Hướng dẫn bổ sung canxi cho bé đúng cách, hiệu quả và an toàn

17/01/2023
Tư vấn chuyên môn bài viết
Chức Vụ: Trợ lý Giám đốc Y khoa
Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome

Canxi là một trong những vi chất quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ. Do đó, bố mẹ cần phải biết cách bổ sung canxi cho bé đúng và an toàn để trẻ luôn khỏe mạnh, đảm bảo sự phát triển tối ưu.

Trong cơ thể con người, canxi chỉ chiếm 2% trọng lượng (trong đó 99% canxi nằm trong xương và răng còn 1% nằm trong máu, dịch nội bào…), dù vậy, loại khoáng chất này rất quan trọng, không thể thiếu. Theo đó, nếu cơ thể nếu thừa hoặc thiếu canxi đều gây ra những hệ lụy sức khỏe khôn lường, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Vì sao cần phải bổ sung canxi cho bé?

Theo các số liệu thống kê, hiện nay tình trạng thiếu canxi ở trẻ hiện vẫn chưa có dấu hiệu suy giảm. Dù không ở mức đáng báo động nhưng các chuyên gia sức khỏe cảnh báo cần hạn chế tình trạng này bằng cách bổ sung canxi cho trẻ mỗi ngày theo liều lượng khuyến nghị để đảm bảo sự phát triển toàn diện thể chất và trí não.

Bổ sung canxi giúp tăng chiều cao cho trẻ. Canxi là “vật liệu” không thể thiếu đối với quá trình hình thành, xây dựng cấu trúc xương vững chắc, giúp xương phát triển chắc khỏe từ đó cải thiện chiều cao hiệu quả.

vì sao cần bổ sung canxi cho bé

Khoáng chất canxi rất quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.

Chưa kể, canxi còn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp tim bình thường, tăng cường hệ miễn dịch, cân bằng điện giải, dẫn truyền thần kinh, giải phóng hormone và các chất khác, tham gia vào quá trình đông máu và chức năng co giãn cơ bắp…

Trẻ em cần canxi và vitamin D để ngăn ngừa bệnh còi xương. Theo đó, trẻ nếu thiếu canxi thường xuyên và kéo dài nếu không được phát hiện và xử trí sớm có thể dẫn đến các hậu quả khôn lường như: suy dinh dưỡng thấp còi, đau xương, biến dạng xương, có dị tật ở răng miệng, gây suy giảm hệ miễn dịch (khiến các tế bào gặp khó khăn trong việc nhận biết các tế bào ung thư và tiêu diệt) và gia tăng nguy cơ loãng xương khi trưởng thành. (1)

Khi nào cần bổ sung canxi cho trẻ?

Trả lời thắc mắc có nên bổ sung canxi cho bé, nếu có, nên bổ sung khi nào, BS…cho biết, bố mẹ cần quan sát và sớm nhận biết các dấu hiệu trẻ bị thiếu canxi để bổ sung kịp thời tránh các biến chứng.

Các dấu hiệu đó là: trẻ nhỏ chậm đóng thóp, trẻ ngủ hay giật mình khóc đêm và đổ mồ hôi trộm, trẻ biếng ăn hay nôn trớ sữa, trẻ bị táo bón, trẻ chậm mọc răng, trẻ chậm phát triển chiều cao, chân vòng kiềng… Nếu trẻ có các dấu hiệu trên nghĩa là cơ thể đang bị thiếu canxi và cần được bổ sung càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, để đảm bảo bổ sung canxi cho bé an toàn, hiệu quả, tránh các nguy cơ xấu xảy ra bố mẹ không nên tự ý mua các loại thuốc, thực phẩm bổ sung canxi cho con… Trước tiên cần xác định tình trạng thừa/ hoặc thiếu canxi ở trẻ từ đó có cách bổ sung canxi phù hợp.

Nhu cầu canxi của trẻ theo từng độ tuổi là bao nhiêu?

Mặc dù canxi rất quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển của trẻ (đặc biệt hệ cơ xương), nhưng bố mẹ chỉ nên bổ sung với liều lượng phù hợp không nên lạm dụng. Bởi tình trạng thiếu hoặc thừa canxi đều gây ra những hậu quả khôn lường như xương cốt hóa sớm, mệt mỏi biếng ăn, tăng huyết áp, khả năng hấp thu của đường ruột bị ảnh hưởng… Vậy độ tuổi nào bé cần bổ sung canxi, trẻ mấy tháng bổ sung canxi, hay bổ sung bao nhiêu canxi cho trẻ một ngày?

Dưới dây là liều canxi khuyến nghị bởi Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ:

Độ tuổi Nhu cầu bổ sung canxi
Trẻ nhỏ hơn 6 tháng tuổi 300 mg canxi/ ngày
Trẻ từ 6 – 11 tháng tuổi 400 mg canxi/ ngày
Trẻ từ 1 – 2 tuổi 500 mg canxi/ ngày
Trẻ từ 3 – 7 tuổi 600 mg canxi/ ngày
Trẻ từ 8 – 9 tuổi 700 mg canxi/ ngày
Trẻ em và thanh thiếu niên từ 10 – 19 tuổi 1000 mg canxi/ ngày

Bảng trên là nhu cầu bổ sung canxi của trẻ từ độ tuổi dưới 6 tháng đến 19 tuổi. Có nhiều cách bổ sung canxi cho trẻ, tuy nhiên cách an toàn nhất và được chuyên gia khuyến khích vẫn là từ các thực phẩm tự nhiên giàu canxi. Dù vậy, tùy theo tình trạng sức khỏe, mức độ thiếu canxi ở trẻ nhỏ mà việc bổ sung canxi có thể được chỉ định bằng thuốc, các sản phẩm hỗ trợ…

Nguy hại khi bổ sung canxi cho bé quá dư thừa

Nguyên nhân của việc thiếu canxi ở trẻ được xác định do trong quá trình mang thai mẹ bị tiểu đường thai kỳ, trẻ bị ngạt hoặc thiếu oxy trong quá trình chuyển dạ, chế độ ăn thiếu canxi, trẻ không được thường xuyên tắm nắng khiến cơ thể bị thiếu vitamin D3 – dưỡng chất quan trọng giúp hấp thụ canxi hiệu quả…

Thông thường trẻ bị thiếu canxi sẽ có một số dấu hiệu đặc trưng để bố mẹ nhận biết và bổ sung canxi kịp thời giúp trẻ khỏe mạnh, phát triển tối đa tầm vóc trong tương lai. Dù vậy, bố mẹ cần bổ sung canxi cho trẻ đúng cách, đúng liều lượng theo khuyến nghị của chuyên gia.

Nguy hại khi bổ sung canxi cho bé quá dư thừa

Bổ sung canxi cho bé dư thừa sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe

Bởi việc bổ sung canxi cho bé quá dư thừa cơ thể sẽ không hấp thu hết và đào thải ra ngoài gây lãng phí, chưa kể tình trạng này có thể dẫn đến các nguy cơ sau:

  • Gây vôi hóa thận, vôi hóa mô mềm gây nếp nhăn trên da
  • Gia tăng nguy cơ sỏi mật, sỏi thận đồng thời gây suy giảm chức năng của thận
  • Làm giảm hấp thu các khoáng chất quan trọng cần cho sự phát triển chiều cao: phốt pho, magie, sắt, kẽm…
  • Gây xơ vữa động mạch nếu lượng canxi trong máu cao

Nguy hiểm hơn, việc bổ sung canxi cho trẻ dư thừa sẽ gây cốt hóa xương sớm khiến xương của trẻ không phát triển được nữa từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao, trẻ sẽ không đạt được chiều cao như mong muốn trong tương lai.

Nên bổ sung canxi cho trẻ vào thời điểm nào trong ngày?

Tùy thuộc vào các thời điểm uống canxi trong ngày (sáng, trưa, chiều, tối) mà quá trình hấp thụ canxi của cơ thể trẻ cũng có sự khác nhau. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, buổi sáng được xem là thời điểm “vàng” để bổ sung canxi.

Bởi quá trình chuyển hóa canxi trong cơ thể trẻ diễn ra khá mạnh mẽ vào buổi sáng, chưa kể, đây cũng thời điểm bắt đầu một ngày mới trẻ thường vận động nhiều sẽ hạn chế được sự tích lũy canxi. Hơn nữa, bổ sung canxi kết hợp với việc cho trẻ vận động bên ngoài để cơ thể tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, nhận nguồn vitamin D dồi dào tăng hiệu quả hấp thu đáng kể.

Theo đó chuyên gia khuyên, mẹ nên cho trẻ uống các sản phẩm bổ sung canxi sau khi ăn xong trong khoảng từ 30 đến 60 phút (lưu ý không cho trẻ uống canxi khi bụng đói) với nhiều nước. Và cần nhớ, chỉ nên bổ sung canxi cho bé vào buổi sáng sau khi ăn. Tuyệt đối không bổ sung canxi cho trẻ vào buổi chiều hoặc buổi tối vì thời điểm này trẻ ít vận động khiến cơ thể hấp thụ canxi khó khăn hơn từ đó có thể gây khó ngủ/ mất ngủ ở trẻ, lắng đọng canxi gia tăng nguy cơ sỏi thận…

1 năm bổ sung canxi cho bé mấy lần?

Với những trẻ bình thường, để tránh cơ thể bị thiếu hụt canxi ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển thể chất lẫn trí não, việc bổ sung canxi cho trẻ được các chuyên gia khuyến nghị khoảng 2 – 3 đợt mỗi năm và mỗi đợt kéo dài trong 4 – 5 tuần.

cách bổ sung canxi cho trẻ

Nếu trẻ có sức khỏe bình thường, mỗi năm nên bổ sung canxi cho bé khoảng 2 – 3 đợt.

Còn với những trẻ có vấn đề về sức khỏe hoặc mức độ thiếu hụt canxi của cơ thể ở mức trầm trọng, tùy theo tình trạng bác sĩ có thể chỉ định liều lượng và thời gian bổ sung canxi phù hợp.

Nên cho trẻ bổ sung canxi bao lâu thì ngưng?

Mỗi lần bổ sung canxi cho trẻ chỉ nên kéo dài trong khoảng 4 – 5 tuần. Tuy nhiên, tùy trường hợp/ tình trạng thiếu hụt canxi ở trẻ mà bác sĩ có thể quyết định thời gian bổ sung canxi cho bé kéo dài đến khi nào. Bổ sung canxi cho trẻ bao lâu thì ngưng không có câu trả lời cụ thể mà điều này phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng của trẻ, bố mẹ nên biết.

Cách bổ sung canxi cho trẻ, bé hết còi xương nhanh lớn

Nếu cơ thể bé có các dấu thiếu canxi như ngủ hay giật mình, biếng ăn, táo bón, còi xương chậm lớn… và bố mẹ chưa biết nên bổ sung canxi cho trẻ như thế nào để an toàn sức khỏe, đạt hiệu quả có thể tham khảo 4 gợi ý dưới đây của chuyên gia:

1. Tăng cường cho trẻ bú sữa mẹ

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 2 tuổi cần được cho bú sữa mẹ để đảm bảo cung cấp đủ lượng canxi cơ thể bé cần. 100g sữa mẹ cung cấp 32mg canxi cho trẻ.

Theo khuyến cáo của chuyên gia, trong giai đoạn cho con bú người mẹ cần cung cấp từ 1.000 – 1.300mg canxi cho cơ thể mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu canxi. Do đó, mẹ cần tăng cường ăn các thực phẩm giàu canxi trong bữa ăn hàng ngày như: lòng đỏ trứng gà/ vịt, nấm mèo, rau dền, rau mồng tơi, rau ngót, đậu nành, đậu trắng, rau bí, rau muống, tôm cua đồng, cá mè, hải sâm…

Tuy nhiên, lượng canxi cung cấp cho cơ thể thông qua chế độ ăn uống chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu cơ thể cần, vì vậy, mẹ đang nuôi con bú có thể cân nhắc bổ sung loại khoáng chất này bằng các sản phẩm hỗ trợ.

2. Dùng sữa công thức

Trường hợp mẹ không đủ sữa cho trẻ bú/ hoặc mẹ không có sữa có thể cho trẻ dùng sữa công thức. Lưu ý, khi chọn sữa công thức mẹ nên chú ý chọn loại sữa phù hợp với độ tuổi của trẻ cũng như các thành phần có trong sữa. Điều này giúp trẻ tăng hấp thu và đảm bảo bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng quan trọng cho cơ thể phát triển khỏe mạnh, như canxi chẳng hạn.

3. Bổ sung canxi qua thực phẩm

Trẻ đã bước vào giai đoạn ăn dặm, bên cạnh việc bú sữa mẹ, sữa công thức mẹ có thể chế biến món ăn hàng ngày cho trẻ bằng các thực phẩm giàu canxi phù hợp với độ tuổi như: các loại rau lá xanh đậm (rau chân vịt, cải bó xôi, cải xoăn…), sữa và các chế phẩm từ sữa , các loại đậu và hạt (hạt mè, hạnh nhân, hạt điều, hạt óc chó…), thủy hải sản (tôm cua, nghêu sò…), lòng đỏ trứng, nước cam… để bổ sung canxi cho bé. (2)

bổ sung canxi cho trẻ qua thực phẩm

Uống sữa là một trong những cách bổ sung canxi cho trẻ an toàn và hiệu quả.

Ngoài tăng cường các thực phẩm giàu canxi trong chế độ ăn của trẻ bố mẹ cũng nên đưa trẻ đi tắm nắng mỗi ngày để cơ thể hấp thụ vitamin D3 – dưỡng chất giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả. Nên cho trẻ tắm nắng trong khoảng từ 9h – 15h vì đây là thời điểm ánh nắng mặt trời chứa nhiều vitamin D3 nhất, khi cho trẻ tắm nắng nên mặc quần áo mỏng, che chắn các khu vực nhạy cảm của trẻ như vùng kín, mắt…

4. Dùng sản phẩm bổ sung canxi cho bé

Ngoài những cách bổ sung canxi cho trẻ nêu trên, có nên bổ sung canxi cho bé bằng thuốc hoặc các sản phẩm hỗ trợ cũng là vấn đề nhiều bố mẹ có con nhỏ quan tâm. Chia sẻ về điều này BS… cho biết, trong số các cách bổ sung canxi cho trẻ, thực phẩm được xem là cách an toàn và hiệu quả nhất.

Nhưng trong những trường hợp trẻ có vấn đề về sức khỏe, cơ thể không hấp thu hay thiếu canxi trầm trọng… việc cho trẻ dùng các sản phẩm bổ sung canxi là cần thiết. Dù vậy, bố mẹ không được tự ý mua thuốc bổ sung canxi về cho con dùng, bởi việc sử dụng không đúng cách (vượt quá liều, sử dụng trong thời gian dài…) có thể gây thừa canxi dẫn đến các tác hại nghiêm trọng. Tốt nhất, để bổ sung canxi phù hợp bố mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám lâm sàng, thực hiện xét nghiệm vi chất để biết mức độ thừa/ hoặc thiếu canxi của cơ thể trẻ như thế nào và dùng thuốc bổ sung dưới sự chỉ định/ hướng dẫn của bác sĩ.

Lưu ý khi bổ sung canxi cho bé để canxi hấp thụ tốt nhất

Bổ sung canxi cho bé tốt nhất và an toàn nhất vẫn là chế độ ăn uống các thực phẩm giàu loại khoáng chất này. Tuy nhiên trong một số trường hợp trẻ có thể cần bổ sung canxi bằng thuốc hoặc các sản phẩm hỗ trợ. Theo đó, để đảm bảo an toàn khi bổ sung canxi cho trẻ và cơ thể hấp thụ khoáng chất canxi hiệu quả bố mẹ cần lưu ý các vấn đề dưới đây:

1. Chọn lựa sản phẩm chất lượng

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều các loại thuốc, sản phẩm bổ sung canxi cho trẻ. Để tránh “tiền mất tật mang” bố mẹ nên mua sản phẩm ở những nơi uy tín, chất lượng, có nguồn gốc, xuất xứ, được kiểm định chất lượng và nhãn mác rõ ràng.

2. Cẩn thận liều lượng sử dụng

Không chỉ canxi mà bất cứ loại vitamin, khoáng chất hay loại thuốc nào cũng đều quy định liều lượng bổ sung phù hợp với từng lứa tuổi để đảm bảo an toàn và tính hiệu quả. Do đó, khi bổ sung canxi cho bé thông qua các sản phẩm thuốc, bố mẹ cần chú ý đến liều lượng sử dụng khuyến cáo của nhà sản xuất, hoặc dùng theo chỉ định của bác sĩ không nên nóng vội vì con bị thiếu canxi mà bổ sung quá liều, quá nhiều. Bởi đi kèm với bổ sung quá liều canxi luôn là những hệ lụy sức khỏe khôn lường.

3. Bổ sung đúng thời điểm

Bên cạnh việc chú trọng liều lượng sử dụng, để tăng hiệu quả hấp thu của canxi bố mẹ nên bổ sung loại khoáng chất này cho cơ thể trẻ đúng thời điểm. Đó là vào buổi sáng, sau bữa ăn khoảng 60 phút kết hợp với cung cấp đủ vitamin D.

bổ sung canxi cho trẻ em cần đúng thời điểm và liều lượng

Bổ sung canxi cho trẻ vào buổi sáng kết hợp với vận động ngoài trời sẽ giúp tăng khả năng hấp thu canxi của cơ thể.

Buổi chiều và buổi tối không được khuyến khích sử dụng thuốc canxi cho trẻ vì có thể gây mất ngủ, lắng đọng canxi trong cơ thể gây sỏi thận… Đồng thời cần lưu ý không nên cho trẻ uống canxi khi đói, hoặc uống kèm với sữa.

4. Kết hợp với vitamin D và magie

Nếu được, bố mẹ có thể kết hợp bổ sung canxi cho bé cùng với khoáng chất magie và vitamin D. Bởi đây là 2 loại vi chất có tác dụng “dẫn truyền” giúp cơ thể trẻ hấp thu canxi hiệu quả nhất. (3)

Vitamin D có thể bổ sung qua ánh nắng mặt trời, các loại thực phẩm như lòng đỏ trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa, cá hồi… Còn magie có trong các loại hạt, chuối, bơ, cá béo, các loại hạt và đậu

5. Cho bé uống sắt và canxi cách nhau ít nhất 2 tiếng

Nếu trẻ cần bổ sung sắt và canxi cho cơ thể, bố mẹ nên cho bé uống 2 loại này cách nhau ít nhất 2 tiếng (4). Tuyệt đối không uống cùng lúc để tránh chúng “tương tác” nhau ảnh hưởng đến quá trình hấp thu của cơ thể. Đồng thời, khi bổ sung canxi cho con, bố mẹ cần tăng cường thêm các thực phẩm giàu sắt như nghêu, sò, ốc hến… vào thực đơn của trẻ.

6. Tránh cho con ăn thực phẩm giàu axit phytic và axit oxalic

Bởi những chất này khi kết hợp với canxi sẽ tạo thành muối canxi không hòa tan. Lượng muối này sẽ được đào thải ra khỏi cơ thể theo đường phân và nước tiểu. Những thực phẩm được xem là giàu axit phytic và axit oxalic bố mẹ không nên cho con ăn khi bổ sung canxi là: ngũ cốc, rau chân vịt, rau dền, đậu nành…

7. Một số cách để bé canxi hấp thụ tốt hơn

Ngoài những lưu ý trên, để cơ thể trẻ hấp thụ lượng canxi bổ sung tốt hơn bố mẹ cũng cần tránh cho con ăn quá nhiều các thực phẩm giàu chất đạm như thịt bò, thịt heo, trứng… vì chúng khiến tốc độ hấp thụ canxi của cơ thể suy giảm. Lý do, khi trẻ nạp một lượng lớn chất đạm, cơ thể sẽ “huy động” canxi để hỗ trợ cho việc tiết axit tiêu hóa. Vì vậy, việc bổ sung canxi cho cơ thể không hiệu quả. Ngoài ra, bố mẹ cũng nên hạn chế cho trẻ uống các loại nước ngọt có ga, uống sữa… khi bổ sung canxi vì chúng có thể gây cản trở việc hấp thụ canxi của cơ thể.

Trên là những hướng dẫn bổ sung canxi cho bé đúng cách an toàn và hiệu quả, giúp trẻ hết còi xương, nhanh phát triển chiều cao bố mẹ có thể áp dụng cho con. Tuy nhiên, để giúp trẻ phát triển khỏe mạnh bố mẹ cần khuyến khích trẻ tăng cường vận động thể dục thể thao ngoài trời thường xuyên, ngủ sớm trước 10 giờ đêm và ngủ đủ giấc (từ 10 – 12 giờ/đêm), thực hiện lối sống sinh hoạt khoa học và lành mạnh… Hi vọng những thông tin trên sẽ giúp bố mẹ có thêm kiến thức chăm sóc trẻ tốt hơn, từ đò giúp trẻ luôn khỏe mạnh và phát triển thể chất toàn diện.

5/5 - (1 bình chọn)
14:17 17/01/2023