nhờ bác sĩ tư vấn giúp tôi nên cho con ăn gì, uống gì để không thiếu kẽm nữa ạ?

ThS.BS Bùi Ngọc An Pha

Chào bạn,

Trẻ thiếu kẽm nặng có thể nói là rất nguy hiểm, vì kẽm là một dạng chất khoáng vi lượng cực kỳ quan trọng trong cơ thể con người. Kẽm tham gia cấu tạo của hơn 100 loại enzim giúp chuyển hóa trong cơ thể và kẽm sẽ có mặc gần như tất cả các loại tế bào.

Khi trẻ thiếu kẽm và ngay cả người lớn cũng có nguy thiếu kẽm thì dễ dẫn đến các triệu chứng như: mệt mỏi, ăn kém, tinh thần giảm, rối loạn tiêu hóa, dễ mắc các bệnh lý nhiễm trùng, chậm phát triển thể chất và khả năng phát dục chậm cũng như khả năng sinh sản trong tươn lai sẽ kém.

Nếu trẻ đã được chẩn đoán thiếu kẽm nặng thì chắc chắn phải được bổ sung kẽm bằng thuốc với liều lượng phù hợp. Bên cạnh đó trẻ cần có một chế độ ăn giàu kẽm bao gồm những thực phẩm như: hàu, các loại hải sản, gia cầm, các loại hạt …

Để tối ưu hóa việc hấp thu kẽm vào cơ thể thì chúng ta cần ăn những thực phẩm giàu vitamin C. Lưu ý quan trọng là uống kẽm thì nên uống vào buổi tối trước khi đi ngủ. Nếu trường hợp trẻ phải uống bù thêm sắt thì sắt và kẽm phải uống cách nhau khoảng 2 tiếng.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Bé bú mẹ tại sao không dung nạp lactose?

Bé nhà em 12 tháng tuổi được bác sĩ chẩn đoán là bị bất dung nạp đường lactose. Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn cho em biết về tình trạng bất dung nạp đường lactose này không ạ? Em được biết đường lactose có trong sữa mẹ, bé nhà em bú sữa mẹ hàng ngày vậy tại sao bé lại bị bất dung nạp?

TS.BS Đào Thị Yến Phi

Chào bạn,

Bất dung nạp Lactose là một cách gọi tên trong khoa học, chúng ta có thể tưởng tượng ở trong sữa thì có một loại đường tên là đường Lactose, muốn tiêu hóa đường Lactose này để hấp thu vào trong máu, để sử dụng thì ruột bé phải tiết ra một loại men tên là men Lactase. Nếu như men Lactase không đủ hoặc là thiếu hoàn toàn thì đường Lactose sẽ không được tiêu hóa, không được hấp thu và lúc này đường Lactose sẽ đi xuống ruột già và được các vi khuẩn lên men để tạo thành axit lactic, các bóng hơi, các axit béo… sẽ gây ra các triệu chứng. Triệu chứng thường gặp nhất là tiêu chảy và tình trạng tiêu chảy này như mọi người được nghe lúc nãy là có axit lactic nên phân sẽ có mùi chua, đứa bé sẽ có nhiều bóng hơi trong bụng nên bụng sẽ căng lên, khi vỗ phát ra tiếng vỗ vang vang. Đứa bé sẽ trung tiện nhiều, trong phân sẽ có nhiều bọt và thậm chí có các triệu chứng như hăm ở hậu môn do axit lactic tạo nên. Với những triệu chứng như thế này, bác sĩ thường sẽ chẩn đoán đứa bé bị thiếu men Lactase hay còn gọi là Bất dung nạp Lactose, đó là cơ chế gây ra bệnh Bất dung nạp Lactose.

Lactose là một loại đường có trong các loại sữa động vật như sữa mẹ, sữa bò, sữa dê. Với những đứa trẻ mới sinh ra, có đôi khi tình trạng Bất dung nạp Lactose không phải do men Lactase thiếu hoàn toàn, không phải do đứa bé bị bệnh mà là vì đường ruột bé chưa trưởng thành đầy đủ, do đó lượng men Lactase không đủ để tiêu hóa toàn bộ đường Lactose có trong sữa mẹ. Một điểm đặc biệt là sữa mẹ lại có nhiều đường Lactose hơn so với các loại sữa động vật khác và đường Lactose giữ vai trò trong việc giúp phát triển thế hệ tiêu hóa cũng như là hệ thần kinh của đứa bé. Cho nên trước những trường hợp như thế này chúng ta phải xử lý làm sao để hạ lượng đường Lactose trong sữa xuống để vừa đủ so với khả năng tiết men Lactase của đứa bé. Thông thường các bác sĩ hay hướng dẫn cho các bà mẹ vắt bớt các phần sữa trong đầu dòng đi vì các phần tử trong đầu dòng này nó chứa nhiều các chất hòa tan và đường Lactose cũng có khá nhiều trong phần sữa trong này. Sau khi đứa bé lớn dần, trưởng thành dần thì chúng ta sẽ dần dần quay trở về cho bé bú sữa toàn phần. Tuy nhiên chúng ta cũng cần phải lưu ý là việc thiếu men Lactase ngoài nguyên nhân do ruột bé chưa trưởng thành hẳn, tức là tình trạng thiếu men Lactase tương đối thì còn một nguyên nhân khác là cái tình trạng thiếu Lactase bẩm sinh. Tức là ruột sẽ hoàn toàn không tiết ra được men Lactase. Trong trường hợp này chúng ta sẽ cần điều trị đặc biệt, dùng những loại sữa đặc biệt cho đứa bé, cho nên khi bác sĩ đã chẩn đoán Bất dung nạp Lactose với con bạn rồi thì cũng đã có một vài cách xử trí ban đầu ví dụ như là vắt sữa trong đầu dòng nếu như mà bé bú mẹ hoàn toàn.

Tuy nhiên chúng ta cũng nên khám và theo dõi liên tục với tình trạng này và các xét nghiệm, theo dõi chế độ ăn, theo dõi chế độ sữa có thể là giúp cho con bạn có một chế độ điều trị tốt hơn. Ví dụ chúng ta tăng lượng sữa khi nào, khi nào chúng ta cần giảm lượng Lactose trong sữa… thì chúng ta có thể đến khám tại Nutrihome và theo dõi liên tục để có thể điều chỉnh các tình trạng này. Và mục tiêu cuối cùng là chúng ta có thể điều chỉnh được tình trạng Bất dung nạp đường Lactose nhưng đồng thời vẫn đảm bảo được sự phát triển bình thường về các hệ tiêu hóa và thần kinh cho đứa bé.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Nên cho bé ăn gì để tiêu hóa tốt, tránh tiêu chảy?

Bé nhà em 5 tuổi, hiện tại đường ruột bé không tốt, hay bị tiêu chảy. Cho em hỏi nên cho bé ăn những món ăn gì, lưu ý ra sao để giúp bé tiêu hoá tốt, tránh tiêu chảy?

TS.BS Đào Thị Yến Phi

Chào bạn,

Chỉ với thông tin duy nhất là bé hay bị tiêu chảy thì rất khó để chúng ta biết được là bé bị tiêu chảy do nguyên nhân gì. Có rất nhiều nguyên nhân gây tình trạng tiêu chảy cho bé và mỗi nguyên nhân sẽ cần xử trí theo một cách khác nhau. Cho nên để xử lý tiêu chảy, chúng ta cần nhất là sự chẩn đoán các nguyên nhân chính thức bị tiêu chảy. Chúng ta biết là tiêu chảy là khi có hiện tượng tăng tiết nước ở các vùng niêm mạc đường ruột hoặc là nước không được hấp thu vào trong máu, còn dư lại trong phân làm phân lỏng mềm, gây ra tiêu chảy. Những trường hợp thường gặp nhất là nhiễm siêu vi ở vùng mũi họng hay vùng tiêu hóa gây ra tình trạng tiêu chảy cấp. Nhưng mà cũng có thể chúng ta gặp trường hợp viêm mạn tính như viêm tai giữa hay viêm VA và trẻ cũng có thể tiêu chảy tái đi tái lại nhiều lần với các bệnh lý nằm rất xa đường ruột như nằm ở hệ hô hấp, tai mũi họng.

Vì vậy cho nên tốt nhất là mẹ mang bé đi khám, bởi vì chúng ta cần phải xét nghiệm phân, xét nghiệm máu, khám trên tổng trạng của bé, xác định các tình trạng trong phân có đang dư thừa gì. Có thể có tình trạng tiêu chảy do kém hấp thu nhưng mà hoàn toàn có thể là do tình trạng nhiễm trùng mãn gây tiêu chảy. Do đó ngay cả chữ hay của mẹ thì nó cũng không nói rõ tình trạng: một tháng bé bị mấy lần, một lần như vậy là kéo dài mấy ngày cho nên chúng tôi chưa thể xác định ngay lập tức được các nguyên nhân gây tiêu chảy cho bé này.

Tốt nhất là mẹ cho bé đến khám, nếu như khám được trong các giai đoạn tiêu chảy đang xảy ra thì càng càng tốt bởi vì chúng ta sẽ xác định được các nguyên nhân và lúc đó chúng ta sẽ có chế độ ăn uống cũng như là chế độ điều trị phù hợp nhất cho bé.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Bé bị tiêu chảy có phải do sữa mẹ?

Chào bác sĩ ạ. Con trai em được 4 tháng, đi vệ sinh hay bị tóe nước (cỡ 3 lần/ngày), đi khám bác sĩ bảo là bé bị tiêu chảy. Bé rất lười bú và hay cáu gắt. Có phải do sữa em có vấn đề gì không và có cách nào trị được tình trạng này không? Em cảm ơn.

BS.CKII Đinh Thị Kim Liên

Chào bạn,

Con bạn 4 tháng bị tiêu chảy, tiêu chảy kéo dài thì con bạn đã bị bệnh mạn tính. Vì vậy, để tìm ra nguyên nhân chính xác gây tiêu chảy thường xuyên ở bé như vậy, bạn nên đưa con bạn đến các bệnh viện, trung tâm y tế để được khám xét, xét nghiệm cẩn thận.

Có nhiều nguyên nhân, sữa mẹ cũng là 1 phần. Với trường hợp con bạn được 4 tháng, từ bé đến lớn vẫn phát triển tốt thì không phải do sữa mẹ. Tuy nhiên, bạn nên cho bé đi khám để loại trừ xem sữa ăn bổ sung, sữa công thức như thế nào.

Ngoài sữa, chế độ ăn thì tiêu chảy còn do rối loạn chức năng đường ruột, hệ vi khuẩn đường ruột không tốt, bạn nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ tìm ra nguyên nhân và lên phác đồ điều trị thích hợp, nếu điều trị chung chung và từng đợt sẽ không khỏi được.

Mời bạn đến với Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động Nutrihome, ở đây con bạn sẽ được khám xét toàn diện về cận lâm sàng và lâm sàng, được các bác sĩ,các chuyên gia dinh dưỡng có tay nghề cao, chẩn đoán và điều trị, hướng dẫn chế độ ăn phù hợp giúp con bạn phát triển tốt.

Con bạn 4 tháng bé đã chuẩn bị bước sang giai đoạn chuyển tiếp để ăn dặm, vì 6 tháng bé bắt đầu ăn bổ sung, bạn nên đến Trung tâm Dinh dưỡng – Y học vận động Nutrihome để chuyên gia hướng dẫn chế độ ăn phù hợp bởi giai đoạn này dinh dưỡng có vai trò quyết định cao nhất. Trong giai đoạn đầu đời này, trẻ sẽ có sự phát triển tốt về những kỹ năng cũng như tinh thần, vận động rất tốt.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể xem thêm tại đây.

Trẻ ăn yến, uống thuốc bổ nhưng vẫn không tăng cân?

Chào bác sĩ. Bé nhà em được 4 tuổi, hiện cân nặng 13kg, cao 1m, lúc mới sinh cháu nặng 3,2kg (28/5/2016). Cháu đi học mẫu giáo cô nói ăn hết suất, uống 1 ngày khoảng 330ml - 440ml sữa (sữa bột pha sẵn + sữa chua susu). Cháu có vẻ hấp thu không tốt, có thói quen vừa xem điện thoại vừa ăn, không cho xem thì cháu nhịn ăn. Xin bác sĩ tư vấn làm thế nào để bé tăng cân, lâu lâu em có cho cháu ăn yến, uống thuốc bổ nhưng cân nặng vẫn tăng chậm, được cái bé rất ít ốm vặt.

BS Nguyễn Văn Quang

Chào bạn,

Bé nhà bạn tuy chiều cao và cân nặng vẫn trong giới hạn bình thường nhưng đã thấp hơn so với mức trung bình của các bạn cùng tuổi cùng giới. Việc không tập trung vào bữa ăn làm trẻ không cảm nhận được khẩu vị, mùi vị, cảm xúc… với bữa ăn và thức ăn, là một trong những nguyên nhân gây biếng ăn tâm lý kéo dài. Ngoài ra, việc tập trung vào tivi, điện thoại cũng làm mất kết nối gia đình, lâu ngày hình thành tính cách thụ động và thiếu hợp tác ở trẻ.

Với tình trạng biếng ăn của bé nhà bạn, bác sĩ cần gặp và đánh giá cụ thể về khẩu phần ăn của trẻ, cách chế biến, hương vị… có phù hợp với trẻ không. Sau đó, bác sĩ sẽ có những hướng dẫn thực hành dinh dưỡng hợp lý cho mẹ. Bên cạnh đó là những biện pháp tư vấn tâm lý cho trẻ để cải thiện tình trạng biếng ăn.

Bạn nên đưa bé đến khám tại Trung tâm Dinh dưỡng – Y học vận động Nutrihome. Các bác sĩ sẽ thăm khám, chỉ định bé làm các xét nghiệm cần thiết để xác định tình trạng dinh dưỡng. Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng cho bé thực đơn hợp lý, chế độ vận động phù hợp để giúp bé hết biếng ăn và phát triển toàn diện.

Cảm ơn bạn.

Bé 11 tháng, nặng 9kg thì có thiếu chất hay không?

Chào bác sĩ. Em có 1 bé gái nay là 11 tháng 5 ngày, bé cao 75 cm nặng 9kg. Nhưng mà bé rất biếng ăn mặc dù cũng thay đổi thực đơn như cháo, cơm, nui, mì.... bé chỉ ăn vài muỗng nhỏ là bé không ăn nữa. Trái cây hay bánh kẹo thì bé lại ăn. Cho em hỏi là bé nhà em có thiếu chất gì hay không ạ. Và làm sao có thể cải thiện được tình trạng biếng ăn của bé. Hiện tại bé bú mẹ và 1 ngày bé chỉ uống thêm 90ml sữa công thức . Lúc sinh bé nặng 3.3kg, cao 50 cm. Em mong được các bác sĩ tư vấn. Em cảm ơn.

BS Trần Thị Trà Phương

Chào bạn,

Bé nhà bạn đang có chiều cao và cân nặng phù hợp với các bạn cùng tuổi cùng giới. Tuy nhiên hiện tại, thói quen ăn uống của bé chưa phù hợp dẫn đến tình trạng bé không ăn tốt và lượng sữa cũng chưa đủ so với nhu cầu.

Về chế độ ăn uống, trẻ độ tuổi này cần ăn 3 bữa chính, 2-3 bữa bổ sung mỗi ngày. Thực đơn của bé phải đa dạng, đủ 8 nhóm thực phẩm. Con bạn hiện đang ăn thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng.

Bạn nên đưa bé đến khám tại Nutrihome. Các bác sĩ sẽ thăm khám, chỉ định bé làm các xét nghiệm cần thiết để xác định tình trạng dinh dưỡng. Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng cho bé thực đơn hợp lý để giúp bé phát triển toàn diện.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể gọi đến hotline 1900 633 599 hoặc inbox cho fanpage Nutrihome – Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động để được hướng dẫn.

Cảm ơn bạn.

Vì sao trẻ uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh nhưng vẫn táo bón?

Chào bác sĩ. Bé trai nhà em năm nay 4 tuổi, nặng 16kg, cao 102cm. Bé ăn tốt uống đủ nước và ăn nhiều rau xanh nhưng không hiểu sao thường xuyên táo bón. Thường là 4 5 ngày mới đi vệ sinh và mỗi lần đi thì đi phân cứng, em đã để ý cho bé về chế độ ăn và bổ sung 1 số men vi sinh men tiêu hoá nhưng tình trạng này vẫn tiếp diễn. Xin hỏi ý kiến bác sĩ ạ.

PGS.TS.BS Cao Thị Thu Hương

Chào bạn,

Điều trị táo bón cho trẻ cần sự phối hợp giữa bác sĩ và gia đình. Đặc biệt là sự kiên trì đối với các bé táo bón mạn tính. Duphalac là một trong những thuốc điều trị táo bón hiệu quả. Thuốc có vị ngọt nhưng vị này sẽ không ảnh hưởng đến cơ thể của trẻ. Cùng với thuốc, muốn điều trị triệt để tình trạng táo bón ở trẻ, mẹ cần có hiểu biết sâu về dinh dưỡng. Cần bổ sung nước, chất xơ đúng loại, chất béo… trong khẩu phần ăn hàng ngày của trẻ. Bên cạnh đó cần kết hợp với chế độ vận động phù hợp và giáo dục tâm lý, thói quen đi cầu cho trẻ.

Mời bạn đưa bé đến Nutrihome để được bác sĩ thăm khám và đánh giá cụ thể tình trạng táo bón của bé, từ đó lên phác đồ điều trị hiệu quả.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị dinh dưỡng, y học vận động, bạn có thể gọi đến hotline 1900 633 599 hoặc inbox cho fanpage Nutrihome – Trung tâm Dinh dưỡng – Y học Vận động để được hướng dẫn.

Cảm ơn bạn.